Một âm mưu phá hoại sản xuất?

Vụ khủng hoảng thông tin về sản phẩm của Công ty Tân Hiệp Phát chỉ diễn ra trong vòng hai tuần lễ (từ 5/6 đến 18/6) nhưng đã để lại hậu quả nặng nề đối với doanh nghiệp này. Thiệt hại có thể thấy rõ là doanh số bán các sản phẩm nước giải khát của doanh nghiệp này bị sụt giảm. Nhưng theo lãnh đạo Tân Hiệp Phát thì thiệt hại về mặt thương hiệu còn lớn hơn khi ước tính có thể tới hàng trăm tỷ đồng. Vì vậy, ngày 16/6/2009, Tân Hiệp Phát đã gửi đến các cơ quan chức năng và báo chí lá đơn khiếu nại khẩn cấp về việc “bị cạnh tranh không lành mạnh nhằm phá hoại sản xuất”.

Diễn biến vụ việc

Sự việc được bắt đầu từ ngày cuối tháng 5/2009, khi Đội quản lý thị trường số 8, thuộc Chi cục Quản lý thị trường (QLTT) tỉnh Bình Dương tiến hành kiểm tra việc chấp hành pháp luật trong lĩnh vực thương mại đối với  Công ty Tân Hiệp Phát. Trong quá trình kiểm tra, cơ quan QLTT phát hiện có một số lượng hương liệu để sản xuất nước giải khát đã hết hạn sử dụng được để tách để chờ thanh lý. Sự việc sẽ không có gì đáng nói nếu như cuộc kiểm tra này diễn ra và kết thúc như một loạt hoạt động hành chính bình thường với những kết luận rõ ràng về việc xử lý lượng hàng quá hạn trên.

Tuy nhiên, từ ngày 5/6, liên tiếp trên một số tờ báo xuất hiện những tin bài phản ánh sự việc như một vụ án khiến người tiêu dùng hoang mang. Ngay lập tức, ngày 6/6/2009, CO.OPMART, một hệ thống siêu thị bán lẻ hàng đầu đã thông báo tạm ngưng kinh doanh sản phẩm của Tân Hiệp Phát vì lý do: “Qua thông tin từ báo Tuổi trẻ về “Vụ 26 tấn hương liệu nước giải khát quá hạn: Hàng thuộc Công ty Tân Hiệp Phát””. Ba ngày sau, 9/6/2009, đại diện của Sài Gòn Co.op đã có cuộc kiểm tra ngẫu nhiên 3 sản phẩm nổi tiếng nhất của Tân Hiệp Phát là Trà xanh Không độ, Trà thảo mộc Dr Thanh và Nước cam sành ép. Kết quả: “Các nguyên liệu đưa vào sản xuất hoàn toàn phù hợp với chứng từ nhập khẩu và không nằm trong danh mục hàng hết hạn sử dụng được liệt kê trong biên bản của Đội QLTT số 8 lập ngày 28/5/2009”.

Ngày 12/6/2009, Hiệp hội Bia – Rượu – Nước giải khát Việt Nam tổ chức họp báo công khai về sản phẩm của Tân Hiệp Phát. Tại cuộc họp báo này, những vấn đề về sản phẩm của Tân Hiệp Phát đã được kết luận là an toàn đối với người sử dụng. Các hương liệu như nước cốt ổi, tắc và chanh leo (những hàng hóa hết hạn) không hề được sử dụng để sản xuất các sản phẩm của Tân Hiệp Phát đang có mặt trên thị trường.

Ngày 18/6/2009, Chi cục QLTT tỉnh Bình Dương cũng đã ra thông báo kết luận kiểm tra với nội dung: “Tân Hiệp Phát thực hiện đúng nội dung, mặt hàng, ngành nghề ghi trong giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh, có đầy đủ giấy chứng nhận đủ điều kiện về an toàn vệ sinh thực phẩm, tiêu chuẩn thực phẩm, bản công bố tiêu chuẩn sản phẩm của chi nhánh công ty đều còn giá trị sử dụng”. Riêng về lô hàng quá hạn, thông báo này cũng kết luận rằng: “do đã tách riêng cùng hàng quá hạn để thanh lý, như vậy, không phạt hành chính nhưng phải bị tiêu hủy”. Sự việc như vậy đã rõ ràng. Trong kho của Tân Hiệp Phát có hàng quá hạn, song vấn đề quan trọng nhất là số hàng đó không được sử dụng để sản xuất các sản phẩm đang tiêu thụ trên thị trường. Còn việc tồn đọng hàng quá hạn trong kho, chưa kịp tiêu hủy là điều hoàn toàn bình thường. Sự việc chỉ trở nên không bình thường khi điều bình thường đó đã khiến doanh nghiệp thiệt hại nặng nề về doanh thu cũng như uy tín thương hiệu, đến nỗi mà lãnh đạo Tân Hiệp Phát đã phải cay đắng thốt lên: “Để xây dựng một thương hiệu chúng tôi phải bỏ ra cả chục, thậm chí là hàng trăm tỷ đồng và không ít thời gian, nhưng để chôn vùi thương hiệu đó thì chỉ cần một tuần…”.

Cạnh tranh không lành mạnh

Thiệt hại nặng nề vì vụ khủng hoảng thông tin sản phẩm, Công ty Tân Hiệp Phát đã gửi đơn khiếu nại khẩn cấp đến các cơ quan chức năng vì “nhận thấy có những dấu hiệu vụ việc này nằm trong một chiến dịch quy mô của đối thủ cạnh tranh nhằm xuyên tạc cuộc kiểm tra thông thường thành một vụ án hình sự, nhằm phá hoại sản xuất, tiêu diệt thương hiệu của Tân Hiệp Phát”. Đây có phải là một “chiến dịch” phá hoại hay không? Câu trả lời chưa thể có ngay, song việc lợi dụng thông tin để “chơi xấu” Tân Hiệp Phát thì đã được các đối thủ cạnh tranh với Công ty này sử dụng triệt để. Rất nhiều người sử dụng Yahoo Messenger trong thời gian vừa qua đã nhận được những tin nhắn ofline có nội dung: “XIN THONG BAO (dung bo qua) Bao Tuoi tre có dang thong tin Giam doc Tan Hiep Phat vua bi bat vi tang tru huong lieu qua HSD tu nam 2002 den 2007 => DAY CHINH LA NHA SAN XUAT CUA TRA XANH 0 DO & NUMBER 1, Tra Doctor Thanh. Xin moi nguoi chu y hay ngung uong loai nuoc nay nhe, vì se co tac hai lau dai ve sau day (vi du nhu ung thu) => HAY SEND THONG TIN NAY CHO NHIEU NGUOI KHAC NHE”.

Không chỉ lan truyền thông tin nặc danh trong cộng đồng mạng, nhân viên của nhiều đối thủ cạnh tranh với Tân Hiệp Phát còn trực tiếp xuyên tạc thông tin trên báo chí để đánh vào tâm lý của khách hàng. Kèm theo đơn khiếu nại, Tân Hiệp Phát cũng gửi đến báo chí những bằng chứng mà họ thu thập được từ các khách hàng, những đại lý như: Chủ cửa hàng tạp hóa Sáu Kim ở số 248, ấp Cây Sắn, tổ 8, Bến Cát, Bình Dương xác nhận: “Ngày 12/6/2009, nhân viên bán hàng nước giải khát C2 nói Tân Hiệp Phát không có hàng bán nữa, bị phá sản, đóng cửa”.

Còn bà Phạm Thị Sâm, chủ cửa hàng Quốc Đạt ở 16/23c Đồng Khởi, Biên Hòa, Đồng Nai xác nhận: “Nhân viên bán hàng của Pepsi (Sang) và Interfood (Toàn) nói không nên lấy hàng trà 0 độ và Dr Thanh bán vì dùng nguyên liệu hết hạn sử dụng để sản xuất. Ti vi và báo chí đã đăng”. Chủ cửa hàng Tám Dẫn ở đường Phạm Ngọc Thạch, phường Hiệp Thành, Thủ Dầu Một, Bình Dương xác nhận: “Ngày 11/6/2009, 4 nhân viên của TRIBECO gồm 2 người đi xe máy và 2 người đi xe tải biển số 61N-6410 vào chào hàng và tuyên truyền nước giải khát Number 1 không được bán nữa, Trà xanh Không độ không được sản xuất, Dr Thanh bị cấm sản xuất vĩnh viễn, lên báo lên tivi như vậy mà còn dám nhập sao?”… Những hình thức cạnh tranh không lành mạnh như vậy, dù ít độ tin cậy, nhưng cùng với những thông tin mập mờ trên báo chí đã khiến không ít người “cẩn tắc vô áy náy” mà quay lưng lại với những sản phẩm của Tân Hiệp Phát.

Và điều đó dĩ nhiên khiến Tân Hiệp Phát có lý do để nghi ngờ rằng một cuộc kiểm tra thông thường, chưa có kết luận cuối cùng nhưng rất nhiều tờ báo đã vội vàng đưa thông tin chưa đầy đủ để tạo cơ sở cho nhân viên bán hàng của các đối thủ cạnh tranh lợi dụng nói xấu sản phẩm của họ là có yếu tố của một âm mưu nhằm biến những nỗ lực làm thương hiệu của Tân Hiệp Phát trở nên vô ích. Hy vọng rằng, những nghi ngờ này sẽ được các cơ quan chức năng nhanh chóng làm rõ để tạo nên một môi trường cạnh tranh lành mạnh cho doanh nghiệp Việt Nam./.