Bài 3: Tẩy chay sữa tăng giá bất hợp lý

<< Bài 1: Sữa và những bất cập trong quản lý
<< Bài 2: Có hết thời loạn giá sữa?

Bộ Tài chính vừa ban hành Thông tư 122 sửa đổi Thông tư 104 về quản lý một số mặt hàng, trong đó sữa pha chế theo công thức dạng bột dành cho trẻ em dưới 6 tuổi buộc thực hiện đăng ký giá từ 1/10/2010.

Trước khi Thông tư 122 có hiệu lực, các hãng sữa ngoại đã nhanh chóng lách luật bằng cách tăng giá sữa. Phóng viên TNVN phỏng vấn với ông Nguyễn Anh Tuấn, Phó Cục trưởng Cục Quản lý giá - Bộ Tài chính, cơ quan chịu trách nhiệm quản lý giá sữa về vấn đề nóng này.

PV: Ông nhìn nhận thế nào về việc giá nhiều loại sữa bột, trong đó có sữa bột dành cho trẻ em dưới 6 tuổi, tiếp tục tăng vào thời điểm hiện nay?

Ông Nguyễn Anh Tuấn: Một số doanh nghiệp cho rằng, vừa rồi Ngân hàng Nhà nước điều chỉnh tỷ giá giữa USD/VND tăng khoảng 2% nên chi phí nhập khẩu tăng, đẩy giá sữa lên. Số khác thì cho rằng các hãng sữa nước ngoài kê chi phí cao, nên áp đặt giá cao, và vì vậy, DN nhập khẩu phải tăng giá theo. Theo tôi, lý do từ phía nước ngoài như vậy không hợp lý. Khi đăng ký giá sữa từ ngày 1/10 tới, cơ quan quản lý giá sẽ kiểm soát lại giá. Nếu chi phí hợp lý thì được cơ quan quản lý ở địa phương chấp nhận qua thước đo quy định trong Quyết định 06/2005 của Bộ Tài chính. Ngược lại, sẽ yêu cầu các DN điều chỉnh lại mức giá về mức hợp lý.

PV: Ông có cho rằng một số hãng sữa tăng giá sữa trước thời điểm 1/10 tới, để không bị sự kiểm soát của Thông tư 122?

Ông Nguyễn Anh Tuấn: Tôi cho rằng không đến mức độ này. Một số hãng có văn bản cam kết không tăng giá trong những tháng còn lại của năm 2010. Cũng có doanh nghiệp lợi dụng chính sách mới để tăng. Chúng tôi rất kỳ vọng vào Thông tư 122 vì những nhược điểm của Thông tư 104 đã được phát hiện từ năm 2008. Nhưng chúng tôi cũng cho rằng, người tiêu dùng cần có thái độ điều phối hàng hóa. Những hàng hóa vi phạm pháp luật môi trường, người tiêu dùng nếu tẩy chay thì các sản phẩm sẽ khó sống ở thị trường. Với các sản phẩm sữa cũng như vậy, tăng giá bất hợp lý cũng nên bị tẩy chay. 

PV: Chúng ta đã có rất nhiều văn bản về việc kiểm soát giá sữa, nhưng rốt cục không kiểm soát được. Có thể mong đợi gì từ Thông tư 122 của Bộ Tài chính có hiệu lực từ ngày 1/10/2010 thưa ông?

Ông Nguyễn Anh Tuấn: Thông tư 122 có hai điểm sửa đổi căn bản để kiểm soát việc tăng giá sữa. Thứ nhất là bỏ quy định biên độ tăng giá 20% trong vòng 15 ngày thì mới áp dụng biện pháp bình ổn giá. Thay vào đó, nếu hãng sữa tăng giá bất hợp lý thì áp dụng biện pháp bình ổn ngay. Thứ hai là bất kể đối tượng nào khi tham gia kinh doanh đều phải đăng ký giá theo quy định. Quy định trước đây là các doanh nghiệp Nhà nước có vốn 51% mới phải đăng ký giá tạo sự bất bình đẳng.

PV: Vậy theo ông, nên hiểu thế nào là tăng giá bất hợp lý?

Ông Nguyễn Anh Tuấn: Để làm rõ sự tăng giá bất hợp lý thì bên cạnh ban hành Thông tư 122, có thể cuối năm chúng tôi kiến nghị Bộ Tài chính sửa tiếp thông tư khác về quy chế tính giá hàng hóa dịch vụ. Thông tư này sửa một số quy định trong Quyết định số 06/2005 của Bộ Tài chính. Trên cơ sở đó chúng tôi mới xác định được giá thế nào là tăng hợp lý và không hợp lý. Nhưng trước mắt vẫn thực hiện theo Quyết định 06/2005.

PV: Quyết định 06/2005 sẽ được chỉnh sửa vào cuối năm nay. Nghĩa là từ nay đến cuối năm, các hãng sữa vẫn tăng giá thì chúng ta vẫn không kiểm soát được, thưa ông?

Ông Nguyễn Anh Tuấn: Không hẳn như vậy, vì quy chế trong Quyết định 06 đã nói rõ chi phí nào là hợp lý, chi phí nào là không hợp lý. Việc sửa ở đây là tiếp cận với Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp và biểu bảng kế toán cho phù hợp trong kiểm soát giá. Nghĩa là khi kiểm soát giá sẽ có cơ quan thuế cùng tham gia để phù hợp với các mục chi phí.

PV: Thị trường trong nước có rất nhiều loại sữa nhập khẩu. Cần quản lý như thế nào với các loại sữa này, vì rõ ràng khó có thể kiểm soát các chi phí hình thành giá của một doanh nghiệp nước ngoài?

Ông Nguyễn Anh Tuấn: Đây là vấn đề rất khó đối với cơ quan quản lý giá. Từ trước đến nay chúng ta mới kiểm soát giá từ lúc hàng hóa nhập khẩu vào trong nước. Theo tôi, cần có cơ quan hải quan vào cuộc, nghiên cứu giá thành đúng của sản phẩm, vừa kiểm soát việc down (hạ) giá để trốn thuế, vừa ngăn chặn việc nâng giá lên để chuyển giá. Trước đây, chúng ta áp thuế cao vì lo trốn thuế, nhưng nay thuế nhập khẩu dần dần giảm thì các hãng sữa nước ngoài có xu hướng chuyển giá qua giá hải quan vào nước ta. Cụ thể là các hãng sữa nổi tiếng có mặt trên thị trường Việt Nam có thể khống chế giá bán theo cách thông báo giá bên nước ngoài tăng, do đó qua hải quan nhà nhập khẩu đẩy giá tăng theo. 

PV: Nghĩa là chưa có cách thức cụ thể kiểm soát giá sữa thành phẩm nhập khẩu?

Ông Nguyễn Anh Tuấn: Tôi biết phía Hải quan đang thực hiện chỉ đạo của Bộ trưởng Bộ Tài chính về xác định trị giá hải quan các mặt hàng nhập khẩu. Trị giá hải quan được xác định theo 6 phương pháp, trong đó phương pháp đầu tiên là theo trị giá giao dịch. Nếu doanh nghiệp khai báo giá giao dịch hợp lý thì được thông quan. Ngược lại, theo quy định của WTO thì cơ quan hải quan có quyền bác bỏ trị giá giao dịch tính thuế đó và tiến hành áp mức giá mới phù hợp hơn. Chúng tôi sẽ làm việc với cơ quan hải quan và báo cáo Bộ Tài chính để đưa việc tham vấn giá để chống chuyển giá này.

Xin cảm ơn ông!./.