Nhà báo trẻ và bản lĩnh trước cuộc sống

Song hành cùng sự phát triển của nền báo chí cách mạng Việt Nam, đội ngũ những người làm báo ở nước ta ngày càng đông đảo. Tính đến tháng 5/2009, cả nước có hơn 1.600 nhà báo được cấp thẻ hành nghề, trong đó các nhà báo trẻ chiếm tỷ lệ khá lớn.

Dù ở các thành phố lớn hay vùng sâu, vùng xa; dù sự kiện xảy ra ở những lúc nắng cháy hay mưa giông, bão lụt… ở đâu người ta cũng gặp các nhà báo trẻ. Có nhiều phóng viên trẻ đã xung phong đi đến những điểm nóng, những vùng khó khăn để được tìm hiểu thực tế, thu thập tư liệu và tích luỹ vốn sống cho mình.

Đại uý Nguyễn Hồng Hải - phóng viên báo Quân đội nhân dân là một trong số phóng viên trẻ như vậy. Trong năm vừa qua, anh đã đi hơn nửa trong số 8 nghìn km đường biên. Các tuyến đảo và tuyến biên giới anh đều có mặt. Trong quá trình đó, Hải đã phát hiện hàng chục tấm gương cán bộ "3 cùng" với người dân nơi biên cương của Tổ quốc, cùng ăn, cùng ở với nhân dân và hướng dẫn đồng bào các dân tộc thay đổi tập tục về sản xuất, phá thế độc canh cây lúa để nâng cao đời sống. Một trong những nhân vật mà Hải có ấn tượng sâu sắc là anh Thực ở đồn biên phòng 501 ở Quan Sơn, cách thành phố Thanh Hoá 300 km: "Anh đã 20 năm ở cùng với đồng bào, chịu đựng không biết bao nhiêu gian khổ, vất vả. Cấp trên thấy công lao của anh, muốn chuyển anh ấy về thành phố, nhưng anh đã tình nguyện ở lại với đồng bào, gắn bó với đồng bào ở Quan Sơn (Thanh Hoá)”.

Tác phẩm “Lão nông biên phòng” của nhà báo Nguyễn Hồng Hải viết về anh Thực ở đồn biên phòng 501 đã đoạt giải Nhì trong cuộc thi viết Những tấm gương bình dị mà cao quí, do Báo Quân đội nhân dân, báo Nhân dân và báo Lao động tổ chức.

Hầu hết các nhà báo trẻ ở mọi miền đất nước đều ý thức được việc phải tự rèn luyện bản lĩnh chính trị, đạo đức nghề nghiệp, tăng cường học hỏi, tăng cường đi cơ sở để và tích luỹ vốn sống, vốn kiến thức. Với Huỳnh Thị Oanh- phóng viên ở Trung tâm truyền hình Việt Nam đóng tại Phú Yên, việc đi cơ sở để nắm bắt thông tin một cách xác thực là yêu cầu đối với tất cả các nhà báo. "Khi xuống cơ sở tiếp cận với chủ thể mình cần trao đổi, em thấy thực tế và hấp dẫn hơn…"- Huỳnh Thị Oanh nói.

Hà Thị Hồng Gấm- Phóng viên báo Điện tử Tổ quốc quan niệm rằng, đi thực tế để tích luỹ vốn sống, để có những thông tin xác thực: "Mình phải đi để có thông tin, tư liệu. Cũng như nấu một món ăn, phải có thịt, có gia vị thì mới ngon".

Ở Cà Mau, tỉnh cực Nam của Tổ Quốc, xa Trung tâm văn hoá kinh tế- chính trị, điều kiện giao thông chủ yếu là sông nước, đi lại cách trở, khó khăn. Thế nhưng, đội ngũ phóng viên trẻ của Đài Phát thanh và Truyền hình Cà Mau đã vượt mọi trở ngại để ngày càng thực hiện tốt tiêu chí: Trung thực- Kỹ năng- Chuyên nghiệp, cố gắng đưa đến công chúng thông tin về các sự kiện nổi bật, những vấn đề được dư luận quan tâm một cách nhanh nhất. Hầu hết lực lượng phóng viên trẻ ở đài PT-TH Cà Mau đều có sự sáng tạo, thích đi cơ sở để có âm thanh, tiếng động. “Nhưng băn khoăn của người lãnh đạo Đài hiện nay là họ vẫn có thói quen làm việc, chưa chuyên nghiệp mà vẫn còn mang tính mùa vụ…”- Nhà báo Phạm Phi Thường- Giám đốc Đài PT-TH Cà Mau nhận xét.

Một khó khăn nữa mà các phóng viên trẻ gặp phải đó là thái độ thiếu hợp tác của các cơ sở, đơn vị, nhất là khi các phóng viên đến viết bài chống tiêu cực. Không phải bất cứ cơ sở nào khi phóng viên đến tác nghiệp đều có thái độ hợp tác. Khi viết về việc nêu gương những người tốt việc tốt, việc lấy thông tin khá đơn giản, nhưng khi nói về chống tiêu cực và ảnh hưởng khá tiêu cực thì lấy thông tin khá khó… Đó cũng là ý kiến của Vũ Văn Tiến- Phóng viên thời sự của Đài PT-TH Khánh Hoà.

Dù chỉ là con số rất nhỏ, nhưng một số nhà báo trẻ còn thiếu hiểu biết trong giao tiếp, trong văn hoá ứng xử, thậm chí còn có những hành vi vi phạm đạo đức nghề nghiệp. Điển hình là hiện tượng xào xáo bài vở trên mạng internet. Trên mạng có thông tin gì đó thì y như rằng có một số phóng viên sẽ copy và biên tâp lại để thành bài báo của mình. Một số phóng viên muốn tin, bài của mình phải giật gân, câu khách, nên đã đưa ra những thông tin chưa được kiểm chứng, chưa có ý kiến của các nhà chuyên môn, nên phần nào làm sai lệch sự thật. Thuỳ Dương - phóng viên báo Pháp luật Việt Nam nêu lên thực trạng: “Các phóng viên trẻ có nhiều điều kiện học hỏi, được đi nhiều hơn, nhưng cũng không ít phóng viên trẻ thụ động nhiều hơn, ngại đi xa và ngại tìm tòi, một số người thực dụng, cũng đi các doanh nghiệp để tìm kiếm những cái gì đó”.

Rõ ràng, các phóng viên trẻ cần có một định hướng đúng đắn hơn về nghề nghiệp. Họ cần có bản lĩnh để từng ngày, từng ngày tiến vững chắc trên con đường đầy gian nan nhưng cũng không kém phần vinh quang này./.