Biến động giá thực phẩm kéo chỉ số CPI tháng 7 tăng mạnh

Theo Tổng cục Thống kê, chỉ số giá tiêu dùng tháng 7 tăng 1,17% so với tháng trước. Như vậy, tốc độ tăng giá tiêu dùng trong tháng này lại gia tăng sau 2 tháng trước đó giảm tốc. Chỉ số giá tiêu dùng tính từ đầu năm đến nay đã tăng hơn 14,6%. Nguyên nhân nào khiến giá tiêu dùng tháng 7 tăng cao và liệu đã phản ánh đúng thực tế diễn biến lạm phát hiện nay? Phóng viên Đài TNVN phỏng vấn Tiến sỹ Vũ Đình Ánh - Viện trưởng Viện Nghiên cứu Khoa học Thị trường giá cả (Bộ Tài chính) về vấn đề này.

PV: Thưa ông, chỉ số giá tiêu dùng tháng 7 tăng 1,17%. Ông có nhận định như thế nào về mức tăng này và nguyên nhân khiến giá tiêu dùng tháng 7 tăng, sau khi đã giảm mạnh ở tháng 5 và 6?

Ông Vũ Đình Ánh: Chỉ số CPI của tháng 7 tăng 1,17% so với tháng 6 có thể coi là khá cao. Tính từ tháng 7 năm 1995 đến nay, đây là mức tăng cao nhất. Năm 2008, năm mà lạm phát lên tới 20%, mức tăng của tháng 7 là 1,13%. Điểm đáng lưu ý là chỉ số CPI tăng, sau khi giảm và giảm khá mạnh ở 2 tháng trước đó là tháng 5 và 6. Đây cũng là điểm đáng lưu ý so với thông lệ và chu kỳ những năm gần đây, vì thông lệ thì tháng 7 hàng năm chỉ số CPI thấp.

Ngoài những nguyên nhân do xu thế lạm phát cao như hiện nay, thì nếu nhìn vào rổ hàng hoá tiêu dùng trong tháng 7, tất cả các nhóm hàng hoá đều tăng dưới 1%, không cao, tuy nhiên nhóm thực phẩm lại tăng tới 3,2% và nhóm ăn uống ngoài gia đình cũng tăng 1,78% kéo theo nhóm hàng ăn và dịch vụ ăn uống tăng 2,12%, do đó chi phối vào mức tăng chỉ số giá của tháng 7 này. Mà chúng ta biết nhóm thực phẩm hàng ăn và dịch vụ ăn uống chiếm gần 40% trong rổ hàng hoá và dịch vụ tính chỉ số giá tiêu dùng, do đó biến động về giá của nhóm thực phẩm và ăn uống ngoài gia đình tác động trực tiếp và quyết định mức tăng chỉ số CPI tháng 7.

PV: Giá thực phẩm ảnh hưởng như thế nào đến chỉ số CPI, thưa ông?

Ông Vũ Đình Ánh: Chúng ta phải lưu ý vì cái này liên quan đến phương pháp tính. Tôi đơn cử như ngoài thị trường, giá thịt lợn biến động rất nhiều trong tháng 6 và tháng 7 rất nhiều, ở mức vài chục phần trăm. Tuy nhiên, thịt lợn chỉ chiếm một bộ phận trong rổ thực phẩm, và thực phẩm cũng là một bộ phận trong nhóm hàng ăn và dịch vụ ăn uống. Thực ra, tác động rất mạnh của giá thịt lợn đã được phản ánh vào trong biến động của mức tăng 3,2% của thực phẩm, tuy nhiên nó không phản ánh hết được vì còn liên quan đến các loại thực phẩm khác trong rổ hàng hoá tính chỉ số giá về thực phẩm.

Điểm thứ 2 nữa là do cách tính của chúng ta. Đơn cử như về chỉ số giá thịt lợn, chỉ lấy vào 3 ngày trong tháng là ngày 25/6, ngày 5/7 và 15/7, lại lấy ở một vài địa điểm cụ thể do đó có thể sự phản ánh đó không toàn diện mà chỉ mang tính đại diện và tiêu biểu. Đây cũng là lý do tại sao giá thịt lợn tăng cao như vậy nhưng giá thực phẩm chỉ tăng 3,2%. Ở mỗi địa phương cũng khác nhau, ví dụ cùng nhóm hàng thực phẩm, Hà Nội tăng tới 3,74%, trong khi đó, TP HCM chỉ tăng 1,92%, mức chênh lệch cũng khá lớn.

PV: Theo ông cách tính chỉ số CPI của chúng ta đã phản ánh đúng diễn biến của lạm phát trong bối cảnh hiện nay chưa?

Ông Vũ Đình Ánh: Theo thông lệ quốc tế, diễn biến thị trường giá cả phản ánh qua chỉ số CPI không đồng nghĩa với lạm phát. Vì bản chất lạm phát là lượng tiền trong lưu thông lớn hơn lượng hàng hoá dịch vụ. Nhưng theo thông lệ quốc tế, người ta dùng chỉ số CPI để đánh giá mức độ cao thay thấp của lạm phát. Liệu chỉ số CPI đã phản ánh đúng chưa, liên quan đến rổ hàng hoá để tính và phương pháp tính chỉ số CPI. Theo tôi, chỉ số CPI hay rổ hàng hoá tuỳ thuộc vào mỗi quốc gia. Ở Việt Nam, căn cứ vào điều tra mức sống và thu nhập của gia đình, thường là sau 5 năm mới điều chỉnh rổ hàng hoá tính CPI. Theo tôi, rổ hàng hoá hiện nay phản ánh tương đối sát diễn biến thực tế trong thu nhập và mức sống của người dân Việt Nam. Về thời gian và địa điểm lấy chỉ số giá tiêu dùng, để chính xác hơn nữa cần phải tăng tần số xác định mức giá và mở rộng địa điểm để làm sao có kết quả ngày càng chính xác hơn. Tuy nhiên để làm được thì cần nguồn lực con người, tài chính, khả năng tập hợp số liệu thống kê.

Hy vọng trong thời gian tới sẽ cải thiện được để chỉ số CPI phản ánh chính xác thực trạng diễn biến thị trường giá cả để đánh giá đúng diễn biến của lạm phát cũng như tác động của các biện pháp kiềm chế lạm phát.

PV: Xin cảm ơn ông!./.