Khói củi tưởng vô hại nhưng có thể âm thầm tàn phá sức khỏe

VOV.VN - Khói từ bếp củi không vô hại như nhiều người vẫn nghĩ. Theo các chuyên gia, việc thường xuyên hít phải khói củi, đặc biệt trong không gian kín, có thể làm tăng nguy cơ mắc các bệnh về hô hấp, tim mạch và ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe.

Khói củi có độc không?

Theo các nghiên cứu, khói củi chứa nhiều chất độc hại như khí carbon monoxide (CO), bụi mịn PM2.5, benzene, formaldehyde và PAHs, đặc biệt nguy hiểm khi hít phải thường xuyên trong không gian kín. WHO cũng xếp ô nhiễm không khí trong nhà do đốt nhiên liệu sinh khối, trong đó có củi, là một trong những yếu tố nguy cơ hàng đầu đối với sức khỏe. Trẻ em, người cao tuổi, phụ nữ mang thai và người mắc bệnh tim mạch, hô hấp là những nhóm dễ bị ảnh hưởng nhất.

Tác hại của khói củi đối với sức khỏe

Ảnh hưởng đến hệ hô hấp

Khói củi là một trong những tác nhân gây kích ứng đường hô hấp. Người thường xuyên tiếp xúc có thể bị ho, đau rát họng, khó thở hoặc viêm mũi dị ứng.

Nếu hít phải trong thời gian dài, nguy cơ mắc các bệnh mạn tính như viêm phế quản hoặc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính sẽ tăng lên. Trẻ nhỏ và người cao tuổi là nhóm chịu ảnh hưởng rõ rệt hơn do chức năng hô hấp còn yếu hoặc đã suy giảm.

khoi cui tuong vo hai nhung co the am tham tan pha suc khoe hinh anh 1 — Khói từ bếp củi không vô hại như nhiều người vẫn nghĩ

Tác động đến tim mạch

Carbon monoxide trong khói củi có khả năng gắn với hemoglobin trong máu, làm giảm lượng oxy được vận chuyển đến các cơ quan. Tình trạng này khiến cơ thể bị thiếu oxy với mức độ từ nhẹ đến nặng, tùy thuộc vào nồng độ khí và thời gian hít phải.

Đối với người có bệnh lý tim mạch, việc tiếp xúc thường xuyên với khói củi có thể làm tăng nguy cơ xảy ra các biến chứng nguy hiểm.

Ảnh hưởng đến não bộ và hệ thần kinh

Khí CO trong khói củi cũng có thể làm giảm lượng oxy lên não, khiến người tiếp xúc bị đau đầu, giảm khả năng tập trung hoặc suy giảm trí nhớ tạm thời; Trong môi trường kín, nếu nồng độ CO tăng cao, người hít phải còn có thể bị chóng mặt, choáng váng, thậm chí ngất xỉu khi tiếp xúc kéo dài.

Làm tăng nguy cơ mắc bệnh mạn tính

Tiếp xúc lâu dài với khói củi có thể gây viêm mạn tính đường hô hấp và làm tổn thương tế bào do stress oxy hóa.

Nhiều nghiên cứu cho thấy, việc thường xuyên sử dụng bếp củi trong không gian kín có liên quan đến nguy cơ mắc các bệnh phổi mạn tính cũng như làm suy giảm chức năng hô hấp theo thời gian.

Nguy cơ ngạt hoặc ngộ độc khí CO

Một trong những nguy cơ nghiêm trọng nhất khi sử dụng bếp củi là ngộ độc khí carbon monoxide. Tình trạng này thường xảy ra khi đốt củi trong phòng kín hoặc nơi thông gió kém.

Do CO là loại khí không màu, không mùi nên rất khó phát hiện. Người bị ngộ độc thường có các biểu hiện như đau đầu, chóng mặt, buồn nôn, khó thở và lú lẫn. Nếu không được cấp cứu kịp thời, tình trạng thiếu oxy có thể dẫn đến hôn mê, thậm chí tử vong.

Cách giảm thiểu tác hại của khói củi

Để giảm tác hại của khói củi, cần giữ khu vực bếp thông thoáng bằng cách mở cửa, lắp ống khói hoặc hệ thống hút khói nhằm hạn chế khí độc và bụi mịn tích tụ. Người nấu ăn nên tránh hít khói trong thời gian dài, đặc biệt ở không gian kín, đồng thời hạn chế để trẻ nhỏ ở gần bếp. Ngoài ra, có thể sử dụng các loại bếp củi cải tiến, ít khói để giảm phát thải và hạn chế nguy cơ mắc các bệnh về hô hấp, tim mạch.