Công trường 06

Cách đây vài ngày, mô hình cai nghiện gây nhiều tranh cãi được tổng kết sau hơn 10 năm thực hiện tại tỉnh Tuyên Quang. Kết quả thu được là rất khả quan, nhưng nhìn trên góc độ pháp lý lại không đơn giản. Đây là một bước đi táo bạo được tỉnh Tuyên Quang tiến hành vào thời điểm cơn lốc ma túy đang nhấn chìm nhiều số phận con người.

Báo cáo của UBND tỉnh Tuyên Quang cho hay, bắt đầu từ năm 1996, tỉnh miền núi này đã thí điểm mô hình cai nghiện 3 giai đoạn để đối phó với nạn nghiện hút đang gia tăng. Quy trình cai nghiện bắt đầu bằng việc điều tra, phát hiện những người nghiện ma túy và tập trung điều trị tại xã, phường bằng thuốc an thần trong thời gian 45 - 60 ngày. Sau đó, Chủ tịch UBND huyện, thị xã ra quyết định đưa họ vào các Công trường 06 (mô hình giáo dục, quản lý người nghiện ma túy) để học tập, làm việc và cách ly với ma túy trong vòng 1 - 2 năm. Tại các công trường này, học viên được học nghề và làm việc để tự nuôi sống bản thân mà không cần sự giúp đỡ của gia đình và Nhà nước. Giai đoạn thứ ba, học viên cai nghiện trở về nhà và sống trong sự quản lý của xã, phường, thị trấn.

Theo thống kê của Bộ LĐ-TB&XH, tỷ lệ tái nghiện sau cai của Tuyên Quang từ năm 2002 đến nay luôn ở dưới mức 6%, riêng năm 2007 chỉ là 4,6%, hiện nay là 6,05%. “Đó là tỷ lệ tái nghiện sau cai thấp nhất nước” - ông Vũ Hùng Vương, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Cảnh sát, Bộ Công an khẳng định.

Nhưng lại cũng có ý kiến cho rằng, việc tổ chức tập trung cai nghiện tại huyện, thị như vậy là trái luật. Ý kiến bằng văn bản của Bộ Tư pháp cho rằng, việc tập trung cai nghiện những người bị bắt quả tang sử dụng trái phép chất ma túy, hoặc xác định có sử dụng ma túy… vào các Công trường 06 là không đúng quy định của Pháp lệnh Xử lý vi phạm hành chính, vì thẩm quyền này chỉ thuộc về chủ tịch tỉnh. Việc tổ chức các Công trường 06 ở cấp huyện, thị là chưa có cơ sở pháp lý và có thể gây phản ứng từ cộng đồng. Tuy nhiên, đại diện Bộ Tư pháp cũng thừa nhận, nếu thực tế Tuyên Quang đã làm tốt, thì cơ chế cũng phải tháo gỡ để mô hình này được nhân rộng.

Trong khi đó, từ mô hình Công trường 06 ở Tuyên Quang, biết bao gia đình đã có được niềm hạnh phúc sau những năm tháng u buồn trong tuyệt vọng vì có thành viên dính vào ma túy. Đó là chưa kể thực trạng ma túy đang biến tướng phức tạp với hàng loạt những loại hình khác nhau: thuốc lắc, cỏ, đập đá… Và như thế, những mô hình Công trường 06 như ở Tuyên Quang càng cần thiết và có ý nghĩa biết bao. Nhiều người đồng cảm với phát biểu của Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Quốc Triệu rằng, “Qua sự việc này chúng ta liên tưởng tới “khoán 10” trong nông nghiệp, để nói rằng nếu một việc có lợi cho dân thì nên làm, cho dù ban đầu nó có thể động chạm tới các quy định… Hãy đóng đôi giày mới, thay vì đẽo gót cho vừa giày. Thực tế cuộc sống chính là thước đo chính xác nhất mọi chủ trương, đường lối của chúng ta”./.