Doanh nghiệp “oải” với lãi suất cao
Nhiều doanh nghiệp phải đi vay với lãi suất 23-24%/năm. Với mức vay này, nhiều doanh nghiệp khẳng định đang làm ăn không có lãi.
Tại cuộc họp giao ban công tác xuất – nhập khẩu 6 tháng đầu năm diễn ra chiều 6/7 tại Bộ Công thương, nhiều doanh nghiệp đã “kêu” vì lãi suất hiện nay quá cao.
Trong 6 tháng đầu năm, các doanh nghiệp phải đối mặt với tình trạng lạm phát tăng cao, nhiều loại chi phí đầu vào (giá xăng, dầu, điện, giá một số nguyên vật liệu…) tăng, lãi suất ngân hàng còn ở mức cao và chưa được kìm chế hiệu quả, tỷ giá ngoại tệ biến động bất thường... đã có tác động nhất định đến giá thành sản phẩm, dịch vụ, khả năng thanh toán các hợp đồng ngoại thương.
Hạ đi, lãi suất ơi!
Ông Trần Quốc Mạnh – Phó Chủ tịch Hiệp hội Mỹ nghệ và Chế biến gỗ TP HCM đã phải thốt lên rằng: “Nhiều yếu tố đầu vào tăng lên quá cao trong khi giá bán hàng lại không tăng tương ứng. Các doanh nghiệp phải đi vay với lãi suất cao khủng khiếp, có khi lên tới 23-24%”.
Cũng theo ông Mạnh, Chính phủ đã có chính sách ưu tiên tiếp cận nguồn vốn với các khoản đầu tư cho nông nghiệp, nông sản… thì cần tập trung có trọng điểm từng vùng, từng ngành hàng. Trong tình hình hiện nay, các ưu tiên này nên tập trung vào các ngành hàng xuất khẩu đang có xu hướng giảm sút.
Theo phản ánh của ông Đỗ Hà Nam – Chủ tịch Hiệp hội Hồ tiêu Việt Nam: Vẫn thấy có những nguồn của các ngân hàng nước ngoài với lãi suất rất thấp. Họ đến vận động các công ty lớn của Việt Nam để cho vay.
“Chúng tôi nghĩ nếu có chính sách nào đó, Nhà nước có thể vay từ các nguồn lãi suất thấp cho các doanh nghiệp chuyên về nông sản được vay và quản lý chặt chẽ nguồn tiền này. Làm như vậy chúng ta có thể tận dụng được nguồn vốn nước ngoài. Có nguồn nhưng ai và làm cách nào để đến được với nguồn lãi suất đó là vấn đề” – ông Nam nói.
Bên cạnh đó, theo ông Hà Nam, lâu nay, Chính phủ giao Ngân hàng Nông nghiệp Việt Nam là đơn vị cấp vốn ưu đãi cho các đơn vị đầu tư vào chế biến nông sản… “Tuy nhiên, thực tế tiếp cận với nguồn vốn này cực kỳ khó. Nếu nhà nước có chính sách ưu đãi đầu tư vào các nhà máy chế biến nông sản xuất khẩu thì không nên chỉ khuôn gọn trong một Ngân hàng nông nghiệp mà nên cho một vài ngân hàng khác nữa. Chúng ta ưu đãi đầu tư, đẩy mạnh xuất khẩu nhưng cơ chế lại không thể tiếp cận được” – ông Nam giãi bày.
Bà Đặng Thị Phương Dung, Tổng thư ký Hiệp hội Dệt may chia sẻ, mặc dù xuất khẩu đạt 6,1 tỷ USD, tăng 28,4% so với cùng kỳ song doanh nghiệp vẫn lo lắng vì giá bông đang giảm. Giá bông từ tháng 2-3 đạt 5 USD/kg bất ngờ giảm xuống còn 3,7 USD/kg vào tháng 6. Giá hạ nên doanh nghiệp không dám bán khiến lượng sợi bị tồn kho lớn, cộng thêm lãi suất tăng cao khiến doanh nghiệp “tiến thoái lưỡng nan”. Đến kỳ phải trả lãi suất ngân hàng thì doanh nghiệp không biết xoay sở thế nào vì hàng còn đang chất đống trong kho chưa xuất được và nhiều doanh nghiệp không dám nhận thêm đơn đặt hàng.
Theo Thứ trưởng Nguyễn Thành Biên, đằng sau câu chuyện lãi suất cao còn có những diễn biến không bình thường của nền kinh tế, không khuyến khích đầu tư, sản xuất, đầu tư chiều sâu và chỉ hướng vào những hoạt động mang tính đầu cơ và thu những món lợi trước mắt. Đây là một câu hỏi lớn đặt ra với các nhà hoạch định chính sách kinh tế.
Chia sẻ câu chuyện về lãi suất, ông Nguyễn Tiến Nghi – Phó Chủ tịch Hiệp hội thép Việt Nam cho rằng, thắt chặt tín dụng là cần thiết nhưng phải có trọng tâm. Ngân hàng Nhà nước cũng cần xem xét từng bước hạ dần lãi suất. Bởi với lãi suất như hiện nay, các doanh nghiệp đang làm ăn không có lãi.
Nhiều ý kiến cũng cho rằng, trong lúc khó khăn như hiện nay, Chính phủ nên có thêm các giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp trong đó có việc giảm thuế thu nhập. “Thậm chí, một số nước còn giảm thuế VAT để khuyến khích xuất khẩu” – ông Nguyễn Tiến Nghi nói.
Ngân hàng có lý của ngân hàng
Giải thích rõ hơn về mặt chính sách, bà Trần Thị Hồng Hạnh, Phó vụ trưởng Vụ tín dụng (Ngân hàng Nhà nước) giải thích, ngân hàng tập trung vốn cho vay sản xuất kinh doanh đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa đồng thời có chính sách ưu tiên cho lĩnh vực phát triển nông thôn. Để chống lạm phát thì ngân hàng buộc phải tăng lãi suất, tuy nhiên đến nay Ngân hàng Nhà nước điều hành lãi suất trong phạm vi hợp lý và thực tế lãi suất đến thời điểm này đã giảm hơn so với trước.
Theo bà Hồng Hạnh, hiện nay đa số doanh nghiệp tận dụng tối đa nguồn vốn sẵn có và hạn chế việc đi vay ngân hàng để sản xuất. Doanh nghiệp cố gắng duy trì sản xuất để vượt qua giai đoạn này. Còn với việc các doanh nghiệp kêu khó khi tiếp cận nguồn vốn, bà Hạnh cho rằng: “Chỉ có doanh nghiệp nào không đủ điều kiện mới không vay được vốn”.
Còn ông Nguyễn Viết Mạnh, Phó Tổng Giám đốc Ngân hàng Công Thương cho biết, phía Viettin Bank đã đưa ra áp dụng đề án hỗ trợ lãi suất cho doanh nghiệp. Doanh nghiệp không tiếp cận được nguồn vốn là do không đủ điều kiện. Chỉ số giá tiêu dùng trong 6 tháng đã lên tới hơn 13% và lãi suất không thể thấp hơn con số này. Nông nghiệp nông thôn, xuất khẩu được ngân hàng ưu ái hơn các lĩnh vực khác. Viettinbank đang cho vay xuất nhập khẩu với lãi suất 17,5% trong khi thị trường là 19,5%. “Doanh nghiệp phải có bạn hàng, vốn tốt thì ngân hàng mới ưu tiên lãi suất. Bởi nếu cho vay dưới chuẩn, ngân hàng chết. Chúng ta có thể chấp nhận một doanh nghiệp phá sản nhưng không thể để một ngân hàng bị đổ vỡ, bởi như vậy sẽ phá vỡ toàn bộ hệ thống”.
Bài toán về vốn, câu chuyện lãi suất hiện vẫn đang là bài toán đau đầu của các nhà hoạch định chính sách và doanh nghiệp. Bên cạnh đó, các doanh nghiệp xuất khẩu còn phải đối mặt với sự “đỏng đảnh” của giá cả trên thị trường thế giới. “Tình hình xuất nhập khẩu quí 3 rất khó đoán định” – Thứ trưởng Nguyễn Thành Biên khẳng định./.