Điều gì ẩn sau giá vàng?
Từ giữa tuần qua, giá vàng thế giới tăng mạnh khi có nhiều thông tin làm lực đỡ
Khi giá vàng thế giới tăng, giá vàng trong nước đương nhiên cũng tăng theo. Điều gì ẩn đằng sau giá vàng trong nước? Thị trường vàng nước ta liệu có lặp lại các diễn biến trước đó hay không?
Ba tháng qua thị trường vàng trong nước gần như trầm lắng ở mức giá dao động từ 37.500.000 đ/lượng đến 38.000.000 đ/lượng bất chấp diễn biến của giá vàng thế giới. Hơn một tuần qua, giá vàng trong nước liên tục tăng với mức tăng rất cao, từ 120.000đ đến 300.000đ/lượng và đỉnh điểm là đầu giờ sáng 13/7/2011, giá vàng tăng 460.000 đ/lượng so với chốt phiên hôm trước. Tính đến 15h chiều 19/7/2011, giá vàng đã tăng đến mức kỷ lục: 39,6 triệu - 39,7 triệu đồng/lượng (mua vào - bán ra). Tăng giá mạnh, nhưng giá vàng trong nước vẫn thấp hơn giá thế giới quy đổi khoảng 500.000đ/lượng. Mức giá này có lợi cho xuất khẩu, vì vậy, nhiều doanh nghiệp tiếp tục đẩy mạnh mua vào.
Đây là lần đầu tiên giá vàng trong nước diễn biến xuôi chiều với giá vàng thế giới sau gần 4 tháng diễn biến ngược chiều: tăng khi giá thế giới giảm và giảm khi giá thế giới tăng. Nguyên nhân của tình trạng này là do chúng ta đã buông lỏng quản lý thị trường và hoạt động kinh doanh vàng khiến cho tình trạng đầu cơ vàng có xu hướng gia tăng.
Trong những cơn sốt vàng tháng 11/2009, 11/2010 và đầu năm 2011 có biểu hiện làm giá của một bộ phận đầu cơ. Một phần vốn nhàn rỗi của người dân đã bị đọng trong số vàng cất giữ mà theo tính toán của Hội đồng vàng thế giới thì lên tới khoảng 1.000 tấn vàng. Bởi vậy, khi Chính phủ ban hành Nghị quyết 11 về các giải pháp kiềm chế lạm phát, trong đó có nhiệm vụ quản lý hoạt động kinh doanh vàng miếng, thì hoạt động mua bán, trao đổi vàng miếng trên thị trường gần như ngưng trệ, và giá vàng hầu như rất ít biến động, kể cả khi giá thế giới liên tục tăng.
Vì vậy, Dự thảo về quản lý thị trường vàng cho phép mua bán vàng ở những địa chỉ được Nhà nước cấp phép đã giải tỏa tâm lý e ngại của người dân, giới đầu tư vàng. Đại diện cho Hiệp hội Kinh doanh vàng Việt Nam phân tích: "Giá vàng thế giới tăng phản ánh nhu cầu cất giữ và đầu tư vàng của người dân, các nhà đầu tư, các quỹ và các ngân hàng, đặc biệt là ngân hàng Trung ương ở một số nước. ở thị trường trong nước, việc dự thảo Nghị định quản lý kinh doanh vàng quy định người dân được phép cất giữ vàng sẽ đưa giá vàng và giao dịch vàng đi đúng quỹ đạo, không tạo ra sốt ảo như trước đây và cũng không đi ngược lại thị trường thế giới như mấy tháng qua".
Tuy nhiên, theo phân tích của các chuyên gia, giải pháp này cũng chỉ là giải pháp tình thế. Vì việc giá vàng thế giới tăng mạnh như hiện nay vẫn tác động đến tâm lý trữ vàng của người dân và rất có thể xuất hiện trở lại tình trạng mua trữ vàng. Lập luận này không phải không có cơ sở khi mà ngay cả các nhà đầu tư lớn trên thế giới cũng coi vàng là một “vịnh tránh bão” trong bối cảnh kinh tế thế giới, nhất là của Mỹ, Trung Quốc và một số nước châu Âu còn nhiều bất ổn, đồng USD tiếp tục đứng trước nguy cơ giảm giá khi Cục Dự trữ Liên bang Mỹ tuyên bố sẵn sàng bơm thêm tiền để thúc đẩy kinh tế tăng trưởng.
Tiến sĩ Cao Sĩ Kiêm, chuyên gia tài chính, nguyên Thống đốc Ngân hàng Nhà nước, phân tích: "Giá vàng trong nước tiếp tục chịu ảnh hưởng mạnh của giá vàng thế giới, còn giá vàng thế giới tiếp tục tăng nên việc giá vàng trong nước tăng là khó tránh khỏi…"
Sức mua ở thị trường vàng trong nước quá thấp trong khi giá vàng trong nước thấp hơn giá vàng thế giới nên các công ty vàng tăng cường xuất khẩu. Tuy nhiên, để tránh phải đóng thuế xuất khẩu 10%, các công ty phải tốn thêm thời gian gia công giảm chất lượng vàng từ 4 số 9 xuống còn 2 số 9, giảm trọng lượng vàng xuống mức 8 chỉ/sản phẩm (để được hưởng thuế suất thuế xuất khẩu bằng 0%, sản phẩm vàng phải có trọng lượng dưới 1 ounce - khoảng 8 chỉ - chất lượng ở mức 2 số 9).
Thực tiễn thị trường hai ngày cuối tuần cho thấy, lực bán trên thị trường quá mạnh nên giá vàng đã có những diễn biến trái chiều. Khả năng xuất khẩu chậm hơn sức bán trên thị trường trong nước nên các doanh nghiệp không kịp đáp ứng nhu cầu bán vàng của người dân. Giám đốc một công ty kinh doanh vàng cho biết, có khả năng vài ngày tới các công ty phải ngưng mua vàng từ dân vì không đủ tiền./.