Bình ổn giá- tiếng nói từ doanh nghiệp
Nhiều ý kiến cho rằng, chương trình bình ổn giá thời gian qua chưa phát huy hiệu quả.
Trước diễn biến giá cả nhiều mặt hàng, đặc biệt là rau và thực phẩm tươi sống tiếp tục biến động thời gian qua, UBND Thành phố Hà Nội đã quyết định triển khai tiếp chương trình bình ổn giá các mặt hàng thiết yếu từ tháng 7 cho tới tháng 4/2012 để bình ổn thị trường.
Để có cái nhìn đa chiều về chương trình bình ổn giá, phóng viên VOV phỏng vấn bà Mai Khuê Anh, Giám đốc Điều hành Tổng Công ty Thương mại HN Hapro-một trong những đơn vị được UBND thành phố giao trách nhiệm bình ổn thị trường.
PV: Bà bình luận gì trước những ý kiến chuyên gia kinh tế cho rằng, chương trình bình ổn giá thời gian qua chưa phát huy hiệu quả và cần sớm kết thúc?
Bà Mai Khuê Anh: Vừa rồi chúng tôi cũng thấy rằng có nhiều ý kiến nói rằng chương trình bình ổn giá thực sự chưa đóng góp được cho người tiêu dùng cụ thể; chưa đóng góp được về việc kiểm soát giá vì vẫn còn những mặt hàng đắt hơn bên ngoài.
Ở đây chúng ta không bàn cụ thể chi tiết nhưng chúng tôi cũng phải có những ý kiến về chương trình này.
Thứ nhất, thành phố tập trung cho các đơn vị làm thương mại có hệ thống, địa điểm, hệ thống kho, có trách nhiệm để lo về chương trình bình ổn giá. Có nghĩa là khi có biến động về giá thì các đơn vị này phải chịu trách nhiệm là giữ giá và thấp hơn giá thị trường ít nhất là 10% để cung ứng cho thị trường. Còn bình thường vẫn đang kinh doanh, các giá cả theo xu hướng của giá cả thị trường.
Chính vì vậy chúng ta phải xem xét lại ở ngoài thị trường vì sao lại rẻ hơn. Có thể là không phải nộp thuế, thứ hai nên xem lại hạn sử dụng, và có chủng loại khác nhau. Ví dụ mặt hàng dầu ăn, có thể cùng 1 loại nhưng nếu loại có lắng đọng khi thời tiết xuống đến 10 độ hoặc 12 độ thì nó đã khác hẳn so với loại dầu ăn không bị đóng cặn. Hoặc hạn sử dụng còn 1 tháng, còn 3 tháng, còn 100%... thì giá cũng khác nhau, hay hàng có khuyến mại hay không.
Chúng ta cũng nên có cái nhìn chuẩn hơn đối với những đơn vị đang tham gia chương trình bình ổn giá vì đã cam kết với thành phố, khi bán ra trên thị trường ở những điểm, gian hàng đã đề là tham gia chương trình bình ổn giá thì giá bán ra đó đều đã đăng ký và xin ý kiến của các bên liên quan cùng tham gia vào bán cho người tiêu dùng. Giá đó được giữ nguyên khi thị trường có biến động.
Ngoài số tiền được thành phố giao là 155 tỷ đồng thì Hapro còn ứng ra 310 tỷ đồng để tàng trữ thêm trong 9 nhóm mặt hàng bình ổn này để đảm bảo lúc nào cũng có nguồn cung dồi dào để cung ứng cho toàn bộ thị trường Hà Nội và thị trường các quận huyện.
Ngoài chuyện bán hàng ở các hệ thống cố định, chúng tôi còn đưa hàng vào các chuyến bán hàng Việt, các chuyến hàng lưu động, các chuyến hàng về nông thôn. Tất cả các chuyến hàng đó đều được thông báo rộng rãi cho bà con biết để mua.
PV: Với mức vốn hỗ trợ không lãi suất của thành phố cộng với vốn đối ứng của Tổng công ty để bình ổn giá thì vẫn không thấm vào đâu so với tổng giá trị trao đổi hàng hóa của thủ đô. Như vậy vai trò bình ổn ở đây là không lớn, thưa bà?
Bà Mai Khuê Anh: Ở đây chúng ta phải hiểu là thành phố chỉ chủ trương đưa ra chương trình bình ổn những mặt hàng thiết yếu. Hỗ trợ của thành phố cũng chỉ chiếm từ 15-20%, còn bình thường các đơn vị tham gia chương trình này vẫn đang kinh doanh, vẫn có những hợp đồng ký kết, vẫn có những nguồn hàng ra vào để phục vụ. Ví dụ mặt hàng nằm trong chương trình bình ổn giá như thịt lợn và rau, bình thường phần lớn người tiêu dùng sẽ không mua rau ở trong siêu thị bởi vì rau tại các chợ cóc, vỉa hè rất rẻ. Nhưng lức lúc hạn hán, bão lụt, cạn nguồn hàng thì lập tức họ sẽ quay vào hệ thống bán hàng hiện đại là các siêu thị.
Ở đây cũng phải thống nhất rằng quỹ bình ổn chỉ có thể để giúp bình ổn những mặt hàng cơ bản nhất, thiết yếu chứ không thể bình ổn hết tất cả các mặt hàng về tiêu dùng bình thường được. Bởi, chúng ta cũng phải chấp nhận cơ chế thị trường.
PV: Liên quan tới kinh tế thị trường thì có ý kiến cho rằng việc chúng ta hỗ trợ lãi suất, vô tình tạo chế độ hai giá, gây méo mó thị trường?
Bà Mai Khuê Anh: Thực sự ra những người thực hiện chương trình này đều hiểu rằng không có chế độ 2 giá. Bởi vì chúng tôi giữ theo đúng giá hiện có. Bởi nguồn cung chúng ta mua vào, bán lẻ ra và chỉ được tỷ lệ lãi gộp rất nhỏ và nó chỉ đắt hơn bên ngoài rất ít. Nhưng khi thị trường có biến động thì chính quỹ bình ổn này nó giúp cho các doanh nghiệp vẫn giữ được giá.
Chúng tôi đã ký hợp đồng nguyên tắc với các nhà cung ứng đặt tiền để mua với sản lượng nhất định để tàng trữ ở kho của họ cũng như kho của tổng công ty để khi có biến động giá, số lượng hàng đó sẽ được tung ra thị trường và chúng tôi giữ giá thấp hơn 10% so với thị trường. Rõ ràng ở đây không phải là 2 giá.
Ở đây chúng ta cần hiểu là trong những lúc biến động thì ở trong hệ thống bình ổn bán giá thấp hơn vì đã được quỹ bình ổn hỗ trợ. Còn lúc bình thường thì chúng ta vẫn bán đúng theo giá của thị trường và đúng tính chất của kinh tế thị trường.
PV: Thực tế cho thấy, khi có biến động về giá, các tiểu thương đổ xô vào siêu thị mua hàng bình ổn để bán ra thị trường. Như vậy vô tình người tiêu dùng cuối cùng vẫn không mua được hàng bình ổn, mục tiêu bình ổn không đạt được như yêu cầu?
Bà Mai Khuê Anh: Phải khẳng định là tất cả các khách hàng và người dân đều được tham gia và được hưởng chương trình này khi đến hệ thống bán lẻ của tổng công ty.
Ngoài ra chúng tôi còn chủ động tổ chức các chuyến bán hàng, trong đó có hơn 300 chuyến bán hàng lưu động và hơn 60 chuyến bán hàng phiên chợ Việt, gần 30 chuyến bán hàng về nông thôn.
Trong tất cả các chuyến bán hàng đó thì nhóm 9 mặt hàng bình ổn giá là đều có và phục vụ cho người dân ở những vùng nông thôn, huyện ngoại thành. Tất nhiên những sản phẩm rau và thịt thì không đưa về nông thôn vì đây là những nơi cung cấp nguồn hàng rồi mà rơi vào những nhóm mặt hàng dầu ăn, đường, gạo, thực phẩm chế biến, hải sản đông lạnh.
PV: Phần lớn người nghèo tập trung ở nông thôn, trong khi đó triển khai hàng bình ổn giá chủ yếu lại ở các quận huyện nội thành. Vậy kế hoạch của Tổng công ty trong thời gian tới sẽ đẩy mạnh hàng về nông thôn như thế nào?
Bà Mai Khuê Anh: Nếu nói về phân bố dân cư thì phần lớn người dân đang ở độ tuổi lao động, kể cả ở những vùng nông thôn, đa phần đều tỏa về 2 thành phố lớn là Hà Nội và TP HCM để làm việc. Các nhà máy, công xưởng, khu công nghiệp và học tập cũng tập trung nhiều ở đây. Chúng tôi đã có những chương trình bán hàng phục vụ khu công nghiệp.
Đối với những huyện xa xôi, chúng tôi tổ chức những chương trình phiên chợ Việt. Chương trình bán hàng về nông thôn, đặc biệt là những chuyến hàng trợ giá của thành phố để hỗ trợ cho người lao động. Tất nhiên chúng tôi mong muốn mỗi một xã huyện cũng đều có cửa hàng tiện ích, siêu thị.
Chúng tôi đang tính toán cùng sự hỗ trợ của UBND Thành phố, đặc biệt là sự hợp tác của các quận, huyện tiến hành khảo sát để xây dựng hệ thống hạ tầng thương mại tại những điểm đó để trong thời gian sớm nhất hoàn thành hệ thống bán lẻ phục vụ bà con.
PV: Xin cảm ơn bà./.