Bài 1: Giải mã giá vàng, USD và những hệ luỵ
Vài ngày gần đây, nhiều người âm thầm mua vàng, USD để tích trữ do lo ngại tình hình lạm phát đang trở lại. Những tín hiệu này dẫn tới những hệ luỵ không lường cho nền kinh tế
Liên tiếp trong gần 1 tuần trở lại đây, giá vàng và USD luôn ở mức kỷ lục. Tính đến 9h sáng ngày 5/11, giá vàng trong nước là xấp xỉ 35 triệu đồng/lượng. So với mức đỉnh 34,3 triệu đồng/lượng ngày 4/11, giá vàng tăng đến 700.000 đồng/lượng. Trong khi đó, giá USD xấp xỉ mức 21.000 đồng/USD.
Đã không ít người rút tiền để chọn 1 trong 2 phương thức là mua vàng hoặc USD để cất trữ. Một người mua vàng lo lắng: “giá vàng thế giới đang xuống trong khi giá vàng trong nước cứ nhảy vọt thì không biết Chính phủ có biện pháp gì để kiểm soát hay không. Nếu cứ chênh nhau 10 - 12 giá giữa mua và bán như hiện nay thì VNĐ sẽ mất giá.
Theo chuyên gia kinh tế Phạm Tất Thắng, giá vàng, USD leo thang trên thị trường tự do là kết quả phản ứng trước quan ngại về việc lạm phát cao đã quay trở lại, đặc biệt là sau đột biến của chỉ số giá tiêu dùng (CPI) trong tháng 9 và 10.
Nhìn lại lịch sử có thể thấy, tích trữ vàng và USD đã trở thành thói quen của người dân. Thói quen này càng trở nên phổ biến hơn khi nền kinh tế có dấu hiệu bất ổn, nguy cơ mất giá tiền đồng tăng, các kênh đầu tư như bất động sản hay chứng khoán gặp nhiều khó khăn. Nhiều người dân hiện vẫn mang nặng tâm lý: tích trữ vàng và USD.
Vẫn biết giá vàng, USD phụ thuộc vào nhiều yếu tố, tuy nhiên ở thị trường trong nước, giá hai mặt hàng này đang bị yếu tố tâm lý làm ảnh hưởng. Ngoài ra, không loại trừ yếu tố đầu cơ mặt hàng này.
Tuy nhiên, có ý kiến cho rằng, chính điều này sẽ kéo theo nhiều hệ lụy cho cả người dân và nhất là đối với nền kinh tế. Nguyên Phó viện trưởng Viện Nghiên cứu khoa học thị trường giá cả (Bộ Tài chính), chuyên gia Ngô Trí Long phân tích: “Một nền kinh tế muốn tăng trưởng tốt thì vốn phải đổ vào sản xuất kinh doanh, dù qua thị trường chứng khoán, hay ngân hàng. Vì nếu tiền đổ vào vàng dù lớn, cũng không tạo ra giá trị gia tăng. Bối cảnh hiện nay, giá vàng tăng mạnh, dẫn đến người dân đầu cơ kiếm lời. Đây là bất lợi”.
Khi tiền không được đưa vào lưu thông mà lại tích trữ dưới dạng vàng và USD sẽ tác động rất lớn tới cung cầu của 2 mặt hàng nhạy cảm này. Trong khi đó, dù chưa có con số chính thức nhưng các chuyên gia thị trường ước lượng số vàng hiện nằm trong dân, chủ yếu dưới dạng tài sản cất giữ, lên đến khoảng 700-800 tấn và dự trữ USD lên đến 5 tỷ. Đây là một lượng tài chính rất lớn không được thống kê hay quản lý.
Chuyên gia Nguyễn Tất Thắng nhận định, việc tích trữ tiền và USD trong dân là do hệ luỵ của vàng hoá. Doanh nghiệp có tiền không đưa vào đầu tư sản xuất, nâng cao trình độ công nghệ, năng lực cạnh tranh mà lại đầu tư vào vàng để kiếm lời là rất nguy hiểm.
Có thể nói sự tăng giá của vàng và USD, đặc biệt tăng giá do yếu tố tâm lý có thể gây méo mó chính sách tiền tệ và một loạt những hệ luỵ kéo theo. Lúc này câu chuyện điều hành quản lý lại được đặt ra như một yêu cầu cấp bách./.