Cần nhận thức đúng trách nhiệm với thị trường cá tra

•  Xây dựng mức giá sàn cho cá tra

Hội thảo do Tổng cục Thủy sản Việt Nam phối hợp với Quỹ Quốc tế về Bảo vệ thiên nhiên, Hội Nghề cá Việt Nam, Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản (VASEP) tổ chức.

Hội thảo có sự tham gia của đông đảo các cơ quan quản lý nuôi trồng thuỷ sản Việt Nam, các nhà nhập khẩu cá tra đến từ Mỹ, châu Âu và nhiều doanh nghiệp sản xuất, xuất khẩu cá tra của Việt Nam.

Hội thảo tập trung thảo luận các nội dung chính như: ngành cá tra hướng tới phát triển bền vững, xu hướng và triển vọng của cá tra tại thị trường cá thịt trắng châu Âu, thị trường cá da trơn Mỹ, chiến lược và chính sách của Chính phủ Việt Nam đối với phát triển bền vững cá tra.

10 năm qua, ngành nuôi trồng và xuất khẩu cá tra của Việt Nam đã có sự phát triển vượt bậc, thể hiện qua diện tích nuôi tăng gấp 5 lần, từ 1.200ha lên 6.000ha; sản lượng thương mại tăng trên 36 lần, từ 37.500 tấn lên gần 1,35 triệu tấn; giá trị sản phẩm chế biến xuất khẩu cũng tăng 35 lần, từ dưới 40 triệu USD lên gần 1,43 tỉ USD.

Hiện cá tra của Việt Nam đã được xuất khẩu đến 140 quốc gia và vùng lãnh thổ ở tất cả các châu lục. Cùng với con tôm, cá tra là sản phẩm mang lại động lực chính cho ngành xuất khẩu thủy sản của Việt Nam.

Tuy nhiên, bên cạnh sự phát triển nhanh chóng này, ngành công nghiệp cá tra của Việt Nam cũng đang phải đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức, ảnh hưởng đến hiệu quả sản xuất kinh doanh và đời sống của người dân làm nghề cá, đặc biệt là đời sống của những hộ nông ngư dân khai thác và nuôi trồng thủy sản quy mô nhỏ.

Ngoài những yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển bền vững của cá tra như: giá cả, chất lượng, môi trường, dịch bệnh… thì những tiêu chuẩn quy định về chất lượng của các quốc gia nhập khẩu và một số hệ thống bán lẻ cũng gây nhiều khó khăn cho người nuôi. Đây cũng là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến hiện tượng người dân bỏ không nuôi trồng, các nhà máy thiếu nguyên liệu trầm trọng từ cuối năm 2010 đến nay.

Theo TS Nguyễn Thị Hồng Minh, nguyên Thứ trưởng Bộ Thủy sản ngành sản xuất cá tra hiện nay phát triển mang tính tự phát mạnh ai nấy làm dẫn tới việc không kiểm soát được giá cả… Bởi vậy bà Minh cho rằng cần có sự nhận thức rõ ràng, đúng đắn hơn của cơ quan Nhà nước và các đối tác tham gia vào chuỗi sản xuất này.

Hội thảo cũng đề cập đến các nội dung có liên quan đến tiêu chuẩn và chứng nhận bền vững như: ASC, BAP-ACC cho cá da trơn, GlobalG.A.P cho cá tra và Chương trình Cải thiện nuôi trồng thủy sản AIP cho cá tra Việt Nam. Những chứng nhận này ngày càng trở nên cấp thiết trong ngành sản xuất cá tra.

Nhiều ý kiến cho rằng, để ngành cá tra phát triển bền vững, cần sự nỗ lực rất lớn ở mọi thành phần, từ người nuôi trồng đến nhà sản xuất, chế biến và tiêu thụ. Các cơ quan quản lý Nhà nước cần đưa ra những chính sách phù hợp, đảm bảo đạt được mục tiêu phát triển bền vững nhưng đồng thời giảm bớt khó khăn, phiền hà, chi phí tốn kém cho người nuôi trồng thủy sản và doanh nghiệp chế biến thuỷ sản Việt Nam.

Ông Phạm Anh Tuấn- Phó Tổng Cục trưởng Tổng Cục Thủy sản Việt Nam cho rằng, vấn đề đầu tiên để phát triển đúng đắn ngành thủy sản này đòi hỏi người nuôi cá và những người chế biến phải ý thức được trách nhiệm của mình trước những đòi hỏi ngày càng cao từ thị trường.

Về phía Nhà nước sẽ có những hỗ trợ như một số chương trình đặc biệt là Chính phủ mới phê duyệt chương trình phát triển nuôi trồng thủy sản giai đoạn 2010-2020 với một số chính sách về đầu tư vùng hạ tầng, khoa học công nghệ, tập huấn, hoặc thúc đẩy GAP chứng nhận cho vùng nuôi và chứng nhận. Nhà nước cũng đang xây dựng một chương trình thí điểm về bảo hiểm nuôi trồng thủy sản nói chung và cá tra nói riêng. Nhà nước cũng cố gắng thúc đẩy hợp tác giữa các nhà sản xuất quốc tế để nâng cao công nghệ, nhận thức và hiểu biết về thị trường cho người nuôi cá./.