Cần có kế hoạch ứng phó sau khủng hoảng kinh tế

Theo ý kiến của nhiều đại biểu Quốc hội, thời gian qua cách ứng phó của Chính phủ với cuộc khủng hoảng kinh tế là “theo từng ngày”. Chính sách vĩ mô có khi thay đổi quá lớn, tác động trực tiếp đến các doanh nghiệp, nền kinh tế. Nguyên nhân chính là do công tác dự báo, cảnh báo của chúng ta quá yếu kém.

Bên lề kỳ họp thứ 5 Quốc hội khoá XII, Chủ nhiệm Uỷ ban Kinh tế Hà Văn Hiền có cuộc trao đổi với báo chí về cách ứng phó khủng hoảng, hỗ trợ doanh nghiệp, đặc biệt là việc giải quyết các vấn đề sau khủng hoảng kinh tế.

PV: Thưa ông, theo ý kiến của nhiều đại biểu Quốc hội, khi nền kinh tế bắt đầu có những hồi phục sau khủng hoảng thì việc tìm các phương án ứng phó sau khủng hoảng là quan trọng.Vậy chúng ta đã chuẩn bị gì cho phương án này?

Ông Hà Văn Hiền: Trong báo cáo thẩm tra của Ủy ban Kinh tế cũng nói rõ: từ trong cuộc khủng hoảng này bộc lộ rõ những điểm yếu, mâu thuẫn trong nội tại nền kinh tế, nên cùng với việc đưa ra những chương trình chống suy giảm kinh tế. Uỷ ban đề nghị Chính phủ (CP) phải có một nghiên cứu tổng thể nền kinh tế đặt trong mối quan hệ chúng ta ngày càng hội nhập sâu rộng vào thị trường thế giới để xây một chiến lược tổng thể. Chiến lược đó gồm cả cấu trúc nền kinh tế, lựa chọn mô hình phát triển trong thời gian tới. Điều này có nghĩa chúng ta phải tìm những bước đi dài hạn hơn. Vừa qua, chúng ta mới tập trung xử lý tình thế.

Trong báo cáo thẩm tra cũng đề cập, trong số những giải pháp CP đề ra thời gian vừa qua, có những giải pháp diễn ra trong khoảng thời gian rất ngắn, chưa thể đánh giá mức độ của nó. Tuy nhiên, điều chúng ta dễ thấy nhất là những giải pháp đó tập trung để tháo gỡ khó khăn cho sản xuất, cho DN. Việc hỗ trợ lãi suất, bảo lãnh, cho vay… là những biện pháp cần thiết cho các DN và bước đầu cho thấy quyết tâm của CP và những biện pháp đưa ra kịp thời và cần thiết. Vấn đề là tổ chức như thế nào để những mục tiêu đó thực hiện được, ví dụ tiền vốn của Nhà nước đến đúng địa chỉ, sử dụng đúng mục đích và mang lại hiệu quả.

PV: Mục tiêu của nguồn vốn đặt ra là đúng địa chỉ, nhưng doanh nghiệp nhỏ và vừa, người nông dân lại chưa nhận được những khoản hỗ trợ này. Ông có ý kiến như thế nào về vấn đề này?

Ông Hà Văn Hiền: Chúng tôi giám sát ở một số địa phương thì thấy các doanh nghiệp nhỏ và vừa cũng phàn nàn chưa tiếp cận được với nguồn vốn hỗ trợ vì những điều kiện đảm bảo được hưởng lãi suất của họ vẫn còn thiếu, thủ tục còn khó khăn. Thực tế là một số doanh nghiệp Việt Nam hiện nay hoạt động chưa bài bản, hệ thống tài chính, kế toán trong doanh nghiệp chưa tốt nên, những giấy tờ, tài liệu để thoả mãn yêu cầu hưởng lãi suất 4% còn thiếu.

Về phía Ngân hàng, khi cho vay thì phải đặt ra những điều kiện đảm bảo, nếu doanh nghiệp không thoả mãn được thì không thể cho vay.

Thực tế này đặt ra yêu cầu là các doanh nghiệp cũng phải tự hoàn thiện mình để hệ thống tài chính, kế toán phải hoạt động theo một chuẩn mực thì mới đáp ứng được yêu cầu về quản lý. Một số doanh nghiệp không đủ điều kiện tiếp nhận khoản vốn vay hỗ trợ 4% lãi suất cũng là điều dễ hiểu.

Chính sách của chúng ta với nông dân cũng rất tốt, thể hiện sự quan tâm rất rõ của Đảng, Nhà nước với khu vực này. Tuy nhiên, vấn đề làm sao để người nông dân tiếp cận được với những chính sách kích cầu đầu tư, tiêu dùng của Nhà nước hơn nữa. Điều này sẽ được quan tâm trong các giải pháp tới đây. Nông thôn là khu vực có khả năng hấp thụ vốn nhiều, khi nguồn vốn này được sử dụng thì hiệu quả đồng vốn lan toả cũng rất nhanh.

PV: Có ý kiến cho rằng, gói kích cầu chủ yếu là các doanh nghiệp Nhà nước được hưởng. Ý kiến của ông thế nào?

Ông Hà Văn Hiền: Tôi không đồng tình với ý kiến này. Trong tất cả các văn bản đều nêu rõ là “không phân biệt thành phần kinh tế” mà chỉ nói rõ các điều kiện, qui định thoả mãn thì được hưởng. Đã có rất nhiều DNNVV được vay hỗ trợ 4% lãi suất.

Ông Hà Văn Hiền: Xét về hình thức, khi cung ra một lượng tiền lớn vào lưu thông thì đó cũng là một yếu tố gây lạm phát trở lại. Chính vì lẽ đó, khi đưa ra mục tiêu tổng quát những tháng còn lại của năm 2009, Chính phủ đã đề ra mục đích cụ thể: lấy chống suy giảm kinh tế là yếu tố ưu tiên hàng đầu nhưng trong đó phòng ngừa lạm phát có thể quay trở lại. Chúng ta đã có kinh nghiệm chống lạm phát từ năm 2008 rồi.

Chúng ta đã nói tới “tái lạm phát” ngay từ đầu năm. Trong những giải pháp của CP, kể cả việc đề ra những mục tiêu, chương trình cũng đã đề cập một mặt chống suy giảm, một mặt đề phòng tái lạm phát.

PV: Liệu có xảy ra tình trạng vừa lạm phát vừa suy giảm hay không thưa ông?

Ông Hà Văn Hiền: Từ cuối 2008 kinh tế nước ta đã xảy ra tình trạng này. Khi chúng ta thực hiện mục tiêu kiềm chế lạm phát năm 2008 thì cuối năm các chỉ số CPI là âm. Nhưng lúc ấy suy giảm lại xuất hiện. Tôi nghĩ, lạm phát không bao giờ hết cả chỉ có điều chúng ta kiềm chế được đến mức độ nào để phù hợp cho tất cả những yêu cầu khác.

PV: Xin cảm ơn ông!/.