Bộ Tài chính đề xuất về thuế để gỡ khó cho các dự án trọng điểm, đặc thù

Dự thảo được kỳ vọng tháo gỡ khó khăn cho các dự án đầu tư trọng điểm có yếu tố đặc thù, đồng thời bảo đảm tính khả thi trong quản lý thuế và tránh các xung đột pháp lý quốc tế.

Đảm bảo ổn định môi trường đầu tư

Theo Bộ Tài chính, việc sửa đổi Nghị quyết 107/2023/QH15 phù hợp với quy tắc thuế tối thiểu toàn cầu thuộc Trụ cột 2 và các hướng dẫn của OECD, không vi phạm các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên.

Đồng thời, việc sửa đổi nhằm tháo gỡ khó khăn cho các dự án đầu tư trọng điểm có yếu tố đặc thù, tăng tính linh hoạt trong tổ chức thực hiện và kịp thời xử lý các trường hợp phát sinh, qua đó góp phần bảo đảm ổn định môi trường đầu tư.

Đáng chú ý, Bộ Tài chính đề xuất bổ sung quy định xác định số thuế thu nhập doanh nghiệp bổ sung tối thiểu nội địa đạt chuẩn (QDMTT) bằng 0 trong năm tài chính đối với doanh nghiệp thực hiện dự án nhà máy điện theo cơ chế Xây dựng - Vận hành - Chuyển giao (BOT) có bảo lãnh Chính phủ, nếu hợp đồng BOT có cam kết về thuế và được ký trước ngày Nghị quyết 107/2023/QH15 có hiệu lực, tức trước ngày 1/1/2024.

Đối với doanh nghiệp thực hiện dự án BOT điện là đơn vị hợp thành của tập đoàn đa quốc gia có nhiều hơn một đơn vị hợp thành tại Việt Nam, số QDMTT được phân bổ theo tiêu chí thu nhập từ số thuế bổ sung tối thiểu nội địa đạt chuẩn của tập đoàn và số thuế được phân bổ xác định bằng 0.

Trường hợp doanh nghiệp thực hiện dự án BOT điện là đơn vị hợp thành duy nhất hoặc liên doanh duy nhất của tập đoàn đa quốc gia tại Việt Nam, doanh nghiệp thực hiện kê khai QDMTT bằng 0 theo quy định.

Bộ Tài chính cho biết, trong quá trình xây dựng và lấy ý kiến ban hành Nghị quyết 107/2023/QH15, vấn đề bảo đảm ưu đãi cho các dự án đầu tư đã được đặt ra. Để bảo đảm môi trường đầu tư, ngày 31/12/2024, Chính phủ ban hành Nghị định số 182/2024/NĐ-CP về thành lập, quản lý và sử dụng Quỹ Hỗ trợ đầu tư dành cho các doanh nghiệp đáp ứng tiêu chí, điều kiện hỗ trợ.

Tuy nhiên, các doanh nghiệp thực hiện dự án BOT điện chưa xác định, đánh giá và báo cáo kịp thời, rõ ràng các tác động tài chính đặc thù. Vì vậy, cơ chế thực thi QDMTT hiện chưa miễn trừ áp dụng đối với các dự án này.

Theo Bộ Tài chính, đề xuất mới nhằm bổ sung cơ chế tương đương với miễn trừ áp dụng QDMTT, thông qua việc xác định khoản thuế này bằng 0 đối với doanh nghiệp thực hiện dự án BOT điện có bảo lãnh Chính phủ.

Tránh các xung đột pháp lý quốc tế

Dự thảo cũng đề xuất sửa đổi, bổ sung quy định về "công ty mẹ tối cao" tại Nghị quyết 107/2023/QH15 theo hướng chuẩn hóa định nghĩa. Theo đó, đây là công ty thuộc tập đoàn đa quốc gia có quyền kiểm soát trực tiếp hoặc gián tiếp tại các công ty, tổ chức khác trong tập đoàn, không bị bất kỳ công ty, tổ chức nào khác kiểm soát và báo cáo tài chính hợp nhất của công ty này không được hợp nhất vào báo cáo tài chính của bất kỳ công ty, tổ chức nào khác trên toàn cầu.

Bộ Tài chính cho rằng việc hoàn thiện quy định nhằm bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật, tính khả thi trong quản lý thuế và tránh các xung đột pháp lý quốc tế.

Một nội dung khác được đề xuất là sửa đổi khoản 2 Điều 8 Nghị quyết 107/2023/QH15. Theo đó, trong quá trình thực hiện Nghị quyết, Chính phủ được ban hành Nghị định để xử lý các vấn đề phát sinh khác với Nghị quyết và báo cáo Quốc hội tại kỳ họp gần nhất.

Việc ban hành Nghị định phải bảo đảm tuân thủ quy định của Đảng về kiểm soát quyền lực, lợi ích quốc gia, lợi ích của người dân và doanh nghiệp, điều kiện thực thi; đồng thời Chính phủ chịu trách nhiệm về các quy định được ban hành.

Theo Bộ Tài chính, cơ chế này phù hợp với chủ trương tại Nghị quyết 66-NQ/TW ngày 30/4/2025 của Bộ Chính trị về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.

Do dự thảo bổ sung quy định xác định QDMTT bằng 0 đối với doanh nghiệp thực hiện dự án BOT điện, khác với quy định hiện hành tại Nghị quyết 107/2023/QH15, việc sửa đổi khoản 2 Điều 8 là cần thiết.

Đồng thời, nếu sau khi Nghị quyết được ban hành phát sinh các trường hợp tương tự, việc phân định thẩm quyền cho Chính phủ ban hành Nghị định và báo cáo Quốc hội sẽ giúp xử lý kịp thời các khó khăn, vướng mắc, bảo đảm thống nhất trong thực hiện pháp luật.

Bối cảnh và đặc thù của các dự án BOT nhà máy điện

Theo Bộ Tài chính, trong giai đoạn 2005-2015, Việt Nam có nhu cầu cấp thiết về đầu tư phát triển nguồn điện để bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia. Trong khi nguồn lực nhà nước còn hạn chế, Chính phủ chủ trương thu hút nguồn vốn tư nhân, đặc biệt là các nhà đầu tư nước ngoài có 100% vốn đầu tư trực tiếp, vào các dự án nhà máy điện theo hình thức BOT.

Các nhà đầu tư gửi hồ sơ đề xuất thực hiện dự án tới Chính phủ trực tiếp hoặc thông qua Bộ Công Thương. Bộ Công Thương chủ trì xem xét, lấy ý kiến các bộ, ngành và cơ quan liên quan, sau đó tổng hợp, trình Thủ tướng Chính phủ xem xét, quyết định.

Bộ Công Thương được giao thay mặt Chính phủ, giữ vai trò cơ quan nhà nước có thẩm quyền, chủ trì phối hợp với các bộ, ngành liên quan đàm phán, ký kết hợp đồng BOT và tài liệu bảo lãnh của Chính phủ (GGU) với nhà đầu tư.

Việc đàm phán hợp đồng BOT và GGU được thực hiện sau khi báo cáo nghiên cứu khả thi được phê duyệt, với sự tham gia của đại diện các bộ, ngành liên quan. Dự thảo hợp đồng và tài liệu bảo lãnh được lấy ý kiến để hoàn thiện trước khi trình Thủ tướng Chính phủ.

Hợp đồng BOT và GGU chỉ được ký sau khi có văn bản chấp thuận của Thủ tướng Chính phủ.

Thực tế, việc phê duyệt đề xuất đầu tư và giao chủ đầu tư các dự án BOT nhà máy điện chủ yếu diễn ra trong giai đoạn 2005-2015. Sau đó, các cơ quan liên quan tập trung đánh giá nghiên cứu khả thi, đàm phán, hoàn thiện hồ sơ và ký kết hợp đồng với nhà đầu tư.

Trong số các dự án này, Mông Dương 2 là dự án có hợp đồng BOT được ký đầu tiên vào năm 2011, trong khi Vũng Áng 2 là dự án cuối cùng được ký vào năm 2020.

Bộ Tài chính cho biết việc xây dựng, ký kết hợp đồng BOT và tài liệu bảo lãnh Chính phủ được thực hiện theo quy trình, quy định pháp luật và chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, với sự tham gia, góp ý của các bộ, ngành liên quan và được phê duyệt đúng thẩm quyền.

Việc thu hút nhà đầu tư nước ngoài phát triển các nhà máy điện theo hình thức BOT đã góp phần bổ sung nguồn vốn đầu tư, giảm gánh nặng cho ngân sách nhà nước và doanh nghiệp nhà nước, qua đó thúc đẩy phát triển hệ thống điện và tăng cường bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.

Bộ Tài chính tăng cường kỷ cương, đẩy mạnh truyền thông chính sách

VOV.VN - Tại Hội nghị giao ban công tác tháng 7 của Bộ Tài chính, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn ghi nhận, đánh giá cao nỗ lực của toàn ngành trong triển khai nhiệm vụ; yêu cầu siết chặt kỷ cương, hoàn thiện cơ chế, chính sách, đẩy mạnh truyền thông để người dân hiểu, thực hiện tốt các chính sách tài chính của Nhà nước.