Biển “đuổi”

Đứng trên đường xóm 3, xã Hải Lý nhìn ra phía biển khi sóng lặng có thể nhìn rõ con đường và nền móng của các gia đình dập dềnh dưới mép nước. Chưa đầy 10 năm mà Hải Lý đã bị biển “đuổi” chạy sâu vào đất liền khoảng 3km. Biển xâm thực đất liền ngày càng dữ dội khiến cho đời sống của bà con gặp không ít khó khăn. Nơi đây, ngoài việc đi biển thì thu nhập chính vẫn dựa vào cánh đồng muối. Tuy nhiên, mấy năm nay, người dân Hải Lý cũng thờ ơ với việc sản xuất muối. Một phần vì giá cả xuống thấp và phần khác do nạn xâm thực đã làm mất đi diện tích đất đai để sản xuất muối.

Anh Nguyễn Văn Tư, ngư dân ở xóm Vũng, xã Hải Lý cho biết: “Trước đây, nhà tôi ở phía sau bến tàu neo kia, cách con đê trong khoảng 500m, giờ thì nước đã đến chân con đê duy nhất còn lại”. Nhà anh Tư phải lùi vào sâu trong xã từ năm 2003 bởi lúc đó nơi ấy là cuối làng. Còn lại những xóm ở giữa làng như xóm Vũng, xóm 1, 2 đến năm 2005 mới phải chuyển. Cùng với chính quyền địa phương, một dự án của Đan Mạch đã ủng hộ bà con nơi đây tiền xây dựng nhà ở tái định cư ở sâu trong đất liền. Khu ấy giờ đây người dân xã Hải Lý đặt tên là khu phố Đan Mạch.

Ông Vũ Ngọc Định - Phó Chủ tịch UBND xã Hải Lý - cho biết: “Biển xâm thực làng xã thì đã lâu, nhưng mấy năm gần đây, biển lấn đất liền ngày càng dữ dội. Năm 2005, cạnh nhà thờ vẫn còn mấy xóm sinh sống. Sau đó, sóng ngoạm mất con đê và con đường chạy dọc bờ biển, tất cả phải chạy vào sâu trong xã. Ngoài đó là nơi đất rất rộng và đẹp”.

Được đánh giá là tuyến xung yếu, xã Hải Lý có 2 tuyến đê kiên cố. Tuy nhiên, giờ chỉ còn lại 1 con đê chắn sóng, một con đã chìm dưới biển. Từ năm 2005, sau khi 1 con đê bị biển ngoạm, đến nay, mỗi khi đến mùa mưa bão là người dân, chính quyền huyện Hải Hậu lo lắng khôn nguôi không biết con đê còn lại sẽ trụ được đến đâu trước sức mạnh của bão biển.

Ông Định cho biết: “Mùa mưa bão năm nào cũng vậy, phương án di dân đến vùng an toàn luôn phải áp dụng nghiêm ngặt. Công tác ứng cứu phải phân rõ trách nhiệm cho từng xóm, dân quân, xã đội. Năm 2005, 2006, xã Hải Lý đã bị nước biển ngập trắng băng. Trong xã chỉ còn anh em bộ đội, công an và lực lượng ứng cứu hộ đê để chuyển cát đóng bao đắp cao mặt đê chắn sóng”.

Khi chúng tôi về Hải Lý, tuyến đê đang được công nhân hối hả kè bê tông chắn sóng kiên cố và đổ bề mặt đê rộng hơn để chuẩn bị đối phó với mùa mưa bão sắp tới. Tuy con đê kiên cố là thế, nhưng đối với thiên nhiên thì chưa ai dám khẳng định được điều gì.

Hiện tại, xã Hải Lý có 2.500 hộ với trên 10.000 nhân khẩu. Đồng muối bị biển thu hẹp, người dân thu nhập chính từ nghề đi biển. Nhưng để kiếm được con cá, con tôm bây giờ cũng không dễ. Người dân nơi đây đang chồng chất nỗi lo. Lo thuyền về không cá, tôm, lo ra biển gặp bất trắc, giờ lại lo biển xâm lấn hết đất rồi thì biết sống nơi đâu?./.