Cắt giảm đầu tư công

Cắt giảm đầu tư công không phải là vấn đề mới, song trong bối cảnh nguy cơ lạm phát như hiện nay, một lần nữa vấn đề này trở nên vô cùng cấp thiết. Nghị quyết 11 của Chính phủ ban hành vừa qua cũng xác định cắt giảm đầu tư công là một trong những biện pháp quan trọng nhằm kiềm chế lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, đảm bảo an sinh xã hội.

Theo Bộ Kế hoạch Đầu tư năm nay, việc cắt giảm đầu tư công sẽ được thực hiện quyết liệt, chặt chẽ và đồng bộ hơn, theo hướng loại bỏ dự án kém hiệu quả, tập trung đầu tư dự án phục vụ thiết thực cho phát triển kinh tế - xã hội. Cắt giảm đầu tư công, nếu nhìn rộng hơn, sẽ thấy đây cũng chính là dịp để kiểm tra, rà soát đầu tư công sao cho hiệu quả, tránh lãng phí gây bất ổn cho nền kinh tế.

Theo Bộ Kế hoạch và Đầu tư, các tiêu chí cắt giảm đầu tư công gồm những dự án chưa có quyết định đầu tư, dự án kéo dài quá mức, dự án khả năng hoàn thành lâu phải cắt giảm sẽ đình hoãn để tập trung vốn cho dự án có khả năng hoàn thành trong năm 2011, 2012. Các khoản chuyển nguồn và ứng vốn, thông thường trước đây cho tạm ứng 30% mức vốn của năm sau nhưng nay sẽ không được tạm ứng nữa. Vốn được tập trung cho các dự án có khả năng hoàn thành trong năm 2011 và các dự án quan trọng, cấp bách, các dự án thuộc ngành nghề sản xuất - kinh doanh chính...

Theo Tiến sỹ Võ Trí Thành, Phó Viện trưởng Viện Quản lý kinh tế Trung ương, đây là chủ trương đúng đắn thể hiện quyết tâm của Chính phủ trong việc đầu tư công một cách tập trung và hiệu quả trong thời điểm hiện nay.

Về lâu dài, đây cũng là một phần quan trọng để tái cấu trúc nền kinh tế: “Vấn đề quan trọng là, nếu làm tốt cắt giảm năm nay không chỉ là cắt giảm để chống lạm phát mà đây cũng là dịp để tiến hành nâng cao hiệu quả của đầu tư công, đầu tư của DNNN, tập đoàn. Và như vậy nó chính là một phần của quá trình nâng cao hiệu quả đầu tư công và tái cấu trúc nền kinh tế. Vì trong tái cấu trúc nền kinh tế, một trong những vấn đề quan trọng là rà soát tính hợp lý của đầu tư công”.- Ông Thành nói.

Một trong những biện pháp cắt giảm đầu tư công năm 2011 là đình hoãn, giãn tiến độ với dự án được bố trí kế hoạch vốn nhiều năm, nhưng triển khai quá chậm; hoặc dự án không thể thực hiện trong năm 2011. Còn với dự án của các tập đoàn, tổng công ty, tuyệt đối không khởi công mới đối với dự án chưa xác định rõ nguồn vốn đầu tư; sẽ đình hoãn, giãn tiến độ dự án kém hiệu quả, chưa rõ nguồn vốn...

Tiến sỹ Cao Sỹ Kiêm, thành viên Hội đồng tư vấn Chính sách tiền tệ Quốc gia cho rằng, cắt giảm đầu tư công không phải là công việc đơn giản, nhất là khi việc này ảnh hưởng nhất định đến mức tăng trưởng và lợi ích của ngành, địa phương, doanh nghiệp. Do đó, phải có sự rà soát chặt chẽ, tính toán hợp lý và sự phối hợp đồng bộ từ trung ương đến các bộ ngành, địa phương: “Nếu chúng ta không làm một cách cụ thể, kiên quyết và đồng bộ thì khả năng cắt giảm là hạn chế và khả năng thu gọn lại và làm cho hiệu quả của chính sách này cũng hạn chế. Vì vậy cần phải có tiêu chí rõ ràng, địa chỉ “cắt gọt” cụ thể hợp lý, và khả năng thực hiện phải có tính đồng bộ cao thì chúng ta mới thành công”.

Bộ Kế hoạch và Đầu tư cho biết, trong năm nay, đầu tư từ ngân sách khoảng 152.000 tỷ đồng và trái phiếu Chính phủ là 45.000 tỷ đồng. Tổng cộng hai nguồn này là 197.000 tỷ đồng. Trong Nghị quyết 11, Chính phủ cũng nêu rõ, đối với nguồn đầu tư từ ngân sách thì chưa đặt vấn đề cắt giảm mà chỉ bố trí, sắp xếp để đầu tư hiệu quả hơn, bởi vì nguồn vốn này chủ yếu phục vụ mục tiêu xóa đói, giảm nghèo, Chương trình 135, đầu tư cho vùng sâu, vùng xa, đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng, giáo dục, y tế. Điều này cho thấy cắt giảm đầu tư công không phải được thực hiện một cách máy móc, cơ học mà Chính phủ vẫn dành sự quan tâm đặc biệt đến những dự án đảm bảo an sinh xã hội có hiệu quả, hoặc công trình có thể hoàn thành sớm đưa vào sử dụng, đóng góp cho sự phát triển kinh tế.

Bộ Trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Võ Hồng Phúc khẳng định: “Những dự án nào đầu tư quá dàn trải, chưa đủ điều kiện về thủ tục cần phải xem xét. Những yêu cầu nào hợp lý của địa phương chúng ta phải đáp ứng. Chẳng hạn, vừa rồi những vùng bị thiên tai lũ lụt, Chính phủ đã hỗ trợ về nguồn vốn dự phòng. Mục tiêu là không loại bỏ các dự án đó mà phải đôn đốc để triển khai tốt hơn các dự án đó, sớm mang lại cuộc sống ổn định, sự phát triển ổn định cho các địa phương”.

Hiện nay, nhiều đoàn kiểm tra đang tiến hành rà soát công trình, dự án đầu tư từ nguồn vốn NSNN và trái phiếu Chính phủ của các địa phương, tập đoàn, Tổng công ty Nhà nước. Dự kiến, ngày 15/3 tới, sẽ báo cáo bước đầu cho Bộ Kế hoạch Đầu tư và cuối tháng 3, Bộ Kế hoạch và Đầu tư tổng hợp trình Chính phủ để có quyết định cụ thể cắt giảm đầu tư công. Theo các chuyên gia kinh tế, bên cạnh kiểm tra, rà soát đầu tư công, Chính phủ cũng cần siết chặt kỷ luật đầu tư, gắn với trách nhiệm cụ thể khi sử dụng vốn đầu tư của Nhà nước. Có như vậy, đầu tư công mới thực sự phát huy hiệu quả, đóng góp vào việc thực hiện tốt Nghị quyết 11 của Chính phủ cũng như cho sự phát triển kinh tế, xã hội nước ta./.