Còn lắm trắc trở, gập ghềnh

• Xúc tiến đầu tư nông nghiệp các tỉnh trung du-miền núi phía Bắc
• Có hay không 30.000 tấn cá tra quá lứa tồn đọng?

Đầu tư vào nông nghiệp có độ rủi ro cao, nhất là vùng trung du, miền núi phía Bắc là vùng đặc biệt khó khăn, địa hình chia cắt; Xa các trung tâm kinh tế, vận chuyển và tiêu thụ hàng hóa kém thuận lợi; hạ tầng cơ sở chưa đáp ứng yêu cầu của nhà đầu tư; Thiếu nguồn lao động lành nghề...   

Khó khăn còn dài dài

Ông Hoàng Văn Khiêm - Giám đốc Công ty TNHH Hợp Thành (chuyên nuôi cá nước lạnh) cho biết, lĩnh vực đầu tư của Hợp Thành dài hạn, khó thu hồi vốn. Trong khi, phần lớn doanh nghiệp nhỏ hiện nay mới chỉ là "tập làm doanh nghiệp” nên vốn liếng rất hạn chế, phần lớn phải vay ngân hàng. Thế nhưng, việc đi vay ngân hàng lại là cả một chặng đường vô cùng gian nan mà vẫn không thể vay được vốn. Ông Hoàng Khiêm đưa ra dẫn chứng từ chính doanh nghiệp của mình: "Việc nuôi cá nước lạnh phải đầu tư ít nhất 2 tỷ đồng để xây dựng hạ tầng như hồ chứa, ao nuôi... Khi đến hỏi vay vốn ngân hàng thì nhận được câu hỏi ngược lại – Nếu anh thất bại thì lấy gì để thế chấp? Và không chấp thuận phương án doanh nghiệp đưa ra”.

Khu lồng nuôi cá tầm trên hồ chứa Yên Bái

Chưa hết, sau khi đã làm xong các thủ tục đầu tư thì lại không có đất để triển khai dự án. Bởi, thực tế tại nhiều địa phương, việc thu hồi đất để có mặt bằng cho doanh nghiệp đầu tư sản xuất hàng hóa còn rất khó khăn.

Từ thực tế này, ông Hoàng Văn Khiêm đưa ra kiến nghị, Chính phủ cần có một kênh vốn trung và dài hạn cho các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp – nông thôn khu vực miền núi phía Bắc. Nguồn vốn này phải có sự ưu đãi hơn chứ không thể bình đẳng với các doanh nghiệp ở đồng bằng được. Ở Bắc Kạn hiện chưa có nguồn vốn nào có giá trị khoảng 500 triệu đồng đổ lên cho các doanh nghiệp vay, phần lớn chỉ là vài chục triệu đến 300-400 triệu đồng là cùng. Nếu tìm một doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực này có qui mô trên 10 tỷ đồng ở tỉnh là rất khó. Vậy thử hỏi, chúng ta sản xuất hàng hóa sao nổi?.

Chia sẻ khó khăn này, một doanh nghiệp ở Lai Châu khẳng định: "Nếu cào bằng các ưu đãi miền núi, đồng bằng là chưa công bằng và điều kiện hỗ trợ như nhau là không hợp lý. Cần dành cho các tỉnh miền núi các ưu đãi đặc thù để khuyến khích sản xuất hàng hóa, tự cấp cho địa phương, tránh lãng phí vào khâu vận chuyển”.

Trao đổi với VOVNews ông Bùi Đắc Quang – Giám đốc Công ty Hoàng Tùng ở Hòa Bình (chuyên trồng, chế biến cây Giảo Cổ Lam chữa bệnh cho các nạn nhân sau chiến tranh) cho biết, ngoài các khó khăn như doanh nghiệp Hợp Thành nêu, Công ty của ông còn có những cái khó không giống ai. Doanh nghiệp của ông phải vào vùng sâu, vùng xa tìm nguyên liệu nhưng không phải nguồn nguyên liệu này là vô tận. Chính vì vậy, Công ty đã tiến hành việc bảo tồn, khai thác lâu dài bằng việc xây dựng vùng nguyên liệu. "Nếu được hỗ trợ, doanh nghiệp có thể phát triển hàng triệu cây giống cho hàng vạn gia đình nông dân vùng sâu. Thế nhưng, nguyện vọng về của công ty đã được đề đạt cả năm nay mà vẫn chưa được chấp thuận. Đến giờ, Hội Nông dân tỉnh đã hứa sang năm cho vay 100 triệu đồng”.

Ông Đắc Quang chua chát nói: ”Số tiền ấy quá nhỏ để đầu tư” và kêu lên rằng: "Tôi rất sợ phải đi vay ngân hàng”.

Ông Quang cũng đề nghị Chính phủ cần có sự điều tra, rà soát lại các dự án cho vay. Bởi thực tế, nhiều dự án cho bà con vay khoảng 7-10 triệu đồng để mua bò, nhưng bò thì không mua mà nhiều hộ đã mua rượu uống hết.

Tiềm năng và cách tiếp cận mới

Phó Thủ tướng Trương Vĩnh Trọng – Trưởng ban chỉ đạo Tây Bắc khẳng định: "Xuất phát điểm của các địa phương trong khu vực này thấp; điều kiện phát triển kinh tế hàng hóa có những khó khăn; công tác quản lý hành chính, quảng bá và tạo điều kiện thu hút đầu tư ở một số địa phương còn hạn chế, nên nhiều tiềm năng, lợi thế của vùng vẫn chưa được tập trung khai thác mạnh mẽ. Nhiệm vụ thu hút đầu tư phát triển nông nghiệp, nông thôn đang trở nên hết sức cần kíp”.

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Diệp Kỉnh Tần khẳng định rất cần qui hoạch đồng bộ để có vùng sản xuất hàng hóa cản sản phẩm nông nghiệp vùng trung du, miền núi phía Bắc. Thực tế hiện nay, do điều kiện khí hậu, địa hình... nên việc sản xuất còn rất manh mún, không thể tự cung, tự cấp.

Thứ trưởng Diệp Kỉnh Tần đặc biệt nhấn mạnh đến sự liên kết giữa các doanh nghiệp - người dân và dẫn chứng: "ĐBSCL rộng lớn, bằng phẳng nhưng với cách sản xuất như trước kia thì không hiệu quả. Các doanh nghiệp, địa phương đã nhận thức được điều này và xúc tiến việc liên kết vùng. Miền Bắc cũng phải theo mô hình liên kết thì mới sản xuất được hàng hóa lớn”.

Đưa ra các tiềm năng của khu vực trung du, miền núi phía Bắc, bà Nguyễn Thị Hồng – Phó Vụ trưởng Vụ Kế hoạch (Bộ NN và PTNT) cho biết: Quỹ đất nông nghiệp khu vực này còn lớn, mới chỉ khai thác 21%; nhiều cao nguyên đất đai màu mỡ, khí hậu ôn hòa, phù hợp với nhiều loại cây trồng, vật nuôi; Nhiều tiểu vùng khí hậu mát, sông, hồ, suối phong phú có thể phát triển nuôi trồng các loại thủy sản nước lạnh; Nhiều khu danh lam, di tích nổi tiếng (Sapa, Hạ Long, Mai Châu, Cao nguyên đá Đồng Văn, Hồ Ba Bể, Hồ Núi Cốc, khu di tích Đền Hùng,…).

Từ những tiềm năng này, tại Diễn đàn xúc tiến đầu tư nông nghiệp, nông thôn khu vực trung du, miền núi phía Bắc diễn ra sáng 29/7, tại Lào Cai, Phó Thủ tướng Trương Vĩnh Trọng đã đề nghị các địa phương tìm giải pháp khai thác mạnh mẽ các tiềm năng phát triển nông nghiệp và kinh tế nông thôn trong vùng, tập trung đầu tư khai thác thế mạnh phát triển vùng chuyên canh tập trung, trồng rừng sản xuất; phát triển nông nghiệp công nghệ cao, chăn nuôi đại gia súc, nuôi trồng thuỷ đặc sản, gắn với công nghiệp chế biến và tiêu thụ sản phẩm ở các tiểu vùng, trên cơ sở các loại hình liên kết phong phú, đa dạnh giữa doanh nghiệp với hộ nông dân để phát huy hiệu quả sử dụng đất đai, nguồn lao động.../.