Công viên ở Hà Nội

Ý nghĩ chợt đến khi tôi lật giở những trang viết cách nay gần 40 năm cho mục giới thiệu miền Bắc XHCN - thuộc Ban biên tập miền Nam của Đài TNVN. Trong đó có bài ca ngợi vẻ đẹp và ý nghĩa thiêng liêng của các công viên cây xanh Hà Nội - dĩ nhiên hàng đầu phải là công viên Thống Nhất.

Tôi mô tả những bước dạo êm đềm và tĩnh lặng, được sánh với cảm xúc đọc qua trang viết của một nhà văn lãng mạn Pháp về mùa thu, về những chiếc lá vàng rơi trên vai bức tượng trắng trong vườn Luxembourg - Paris. Sau đó có dịp sống và làm việc ở nước ngoài, thăm thú nhiều nước Đông Âu, tôi giật mình vì ở đó thiên nhiên tươi đẹp quá. Ở Moscow, dọc theo các đại lộ, các triền sông chảy giữa lòng thành phố là bạt ngàn những cánh rừng, những đường cây ngợp trong màu xanh cây lá. Chim rợp trời và hoa rực rỡ… Trong sự hoà hợp như thế, con người cũng cởi mở và hồn nhiên hết mức.  Trở về sống và gắn bó với Hà Nội đã gần trọn đời người, càng ngày càng chạnh cảm vì Thủ đô giờ ít công viên và cây cũng ít xanh quá.

Rồi như bị thôi thúc, tôi lượn kĩ một vòng quanh Hà Nội.

Công viên Thống Nhất ở phía ngã tư Kim Liên cơ bản bị bịt chặt bởi những tấm biển quảng cáo cỡ lớn và nhếch nhác mấy quán nước vỉa hè. Ngược từ cổng phụ công viên đến cổng chính, nhìn sang hồ Thuyền Quang hoàn toàn bị bưng kín bởi dãy nhà dân, rồi rạp Xiếc, quán Xanh, nhà tập thể hình, bãi xe buýt rất lộn xộn và bẩn. Vòng sang đường Nguyễn Đình Chiểu đến tận đường Đại Cồ Việt cũng thế… Mặt phía Nam, nhìn sang Đại học Bách Khoa, nơi cổng chính thường vẫn giành chỗ để nhận gửi xe, mùa hè nhan nhản những dãy bán nước mía và giải khát bừa bãi… Duy nhất ngày hai buổi (sáng và chiều), có số đông người dân vào công viên đi bộ và tập luyện, cho thấy phần sôi động của công viên lớn nhất Thủ đô này.

Ở phía Đông thành phố có công viên Tuổi Trẻ, vốn mấy năm trước là tụ điểm ma tuý, nay dẹp yên thì vẫn hoang tàn, với duy nhất một vòng đu quay thường vẫn đứng im lìm một mình trên nền trời suốt cả năm dài tháng rộng… Còn phần lớn đã biến thành các sân tennis, nhà hàng bia nhậu, điểm tập kết bán vật liệu xây dựng… Bởi thế chăng, để thu hút khách, người ta toan tính dựng cả khách sạn, nhà hàng lớn trong công viên?

Sang phía Tây thì công viên Thủ Lệ là khá nhất - có cây, có thú, có hồ… Nhưng công viên Nghĩa Tân thì hơn 10 năm qua chủ yếu vẫn là tụ điểm giải khát đèn mờ và bãi đáp cho ma tuý, mại dâm…

Lên phía Bắc, thuộc quận mới Long Biên, có công viên Gầm Cầu vốn là khu đất rộng và thoáng, lẽ ra phải là một rừng cây và hoa theo đúng thiết kế và quy hoạch của thành phố. Vậy mà giờ chẳng ai còn nhận ra hình hài công viên, thậm chí đang là chỗ trú chân cho mấy bác làm than tổ ong…         

Viết đến đây, tôi bỗng giật mình nhớ ra: Các con tôi hồi nhỏ, vào dịp cuối tuần vẫn thường đòi bố mẹ cho đi chơi công viên. Nay dẫu đang tuổi học đường mà tịnh không một lần khao khát nữa…/.