Điều chỉnh tỷ giá sẽ góp phần tăng lạm phát
Thế nhưng việc điều chỉnh sẽ tránh được sự lợi dụng của ngân hàng và doanh nghiệp trong biên độ tỷ giá, làm thị trường lành mạnh, minh bạch hơn
Quyết định của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam về việc điều chỉnh tỷ giá bình quân liên ngân hàng lên mức 20.693 đồng/USD và thu hẹp biên độ giao dịch từ +- 3% xuống +- 1% áp dụng từ 11/2 đã ngay lập tức tác động lên thị trường vàng và USD trong nước.
Áp lực tăng giá
Một số chuyên gia quốc tế đã lên tiếng cảnh báo về các vấn đề lạm phát và triển vọng tín nhiệm nợ của Việt Nam sau động thái điều chỉnh tỷ giá của Ngân hàng Nhà nước, cho dù đây được cho là một biện pháp nhằm hỗ trợ tăng trưởng và giảm thâm hụt thương mại.
Phát biểu trên hãng tin tài chính Bloomberg, ông Dariusz Kowalczyk, chuyên gia kinh tế cao cấp thuộc ngân hàng Credit Agricole CIB của Pháp tại Hồng Kông cho biết, ông ngạc nhiên về mức điều chỉnh của lần điều chỉnh tỷ giá USD/VND này.
Trao đổi với VOVNews chiều 11/2, ông Cao Sỹ Kiêm – nguyên Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam phân tích: Việc điều chỉnh tỷ giá lần này có 2 lý do chính là: theo cung - cầu của thị trường và giá trị thực của VND, đồng thời tránh được sự lợi dụng của ngân hàng và doanh nghiệp trong biên độ tỷ giá, làm thị trường lành mạnh, minh bạch hơn.
“Khi điều chỉnh sẽ không tránh được chuyện giá VND giảm xuống và tạo áp lực về chi phí, giá thành sản xuất, nhất là với những đơn vị sử dụng nhiều USD sẽ phải chịu áp lực về giá nhiều hơn” – ông Cao Sỹ Kiêm nói.
Ông Cao Sỹ Kiêm cũng cho rằng, điều chỉnh tỷ giá sẽ góp phần làm tăng lạm phát. Tuy nhiên, ông Kiêm cũng nhấn mạnh: “Nếu làm tốt việc điều hành tỷ giá cùng các giải pháp khác sẽ làm lạm phát giảm, tăng trưởng kinh tế… và nó giúp cho khả năng ổn định kinh tế vĩ mô tốt hơn”.
Ngay sau khi có quyết định điều chỉnh tỷ giá VND – USD của Ngân hàng Nhà nước, người dân đổ đi mua USD. Nhận định về tình hình này, ông Kiêm cho rằng “rất bình thường” vì “có thể nhiều người chưa hiểu, chưa phán đoán được hết tình hình thì khó tránh khỏi những xáo động tâm lý và phải chờ một vài ngày hay một khoảng thời gian nhất định mới đủ sức kiểm nghiệm chính sách này”.
Ông Cao Sỹ Kiêm cũng khẳng định, việc điều chỉnh tỷ giá chỉ là một động tác, tiếp đó chúng ta còn phải quan tâm hơn đến chính sách tài khoá, xuất nhập khẩu và cán cân thanh toán, cán cân vãng lai… Tất cả các giải pháp này phải được thực hiện đồng bộ.
Cần sớm hạ nhiệt lãi suất
Tỷ giá, lãi suất… luôn là những câu chuyện “nóng” trong việc điều hành chính sách tiền tệ. Với mức lãi suất như hiện nay, nhiều doanh nghiệp (DN) chỉ còn biết kêu “trời” (!).
Chuyên gia kinh tế cao cấp Bùi Kiến Thành khẳng định: “Lãi suất hiện nay đang ở mức quá cao. Thông điệp đầu năm của Thủ tướng khẳng định và tôi thấy cần thiết phải dùng tất cả công cụ của tiền tệ để kéo lãi suất xuống. Bên cạnh đó, chính sách tiền tệ không phải là nhìn giá cả để nâng lãi suất. Năm qua, chúng ta đã nhìn giá lên để đấy lãi suất lên với mong muốn kiềm chế lạm phát nhưng lại phản tác dụng”.
Ông Bùi Kiến Thành cho rằng, có thể hạ lãi suất cho các Ngân hàng thương mại (NHTM) vay xuống còn 3-4% (thuộc điều 10 và điều 11 của Luật Ngân hàng mới – ông Thành trích dẫn). Theo đó, NHNN có quyền cho NHTM vay chứ không cần các vấn đề thế chấp, chiết khấu, hoặc việc mua bán các giấy tờ có giá qua thị trường mở. Trong trường hợp này, mở tài khoản cho NHTM vay số tiền cần thiết để NHTM cho DN vay lại. Vì NHNN không phải đi vay của ai và không phải huy động vốn ở đâu nên chi phí huy động vốn của NHNN là bằng 0.
Theo dẫn chứng của ông Bùi Kiến Thành, Ngân hàng Trung ương (NHTW) các nước trên thế giới đã cho các NHTM vay với lãi suất rất thấp, thậm chí là 0%. Điều khác biệt là NHTW các nước cho vay với thời hạn như thế nào, tùy thuộc NHTW, không phải cho vay qua đêm. Ví dụ, cộng đồng NHTM thiếu thanh khoản thì NHTW cho NHTM vay với điều kiện không nhiều quá để gây ra lạm phát. NHTW có nhiệm vụ cung ứng đầy đủ cho nền kinh tế phát triển bền vững tránh gây ra lạm phát.
Trở lại tình hình Việt Nam, theo ông Bùi Kiến Thành, hiện nay, các DN đang thiếu vốn để hoạt động. Chính vì thế, NHNN phải làm sao để bảo đảm “huyết áp” của nền kinh tế ổn định. Vai trò quản lý nhà nước của NHTW là quan trọng. Khi thị trường hỗn loạn, mất trật tự, phương hại đến nền kinh tế, ổn định kinh tế vĩ mô thì vai trò của NHNN là quyền lực cao nhất về ổn định tài chính tiền tệ. Nếu DN đầu tư vào các dự án phi hiệu quả kinh tế không đủ lợi nhuận thì quy trách nhiệm cho NHTM. NHNN có thể yêu cầu NHTM chỉ cho vay đối với các dự án sản xuất kinh doanh, không cho vay đầu tư tài chính, đầu tư bất động sản…
Một số ý kiến e ngại, giảm lãi suất cho vay xuống sẽ dẫn đến lạm phát cao nhưng theo ông Bùi Kiến Thành thì “không phải vậy”. Nếu trong nền kinh tế quá nhiều tiền sẽ rút tiền ra còn trong trường hợp nền kinh tế ít tiền thì phải bơm tiền vào.
“Chính sách tiền tệ là huyết mạch của nền kinh tế, nếu cung ứng đầy đủ, thì DN vẫn mạnh để cạnh tranh trong nội địa và xuất khẩu” – ông Thành nói./.