Khuyến khích doanh nghiệp tư nhân tham gia thị trường Viễn thông

Từ sự độc quyền, bao cấp của Nhà nước về thị trường Viễn thông-Internet, đến nay, ngành Công nghệ thông tin (CNTT) của Việt Nam không ngừng phát triển triển và lớn mạnh. Đến tháng 7/2010, Việt Nam có gần 26 triệu người sử dụng Internet (chiếm hơn 29% dân số), được xếp nằm trong top 20 nước có số người sử dụng Internet nhiều nhất thế giới và là 1 trong 10 nước có tốc độ phát triển CNTT nhanh nhất thế giới.

Nguồn nhân lực chất lượng cao là yếu tố quan trọng thúc đẩy nền CNTT phát triển

Có được những thành quả đó là nhờ vai trò và ý nghĩa của Chỉ thị 58/CT-TW của Bộ Chính trị sau 10 năm triển khai. Về vấn đề này, phóng viên VOVNews phỏng vấn Tiến sĩ Mai Liêm Trực, nguyên Tổng cục trưởng Tổng cục Bưu điện, nguyên Thứ trưởng Bộ Bưu chính Viễn thông (nay là Bộ Thông tin-Truyền thông).

PV: Ông đánh giá như thế nào về thị trường Viễn thông-Internet Việt Nam trong 10 năm qua?

Ông Mai Liêm Trực: Từ những năm 1980 trở về trước, Việt Nam có khoảng 15 năm phát triển thị trường Viễn thông như chú trọng tới công nghệ điện tử, sau đó chuyển dần sang công nghệ số. Đến năm 1995, nước ta đã số hóa toàn bộ mạng lưới thông tin và đến năm 2000, chúng ta đã có một nền công nghiệp CNTT ở mức trung bình khá và phát triển dịch vụ sử dụng Internet. Tuy nhiên, lúc đó, mật độ người dân và số người sử dụng Internet còn thấp, giá cước vẫn còn cao.

Tại thời điểm lúc bấy giờ, cơ quan quản lý Nhà nước là Tổng cục Bưu điện Việt Nam đã quyết định chuyển thị trường Viễn thông dưới sự độc quyền, bao cấp của Nhà nước sang thị trường cạnh tranh. Chỉ thị 58/CT-TW của Bộ Chính trị ra đời năm 2000, đúng vào thời điểm thị trường Viễn thông-Internet Việt Nam đang còn khá mới mẻ với nhiều người và đã góp phần thúc đẩy thị trường Viễn thông từng bước phát triển.

Chỉ thị 58 ra đời cũng đã chấm dứt thời kỳ xem CNTT như một ngành khoa học ứng dụng để mở ra một thời kỳ phát triển mới, đưa CNTT trở thành một ngành kinh tế - kỹ thuật mũi nhọn và là động lực thúc đẩy nhiều ngành kinh tế khác phát triển.

Ông Mai Liêm Trực

Trong 10 năm qua, mức độ phổ cập Internet đã được ứng dụng rộng rãi ra nhiều nơi, vùng, miền với giá cước rẻ hơn nhiều, phục vụ lợi ích cho nền kinh tế -xã hội và nhu cầu sử dụng của phần đông người dân có thu nhập trung bình. Việc ứng dụng CNTT đã phát triển mạnh mẽ từ các cơ quan Đảng, Nhà nước tới các doanh nghiệp, bệnh viện, trường học…

PV: Tuy nhiên, có nhiều nhà khoa học cho rằng, Chỉ thị 58/CT-TW còn một số điều không còn phù hợp với sự phát triển kinh tế-xã hội hiện nay. Ý kiến của ông về vấn đề này như thế nào?

Ông Mai Liêm Trực:  Đúng là như vậy! Chỉ thị 58/CT-TW của Bộ Chính trị còn một số điểm không còn phù hợp trong xu thế hội nhập nền kinh tế thế giới như: Ưu tiên giá cước rẻ sử dụng trong các cơ quan Đảng, Nhà nước. Theo tôi, Bộ Thông tin-Truyền thông nên thống nhất một giá cước áp dụng trong các cơ quan Nhà nước, tổ chức, doanh nghiệp. Chúng ta không nên tiếp tục thực hiện cơ chế “xin-cho” đối với một số cơ quan, đơn vị vì như vậy sẽ làm méo mó phát triển thị trường viễn thông.

Hiện nay, giá cước viễn thông và mức độ phổ cập Internet tương đối tốt nhưng nền công nghiệp sản xuất thiết bị viễn thông, điện tử, nội dung số, thiết bị truyền dẫn của Việt Nam còn hạn chế. Hầu hết các doanh nghiệp, công ty viễn thông trong nước không đủ khả năng tự sản xuất ra những sản phẩm phục vụ thị trường mà phải nhập từ nước ngoài để bán cho nhân dân.

Hạn chế khác đối với sự phát triển CNTT Việt Nam hiện nay là nguồn nhân lực còn yếu kém. Chúng ta chưa có đủ nguồn nhân lực với trình độ chuyên môn và ngoại ngữ cao để có thể chế tạo, sản xuất ra những thiết bị công nghệ theo kịp với sự phát triển của khu vực và thế giới.

PV: Từ nay đến năm 2015, Việt Nam phấn đấu là nước dẫn đầu trong khu vực về cơ sở hạ tầng và dịch vụ giá trị gia tăng trên nền Viễn thông- Internet. Theo ông, để thực hiện tốt mục tiêu đề ra, chúng ta phải chú trọng những nhiệm vụ gì khi mà lộ trình thực hiện không phải là dài?

Ông Mai Liêm Trực: Trước hết, chúng ta cần có chính sách phù hợp để khuyến khích doanh nghiệp tự sản xuất thiết bị viễn thông ở trong nước. Đây cũng là việc làm thiết thực nhằm khẳng định vị thế nền CNTT ở trong nước và người dân có thể được sử dụng những sản phẩm rẻ do chính chúng ta làm ra. Bên cạnh đó, chúng ta nên khuyến khích các doanh nghiệp tư nhân tham gia vào thị trường Viễn thông-Internet. Còn một số doanh nghiệp viễn thông của Nhà nước thì có thể cổ phần hóa. Việc khuyến khích này sẽ giúp cho đầu tư vào thị trường này một cách hiệu quả, chất lượng hơn.

Mặt khác, chúng ta cũng cần phải khuyến khích các doanh nghiệp viễn thông sử dụng chung dịch vụ cơ sở hạ tầng. Bởi vì hiện nay đang xảy ra tình trạng doanh nghiệp viễn thông nào cũng đầu tư cơ sở vật chất, hạ tầng riêng. Đây là sự lãng phí ngân sách của Nhà nước và tiền của nhân dân.

Ngoài ra, Việt Nam cũng cần thực hiện tốt chiến lược đào tạo 55.000 cán bộ, kỹ sư CNTT chất lượng cao và có cơ chế, chính sách để thu hút tài năng trẻ cống hiến công sức, trí tuệ cho sự phát triển ngành công nghiệp CNTT.

PV: Xin cảm ơn ông!./.