Doanh nghiệp đau đầu vì tiền thuê đất
Đã có một số doanh nghiệp trả một phần hoặc toàn bộ diện tích đất do không có khả năng đóng tiền thuê đất năm nay.
Gần nửa năm nay, nhiều doanh nghiệp ở Đắk Lắk trong tình cảnh đứng ngồi không yên. Giá thuê đất tăng đột biến so với những năm trước khiến các doanh nghiệp này gặp khó khăn trong cân đối tài chính, thậm chí nhiều doanh nghiệp không có khả năng thanh toán.
Công ty cổ phần du lịch công đoàn Ban Mê hiện đang quản lý 19.300 m2 đất, lĩnh vực kinh doanh chủ yếu là nhà hàng, khách sạn. Giá thuê đất từ năm 2006 đến nay là 14.000 đồng/m2, mỗi năm công ty trả tiền thuê đất gần 290 triệu đồng. Thực hiện đơn giá mới, giá đất ở đây tăng lên 94.000 đồng/m2, nâng số tiền thuê mỗi năm là 1,828 tỷ đồng, tăng gần 7 lần so với năm ngoái. Việc tăng giá quá đột biến này đã khiến Ban Giám đốc công ty không thể xoay sở đâu ra từng đó tiền để làm nghĩa vụ đóng thuế. Do không nằm ở trung tâm thành phố, lại thêm giai đoạn kinh tế lạm phát, việc thu hút khách càng thêm khó khăn nên chỉ cần duy trì kinh doanh bằng những năm trước cũng đã rất khó khăn. Trước thực tế này, giải pháp đầu tiên lãnh đạo công ty nghĩ đến là trả một phần diện tích đất. Tuy nhiên, trả đất đồng nghĩa với việc thu hẹp kinh doanh và sẽ ảnh hưởng đến đời sống người lao động.
Theo tính toán của bà Trịnh Thị Vân, Giám đốc Công ty cổ phần du lịch công đoàn Ban Mê: Nếu trả 40% diện tích đất thì công ty sẽ mất 41/68 phòng và 1 nhà hàng, kéo theo đó là 1/3 số lao động có thể sẽ phải nghỉ việc.
Bà Trịnh Thị Vân cho biết: “Công ty đang khẩn trương tìm cách trả bớt diện tích, đồng thời, vận động, tìm kiếm các đối tác thuê bớt mặt bằng để có tiền làm nghĩa vụ. Nan giải hơn nữa là tài sản nằm trên đất nếu không đưa vào khai thác, sử dụng thì cũng xuống cấp hết”.
Công ty cổ phần du lịch công đoàn Ban Mê chỉ là một trong tổng số 213 doanh nghiệp của Đắk Lắk thuộc diện điều chỉnh đơn giá thuê đất trong năm 2011, theo Nghị định 121 năm 2011 sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 142 năm 2005 của Chính phủ về thu tiền thuê đất, thuê mặt nước. Với sự điều chỉnh này, tiền thuê đất mà các tổ chức kinh tế phải nộp tăng từ 4 đến 10 lần so với giai đoạn 2006-2010, thậm chí có đơn vị cao hơn, như: Công ty cổ phần cơ khí giao thông Đắk Lắk tăng hơn 10 lần, từ 565 triệu đồng lên hơn 5,8 tỷ đồng; Ban quản lý Dự án thủy điện 5 tăng 12 lần, từ 86 triệu lên hơn 1 tỷ đồng.
Ông Trần Văn Ánh, Chi cục trưởng Chi cục thuế thành phố Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk cho biết: do giá thuê đất tăng cao nên phần lớn các doanh nghiệp đều mới chỉ đóng được một phần của đợt 1 năm nay; 6 tháng đầu năm nợ đọng thuế của thành phố là 179 tỷ đồng.
Ông Trần Văn Ánh cho rằng: “Việc Nhà nước tăng cường vai trò quản lý về đất đai cũng như là sử dụng có hiệu quả về tài nguyên đất là hợp lý. Nhưng thời điểm thực hiện lại chưa hợp lý vì kinh tế đang lạm phát, các công trình đầu tư chưa cần thiết bị cắt giảm nên các doanh nghiệp rất khó khăn. Theo tôi, các cơ quan quản lý nhà nước cũng cần tham mưu cho Chính phủ xem xét giảm tiền thuê đất đối với từng loại hình doanh nghiệp. Đối với những doanh nghiệp làm ăn chính đáng, sử dụng đất có hiệu quả, tuy nhiên, nằm trong điều kiện khó khăn như hiện nay thì cần phải xem xét giảm cho họ tiền thuê đất sao cho phù hợp để tạo cho họ có điều kiện kinh doanh phát triển, nếu không sẽ rơi vào tình trạng phá sản”.
Hiệp hội doanh nghiệp tỉnh Đắk Lắk đã nhận được nhiều phản hồi của các doanh nghiệp và cũng đã làm văn bản kiến nghị với Hiệp hội doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam. Ông Lê Đình Hiền, Phó Chủ tịch Hiệp hội doanh nghiệp tỉnh Đắk Lắk cho biết: “Thời gian qua, chúng tôi đã nhận được rất nhiều ý kiến phản hồi của các doanh nghiệp về Nghị định 121 do giá đất thay đổi và tăng lên quá đột biến. Các doanh nghiệp không thể cân đối được doanh thu, lợi nhuận để thanh toán được các khoản tiền tăng cao đột biến như vậy”.
Tỉnh Đắk Lắk cũng đã chỉ đạo các ngành liên quan nghiên cứu kỹ Thông tư 94 của Bộ Tài chính mới ban hành hướng dẫn thực hiện Nghị định 121, vận dụng vào thực tế của địa phương để phần nào tháo gỡ bớt khó khăn cho doanh nghiệp.
Ông Lữ Ngọc Cư, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Đắk Lắk nói: “Thực hiện Nghị định 121 về việc chuyển toàn bộ hình thức giao đất cho doanh nghiệp qua thuê đất nên giá tăng lên nhiều lần, các doanh nghiệp khó khăn, nhiều doanh nghiệp đã có ý kiến. UBND tỉnh đã có cuộc làm việc chuyên đề với các doanh nghiệp có văn bản phản ánh, và đã đề đạt với Chính phủ nghiên cứu. Mặt khác, tỉnh cũng xem xét, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp để tồn tại, phát triển”.
Nghị định 121 chắc chắn sẽ tăng hiệu quả quản lý, sử dụng đất của các doanh nghiệp. Tuy nhiên, thực hiện trong thời điểm này càng tăng thêm áp lực cho các doanh nghiệp khi mà họ đang phải đương đầu với tình trạng lạm phát, lãi suất vay vốn tăng cao, sản xuất kinh doanh đang gặp rất nhiều khó khăn. Đến thời điểm này, đã có 4 doanh nghiệp của Đắk Lắk trả một phần hoặc toàn bộ diện tích đất do không có khả năng đóng tiền thuê đất năm nay, đó là: Công ty cổ phần xây dựng Đắk Lắk, Công ty quản lý bến xe khách Đắk Lắk, Công ty cổ phần cơ khí giao thông, Công ty cổ phần thi công cơ giới và xây dựng Đắk Lắk. Và danh sách này sẽ còn dài thêm khi mà các doanh nghiệp không đủ khả năng trả tiền thuê đất theo Nghị định mới này./.