Có kiểm soát được trần lãi suất?

• Lập lại trật tự trong hoạt động ngân hàng

Chỉ thị 02 được rất nhiều người quan tâm và bình luận.

Có người đánh giá, đây là một trong những động thái kiên quyết, rõ nét để lập lại trật tự thị trường khi suốt thời gian dài, trần lãi suất huy động niêm yết theo quy định hầu như chỉ “để cho vui”, còn lãi suất thực đầu vào tại hầu hết các nhà băng đều được đẩy lên cao ngất ngưởng, trở thành nhân tố khiến cho lãi suất cho vay cũng bị đẩy lên cao, gây khó khăn cho không ít doanh nghiệp.

Chỉ thị 02 đang làm đậm thêm nhận thức: Trần lãi suất huy động 14%/năm không phải là không kiểm soát được

Lại có người tỏ ra băn khoăn, NHNN áp trần 14%/năm cho lãi suất huy động, trong khi lạm phát kỳ vọng của cả năm nay ở mức 18-20% và thực tế đã diễn ra là tất cả các NH đều phải nói dối với niêm yết lãi suất tiền gửi 14%/năm cho mọi kỳ hạn tiền gửi, nhưng thực tế thì huy động ở mức 18%/năm. Một quy định bắt tất cả mọi người phải nói dối là một quy định sai, huỷ hoại lòng tin, tạo ra thói quen dối trá, rất có hại trước mắt và lâu dài đối với sự phát triển của đất nước.

Nghe thì thấy ai cũng có cái lý của mình. Nhưng “cái lý” đó lại thiếu sức thuyết phục.

Thiếu thuyết phục chính là ở chỗ: Nếu kiên quyết thực hiện mức trần 14%, có thể sẽ có lợi cho doanh nghiệp, nhưng ngân hàng thì sao, đặc biệt là quyền lợi của người dân có tiền gửi tiết kiệm biết bảo toàn đồng vốn của mình thế nào khi các kênh đầu tư khác (chứng khoán, vàng, ngoại tệ) đều hàm chứa nhiều rủi ro? Còn nói quy định mức trần 14% là không thực tế, vậy thì bao nhiêu để mọi người không phải nói dối? Và nếu cứ để thị trường tín dụng không kiểm soát được thì hệ lụy đối với nền kinh tế, với người dân sẽ ra sao?

Trong khi đó, cho đến tuần qua, sau hàng loạt động thái từ NHNN, cùng những vụ vi phạm “đội trần” bị phát hiện và xử lý nghiêm minh, tình trạng vượt lãi suất trần tại các ngân hàng đã được chấn chỉnh. Qua đường dây nóng, kênh kiểm tra của hệ thống ngân hàng, qua phản ánh của báo chí, đặc biệt là qua sự giám sát của người dân, chỉ dấu tích cực đó đã được thừa nhận.

Thực tế đó đang làm đậm thêm nhận thức: trần lãi suất 14% không phải là không kiểm soát được. Sẽ không dễ gì nói dối nếu NHNN thực hiện nghiêm minh vai trò kiểm soát, quản lý của mình. Và một khi kiểm soát được thị trường tín dụng, những hay, dở của nó sẽ lộ dần ra, NHNN sẽ có căn cứ để đưa ra những biện pháp đồng bộ để đảm bảo hài hòa lợi ích của người dân, ngân hàng, doanh nghiệp và Nhà nước.

“Lý thuyết chỉ là màu xám. Chỉ có cây đời mãi mãi xanh tươi”. Kiểm soát trần lãi suất tiết kiệm, dù có ảnh hưởng đến lợi ích trước mắt của một nhóm người, dù vẫn còn ai đó đang lập luận thế này, băn khoăn thế kia, nhưng đã và đang nhận được sự đồng thuận của xã hội với hy vọng về một thị trường tín dụng an toàn, lành mạnh và hữu ích sẽ được định hình trong thời gian tới./.