Không thể xem là “tiểu sự"

Hồn nhiên... "tâm sự"

Những đấng mày râu hồn nhiên úp mặt vào tường, cột điện, vườn hoa… giữa thanh thiên bạch nhật, giữa chốn đông người để “trút bầu tâm sự”. Hình ảnh này xảy ra không phải ở chốn mông muội nào xa lắc, mà là “chuyện thường ngày” diễn ra giữa Thủ đô. Thực chất, vấn đề cực kỳ phản cảm, mất mỹ quan đô thị này đã được đưa ra “mổ xẻ”, phân tích, nào do người dân thiếu ý thức; do thói quen... và còn do thiếu nhà vệ sinh (VS) công cộng! Thủ đô Hà Nội thiếu nhà VS công cộng trầm trọng và nhà VS ở Hà Nội cũng mất VS siêu trầm trọng! Có một thực tế: Tìm nhà VS đã khó, nhưng tìm thấy rồi thì một lần vào sẽ ấn tượng mãi và lần sau không dám vào nữa…

Là nơi để giải quyết những nhu cầu thiết yếu của người dân, nhưng nhà VS công cộng trong TP. Hà Nội chưa đáp ứng nổi nhu cầu đó. Anh Nguyễn Văn T, ở bán đảo Linh Đàm (Hà Nội) bức xúc: “Nhiều khi có nhu cầu, lái xe lòng vòng các phố, tìm không ra nhà VS. áp dụng theo cách mà nhiều đấng mày râu thường xử lý lúc bí thì bị xem là vô văn hoá, nhưng nhịn về đến nhà thì có ngày phải đi cấp cứu cũng nên”.  Chính vì cái sự thiếu nhà VS như vậy mà những hình ảnh đại, tiểu tiện thiên nhiên trước bàn dân thiên hạ diễn ra rất hồn nhiên như chốn không người.

Đặc trưng khó… sửa

Nếu như giữa Thủ đô, việc đại, tiểu tiện nơi công cộng là thói quen hoặc do “hoàn cảnh xô đẩy” đối với một bộ phận người dân thì tại nhiều vùng nông thôn, do nhiều nguyên nhân, nhưng lớn nhất là thói quen và điều kiện kinh tế eo hẹp, việc đại, tiểu tiện ra thiên nhiên đã trở thành đặc trưng của nhiều vùng miền. Trong chuyến công tác tại Quảng Bình mới đây, khi đến một gia đình nọ, ngay tại TP. Đồng Hới, khi tôi hỏi nhà VS, người chủ nhà chỉ ra bãi đất trống sau nhà và nói: “Ngoài nớ chị”!

Ở xã Biên Giới, huyện Châu Thành, tỉnh Tây Ninh bao năm nay cũng tồn tại một nếp sinh hoạt: không có nhà VS. Về làm dâu vùng đất này gần 30 năm, chị Nguyễn Thị Lan cũng quen dần với việc không có nhà tiêu, thay vào đó là những nhà VS di động! Chị và những người dân nơi này thường giải quyết vấn đề VS theo cách rất nguyên thuỷ: đào hố và san lấp!

Một người đã thổ lộ trên blog của mình thế này: Em cũng biết đó là thiếu văn hoá, nhưng biết làm sao khi “em chạy như bay, mắt nhìn tứ phía...” mà không hỏi được một nhà vệ sinh nào!?

Nhà chị Huỳnh Ngọc Diệp, ấp Tân Định nằm dưới tán cây trứng cá xum xuê. Hàng ngày, chị thường mang chiếc chõng tre ra khoảng sân phía trước, một mặt để hóng mát, hít thở khí trời, mặt khác là để tránh được cái mùi xú uế nồng nặc sau nhà. Chỉ khu đất trống phía sau nhà với lúp xúp những đống đất con con chị nói: “Nhà vệ sinh của nhà tui đó!”. Cùng với môi trường ngày càng ô nhiễm, nguồn nước vốn khan hiếm lại bị nhiễm bẩn nghiêm trọng nên các loại bệnh tật ngày càng nhiều cũng là điều dễ hiểu. Chị Diệp ta thán: “Trời ơi! Nhiều bệnh lắm, sỏi thận, ung thư… Như em, cứ đi đâu về đến nhà là ngứa toàn thân không chịu nổi…”. 

Thời gian qua, chính quyền địa phương đã tìm nhiều giải pháp nhằm khắc phục tình trạng trên. Tuy nhiên, do nhiều nguyên nhân nên cho đến thời điểm này vẫn chưa tìm được biện pháp tối ưu.

Những chuyện hi hữu

Cũng vì cái chuyện hiếm nhà VS công cộng, rồi thói quen phóng uế bừa bãi rất phổ biến mà cách đây không lâu, ở TP. HCM đã lập hẳn một đội chuyên đi “săn bắt những người tè bậy”. Mặc dù với công việc chẳng giống ai, mà có lẽ là độc nhất vô nhị trên thế giới, song xung quanh việc giữ gìn mỹ quan đô thị của đội săn bắt đặc biệt này có biết bao câu chuyện cười ra nước mắt!!!

Cách đây vài năm, một tờ báo lớn phía Nam đã đăng tin và hình ảnh một người đàn ông bị điện giật tử vong ngay tại chỗ. Chuyện điện giật, chết người thực chất không còn là chuyện lạ, song điều oái oăm ở đây, cái chết tưởng bình thường hóa ra hi hữu này lại xuất phát từ lý do nạn nhân này đã tiểu tiện bậy vào đúng đường điện hở! Những tác hại nhìn thấy trước mắt, những hiểm họa đã từng xảy ra và những mối họa môi trường lâu dài càng trở nên trầm trọng với những căn bệnh nguy hiểm như tiêu chảy cấp sẽ còn kéo dài đến khi nào nếu chúng ta không có được những giải pháp thỏa đáng./.