Bài 2: Có hết thời loạn giá sữa?

<< Bài 1: Sữa và những bất cập trong quản lý

Từ 1/10 tới, các mặt hàng sữa bột nhập khẩu cho trẻ em dưới 6 tuổi phải đăng ký kê khai với cơ quan quản lý về giá.

Đây là quy định tại Thông tư số 122 do Bộ Tài chính vừa ban hành nhằm kiểm soát tình trạng nâng giá sữa tuỳ tiện, vô lý. Theo đó, việc đăng ký giá bán được thực hiện trước khi các tổ chức, cá nhân sản xuất kinh doanh bán mặt hàng này ra thị trường lần đầu và trước mỗi đợt điều chỉnh giá bán.

Người tiêu dùng kỳ vọng

Thông tư 112 của Bộ Tài chính được ban hành thay thế Thông tư 104/2008 với những thay đổi như: mở rộng danh sách đối tượng phải thực hiện đăng ký giá, kê khai giá hàng hóa và dịch vụ bao gồm cả các doanh nghiệp tư nhân không kể trong nước hay có vốn đầu tư nước ngoài. Cụ thể, các doanh nghiệp phải nộp hồ sơ đăng ký giá bán, trong đó có thuyết minh mức giá, khống chế mức chi phí quảng cáo, tiếp thị sữa không quá 10% doanh thu.

Ông Nguyễn Tiến Thoả, Cục trưởng Cục quản lý giá cho biết: “Các doanh nghiệp bắt buộc phải đăng ký giá mặt hàng sữa để trên cơ sở đó các cơ quan quản lý nhà nước từ trung ương đến địa phương có phương án xử lý kịp thời, tránh xảy ra những trường hợp như vừa qua, có năm giá tăng tới vài lần và tiếp tục tạo mặt bằng giá sữa rất cao”.

Sau nhiều năm dư luận bức xúc về nghịch lý giá sữa, đến nay lần đầu tiên có quy định buộc các doanh nghiệp nhập khẩu sữa phải chứng minh tính hợp lý của giá bán tại thị trường. Người tiêu dùng đang rất mong chờ và kỳ vọng vào tính khả thi của Thông tư 122, bởi điều này sẽ giúp họ có được sự lựa chọn đúng đắn, hợp lý khi mua sữa.

Nhà quản lý vẫn băn khoăn

Thông tư 122 sắp có hiệu lực, song người ta đã thấy rõ, nó chỉ có thể buộc các doanh nghiệp niêm yết và kê khai cách tính toán và cấu thành giá tại thị trường Việt Nam mà không thể kiểm soát được giá bán của các hãng sữa từ nước ngoài và các cơ quan chức năng của chúng ta thì đương nhiên không được phép điều tra ngoài biên giới lãnh thổ.

Từ đó, không thể loại trừ một khả năng là có sự liên kết độc quyền để làm giá trên thị trường khi cả nhà sản xuất và nhà nhập khẩu đều của một hãng sữa.

Ông  Nguyễn Anh Tuấn, Cục phó Cục Quản lý giá (Bộ Tài chính), thừa nhận, quản lý giá sữa không hề đơn giản và chúng tôi đang rất kỳ vọng vào Thông tư 122. Tuy nhiên, người tiêu dùng cũng cần có thái độ điều phối hàng hoá. Những hàng hoá vi phạm pháp luật, tăng giá bất hợp lý người tiêu dùng nên tẩy chay.

Theo ông Trần Hữu Huỳnh, Trưởng ban Pháp chế, Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam: Chưa thể khẳng định, quyết định của Thông tư 122 có khả thi hay không. Nhưng có một biện pháp nên dùng trong lâu dài và bền vững hơn là các cơ quan quản lý như hải quan, thống kê, Cục quản lý cạnh tranh nên công bố hãng nhập các loại sữa khác nhau và trong những thời gian khác nhau. Nếu mức độ tăng giá quá phi lý cần công bố công khai đến người tiêu dùng. Từ đó, người tiêu dùng hoàn toàn có thể có ngay những hành động tự vệ chính đáng và hữu hiệu là tẩy chay sản phẩm có giá bán cao vô lý để bảo vệ quyền lợi của cộng đồng.

Ông Đỗ Gia Phan, Phó Chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hội tiêu chuẩn và bảo vệ người tiêu dùng Việt Nam cũng cho rằng, ngay từ bây giờ các nhà quản lý phải cùng vào cuộc, kiểm tra lại giá sữa của các hãng sữa đang tăng cao một cách bất thường. Kết quả phải được thông tin công khai. Bởi nhiều hãng sợ mất uy tín hơn là việc bị phạt, do vậy phải có thông tin cùng với biện pháp xử lý của nhà nước, cùng với đó là những áp lực của người tiêu dùng thì việc thực hiện Thông tư mới có hiệu lực./.

Bài 3: Tẩy chay sữa tăng giá bất hợp lý