BoE tìm cách ổn định thị trường nhà ở

Thống đốc NHTW Vương quốc Anh (BoE), Mark Carney vừa công bố Báo cáo Ổn định tài chính quốc gia. Theo báo cáo này, nền kinh tế Anh trong 6 tháng cuối năm 2013 đã phục hồi vững chắc, chủ yếu nhờ nhu cầu chi tiêu và thị trường nhà ở tăng mạnh, phát tín hiệu về khả năng tăng lãi suất sớm hơn so với dự báo trước đây, chấm dứt thời kỳ lãi suất thấp kỷ lục trong lịch sử Vương quốc Anh. Trong lĩnh vực ngân hàng, nguồn vốn của các ngân hàng trong nước đã tăng thêm 20 tỉ bảng, góp phần bù đắp thiếu hụt về nguồn vốn tự có và củng cố thanh khoản.

Tuy nhiên, rủi ro tài chính vẫn tồn tại, bao gồm nợ trong nước và nước ngoài tăng cao. Lãi suất tăng mạnh trên toàn cầu có thể thách thức tính bền vững của hệ thống tài chính, nếu thu nhập không tăng. Nền kinh tế Anh phục hồi mạnh, nhưng tăng trưởng yếu ớt tại khu vực đồng euro có thể tác động xấu đến triển vọng xuất khẩu và tính cân bằng của nền kinh tế. Trong khi đó, một phần của nhu cầu trong nước gắn với sự phục hồi thị trường nhà ở, làm tăng lo ngại về tích tụ bong bóng.

Về đánh giá rủi ro, báo cáo lưu ý đặc biệt đến những diễn biến trên thị trường nhà ở trong thời gian qua, phản ánh tầm quan trọng của tín dụng và cho vay cầm cố để mua nhà đối với các hộ gia đình và bảng cân đối kế toán của các ngân hàng. Sự suy giảm của thị trường này có thể tác động đến tính ổn định tài chính, trực tiếp tác động tiêu cực đến các ngân hàng và khả năng hoàn trả các khoản tín dụng nhà ở, có thể làm suy giảm tăng trưởng kinh tế.

Các hoạt động về nhà ở tăng trở lại từ mức thấp cách đây hơn một năm, làm tăng động lực tăng trưởng trên phạm vi toàn quốc. Trong tháng 11/2013, giá nhà ở tăng 0,6% so với tháng trước và tăng 6,5% so cùng kỳ năm trước. Như vậy, giá nhà ở đã hạ nhiệt sau khi tăng trong tháng trước với mức tăng 1% so tháng 9/2013 và 7% so cùng kỳ năm 2012.

Giá nhà hạ nhiệt đã góp phần giảm nhẹ lo lắng cho rằng, rủi ro đối với tính ổn định tài chính có thể tăng nếu giá nhà ở và các khoản nợ của các doanh nghiệp bất động sản tiếp tục tăng nhanh, rủi ro này sẽ bị phóng đại nếu các tiêu chuẩn bảo hiểm đối với cho vay cầm cố bị suy yếu như đã từng xảy ra trong những chu kỳ tăng giá nhà trước đây. Vì thế, BoE vẫn thận trọng và tìm cách kiềm chế tốc độ tăng giá nhà, đảm bảo ổn định thị trường nhà ở và thị trường tài chính trong dài hạn.

Để đối phó, Ủy ban Chính sách tài chính (FPC) đang phối hợp với những cơ quan khác thực hiện gói biện pháp phòng ngừa những rủi ro trên đây. Bên cạnh những biện pháp đã thực hiện, một số biện pháp mới mang tính tập thể đang được triển khai, nhưng chưa triệt để và chưa đạt hiệu quả mong muốn. Vì thế, FPC phác thảo hai nhóm biện pháp bổ sung có thể thực hiện trong tương lai, cần thiết cho việc đảm bảo tính ổn định tài chính. Thứ nhất, đánh giá tính đủ vốn của những ngân hàng lớn và hội chơi hụi để làm nhà, xem xét chặt chẽ rủi ro phát sinh từ các danh mục đầu tư nhà ở. Thứ hai, áp dụng các biện pháp duy trì tiêu chuẩn bảo hiểm cầm cố.

Thống đốc Carney cũng cho biết, BoE sẽ linh hoạt và chủ động đưa ra gói kích thích tiền tệ đặc biệt để hỗ trợ nền kinh tế trong thời gian thích hợp, đảm bảo tính ổn định tài chính.

Triển vọng kinh tế tươi sáng và đồn đoán về khả năng tăng lãi suất vào cuối năm 2014 đã đẩy bảng Anh tăng gần 9% so với USD trong sáu tháng qua. Trong phiên giao dịch ngày 28/11/2013, bảng Anh tăng 0,4% lên 1,6358 USD, mức cao nhất kể từ ngày 02/01/2013. Tuy nhiên, ông Carney cho biết, BoE sẽ chỉ xem xét tăng lãi suất sau khi tỉ lệ thất nghiệp giảm xuống 7%, lạm phát được kiềm chế, và tính ổn định tài chính không bị đe dọa. Theo dự báo của BoE, tỉ lệ thất nghiệp có thể giảm xuống ngưỡng 7% vào đầu quí 4/2014.

Chuyên gia kinh tế Simon Wells thuộc HSBC tại London và đã từng làm việc tại BoE nhận định, BoE muốn sử dụng các công cụ vĩ mô thận trọng để làm dịu thị trường nhà ở, hơn là sử dụng công cụ mạnh là tăng các mức lãi suất, nên chưa tăng lãi suất vào cuối năm 2015.

Thống đốc Carney cũng khẳng định, BoE sẽ chưa xem xét tăng lãi suất nếu kinh tế chưa tăng trưởng vững chắc, và biện pháp kiềm chế thị trường nhà ở sẽ củng cố cam kết của BoE./.