Điểm sáng phát triển cà phê bền vững

• Cần một chiến lược để phát triển ngành cà phê bền vững
• Nét cà phê Hà Nội

Việt Nam là quốc gia có sản lượng cà phê xuất khẩu đứng thứ 2 trên thế giới nhưng chất lượng cà phê lại không đi cùng với thứ hạng này. Hoạt động sản xuất, kinh doanh cà phê cũng tiềm ẩn những bất ổn, rủi ro cả về sản lượng, chất lượng và giá cả.  Sản xuất, kinh doanh cà phê, bền vững đang là mục tiêu hướng đến của nhiều người dân, doanh nghiệp ở Tây Nguyên – thủ phủ cà phê Việt Nam. Thế nhưng xác định được phương thức và thực hiện được các bước đi cho đúng thì chưa mấy ai làm được.

Tại Đắk Lắk, địa phương chiếm gần 40% diện tích cà phê của cả nước, đã và đang có các doanh nghiệp áp dụng các mô hình khép kín từ khâu quy hoạch đến khâu sản xuất, chế biến, tiêu thụ sản phẩm nhằm hướng tới mục tiêu phát triển bền vững cho cây cà phê.    

Hài hòa về lợi ích…

Ông Y Blun Niê, dân tộc Ê Đê ở buôn Jung Wi, xã Ea Yông, huyện Krông Pắc nhận khoán gần 9 sào cà phê của Công ty Cà phê Phước An. Nói là nhận khoán nhưng thực chất ông làm chủ hoàn toàn từ khâu chăm sóc đến thu hái. Điều này đã khiến ông tích cực hơn và chủ động chăm sóc sao cho vườn cây đạt năng suất và giá trị kinh tế cao.

Sản phẩm cà phê nhân Robusta sau chế biến ướt của Công ty Cà phê Phước An

Ông Y Blun Niê cho biết: “Khi nộp đủ cà phê cho công ty rồi, số còn dư được mang về nhà. Trừ chi phí, tính ra trung bình một năm mình cũng thu được hơn 20 triệu đồng. Mình cũng mong muốn được làm lâu dài với công ty.”

Để nâng cao tính bền vững trong sản xuất, năm 2004, Công ty Cà phê Phước An đứng ra làm đầu mối về nguồn cây giống và kỹ thuật, giúp các hộ nhận khoán trồng xen sầu riêng vào tất cả diện tích cà phê của mình. Năm 2010, sầu riêng trồng xen mới cho thu bói, nhưng đã đạt giá trị 12- 15 triệu đồng/1ha. Vụ tới, giá trị kinh tế từ loại cây này có thể tăng gấp đôi và người nhận khoán được hưởng toàn bộ.

Việc tạo nhiều nguồn thu khác nhau trên 1 diện tích cà phê đã góp phần nâng cao cuộc sống cho người nhận khoán, giảm bớt áp lực phải bán cà phê khi giá sản phẩm này xuống thấp.

Ngoài ra, sau 7 năm trồng xen, cây sầu riêng đã hợp với cây cà phê thành một loại rừng hỗn giao, nâng cao khả năng chịu hạn, ổn định năng suất, đồng thời làm giảm chi phí tưới nước trong mùa nắng hạn.

Thay đổi vị trí từ người làm công ăn lương sang người làm chủ vườn cây với sự hài hòa về lợi ích kinh tế chính là điểm mấu chốt để Công ty Cà phê Phước An thực hiện mục tiêu xây dựng thương hiệu cà phê bền vững.

Chất lượng và ổn định…

Một mô hình sản xuất và kinh doanh cà phê bền vững khác ở Đắk Lắk được nói đến nhiều trong thời gian qua là mô hình của Công ty Cà phê Thắng Lợi khi đã khởi xướng việc đầu tư một quy trình sản xuất hoàn chỉnh từ chăm sóc tới chế biến thô và chế biến tinh.

1.800ha cà phê của Thắng Lợi trở nên nổi bật trong toàn tỉnh Đắk Lắk với hệ thống đường lô, đai rừng chắn gió, rừng cây che bóng rất hoàn chỉnh. Song song với đó là chế độ chăm sóc như tưới nước, bón phân, phun thuốc trừ sâu cũng tuân thủ theo 1 quy trình khắt khe. Đặc biệt là chỉ thu hái cà phê khi đạt trên 90% quả chín.

Công nhân Công ty Thắng Lợi chăm sóc vườn cây cà phê trong mùa khô

Dù phải làm việc với quy trình kỹ thuật nghiêm ngặt hơn hẳn nơi khác nhưng công nhân trong công ty lại rất hài lòng. Bà Vương Thị Nga, công nhân Công ty Cà phê Thắng Lợi cho biết: “Quy trình làm tuy có khắt khe nhưng là cách làm đúng đắn. Sản phẩm cà phê chất lượng, giá cao, chúng tôi cảm thấy rất xứng đáng”.

Cũng vì có chiến lược kinh doanh cà phê đúng đắn, cho đến nay, sản phẩm chất lượng cao của Công ty Cà phê Thắng Lợi hay An Phước đã làm hài lòng các nhà rang xay, nhập khẩu uy tín hàng đầu ở Đức, Nhật Bản, Pháp, Hà Lan... Họ luôn chấp nhận mua “cà phê đỏ”- chế biến ướt của công ty cao hơn giá niêm yết tại thị trường London  khoảng 150-200USD/tấn.

Không dừng lại ở xuất khẩu thô, các công ty đang phát triển công nghệ chế biến tinh để nâng cao giá trị cho sản phẩm. Công ty Cà phê Thắng Lợi đã bước đầu xây dựng thành công sản phẩm cà phê bột VICTORIA, Phước An với sản phẩm cà phê bột CADA COFFEE.

Lấy chất lượng, sự ổn định và sự hài hòa lợi ích làm nền tảng, cùng chiến lược kinh doanh đúng đắn, Phước An hay Thắng Lợi đã và đang tạo những bước đi vững chắc trong sản xuất, kinh doanh cà phê bền vững ở Đắk Lắk./.