Bài cuối: Giải pháp bình ổn và tiết kiệm phân bón

>> Bài 1: Vào vụ, giá tăng bất thường

Ở góc độ vĩ mô, việc bình ổn giá phân bón cần có sự “can thiệp” của Nhà nước. Theo Ban chỉ đạo Tây Nam bộ, các địa phương ở ĐBSCL đang kiến nghị Nhà nước ban hành Luật Phân bón nhằm chấm dứt việc “làm giá”, việc phân bón kém chất lượng tràn lan trên thị trường. Các địa phương cần lập hợp tác xã dịch vụ cung ứng thay cho đại lý cấp II, III.

Các doanh nghiệp sản xuất kinh doanh phân bón lớn phải xây dựng hệ thống phân phối từ bán buôn đến bán lẻ thống nhất và thông suốt với hệ thống tổng kho và kho phân phối, mạng lưới cửa hàng bán lẻ rộng khắp trên các địa bàn, giá bán ổn định đến tận tay nông dân. Đồng thời cần thực hiện rộng rãi hơn việc niêm yết giá các loại phân bón để nông dân tiện tham khảo, đối chiếu, tránh tình trạng mua nhầm giá.

Theo các chuyên gia nông nghiệp, nếu tổ chức được như vậy, chỉ tính riêng cây lúa, mỗi năm nông dân vùng ĐBSCL sẽ tiết kiệm được tiền mua phân bón tương đương 150.000 - 200.000 tấn phân vô cơ. Lợi nhuận từ trồng lúa nhờ đó sẽ tăng lên đáng kể.

Cục Trồng trọt (Bộ NN&PTNT) cho rằng: Hiện nay, 90% nông dân ĐBSCL nói riêng và cả nước nói chung đang phải mua phân bón vô cơ với giá cao hơn nhiều so với giá gốc. Chỉ có 10% số nông dân mua tại đại lý cấp I với giá cao hơn giá gốc khoảng 10%, số còn lại phải mua phân tại đại lý cấp II, III, cao hơn giá gốc từ 30-40%. Vì thế, nông dân chịu nhiều thiệt thòi, giá thành đầu tư cao, lợi nhuận thấp.

Trước tình hình giá phân bón leo thang, việc sử dụng tiết kiệm phân bón được xem là giải pháp hữu hiệu mang lại nguồn lợi lớn. Theo các cơ quan chuyên môn, các năm trước, lũ lớn mang về cho đồng ruộng vùng đồng bằng sông Cửu Long từ 150 - 200 triệu tấn phù sa. Tuy nhiên năm nay, lũ thấp về muộn, phù sa giảm nhiều. Vì thế, so với vụ lúa đông xuân các năm trước, trong vụ đông xuân này, cứ mỗi hécta lúa, nông dân phải tăng thêm lượng phân bón hỗn hợp là 50kg.

Để giúp nông dân sản xuất vụ đông xuân 2010-2011 đạt thắng lợi, Cục Trồng trọt (Bộ NN&PTNT) đang phối hợp với các sở NN&PTNT các tỉnh ĐBSCL triển khai chương trình "3 giảm, 3 tăng" cho toàn bộ diện tích gieo sạ. Viện Lúa ĐBSCL cũng khuyến khích nông dân sử dụng rộng rãi loại phân urê có trộn chất phụ gia “Agrotain” để bón cho lúa.

Qua kết quả thử nghiệm tại 3 địa phương là Cần Thơ, Sóc Trăng và Tiền Giang cho thấy: Lượng phân urê có “Agrotain” cần ít hơn từ 20 - 25% so với urê thường, nhưng lại cho năng suất lúa bằng những cánh đồng bón phân urê thường và lợi nhuận từ việc sử dụng Agrotain trộn với urê cao hơn từ 800.000 - 1.000.000 đồng/ha.

Tại các tỉnh Tiền Giang, An Giang, Sóc Trăng, Hậu Giang, ngành nông nghiệp địa phương còn hướng dẫn nông dân phát triển thêm hàng trăm hecta lúa theo tiêu chuẩn GlobalGap (Thực hành nông nghiệp sạch toàn cầu). Với mô hình sản xuất này, lượng phân bón và thuốc bảo vệ thực vật giảm từ 20-30%.

Rút kinh nghiệm từ các vụ mùa trước, để tiết kiệm chi phí mua phân bón, hiện nay, nông dân vùng đồng bằng sông Cửu Long sử dụng phân chuồng từ trại gia cầm, gia súc để bón cho đồng ruộng. Nông dân Nguyễn Văn Lắm ở xã Thân Cửu Nghĩa, huyện Châu Thành, tỉnh Tiền Giang cho biết: "Do giá phân bón tăng cao nên tôi dùng phân sinh học hoặc thuốc bón lá sinh học để giảm bớt chi phí. Tôi thấy giảm chi phí khoảng 30% so với dùng phân hóa học".

Theo tính toán của ngành nông nghiệp, nếu bà con thực hiện bón phân cân đối là có thể giảm được gần 50kg urê cho mỗi hécta lúa, tương đương trên 70.000 tấn urê cho cả vụ đông xuân của khu vực. Ngoài ra, các loại phân khác như NPK, Lân, DAP... đều giảm từ 15 - 20% so với trước đây.

Để giúp nông dân sản xuất hiệu quả vụ lúa đông xuân trong thời điểm phân bón tăng giá, các địa phương vùng ĐBSCL còn duy trì mô hình “4 nhà liên kết”; trong đó, doanh nghiệp và nhà khoa học đóng vai trò chủ chốt để hướng dẫn và tạo điều kiện cho nhà nông sử dụng phân bón đạt hiệu quả cao./.