Dự thảo luật giá: Nên “gia cố” những điểm nào?

“Tuân thủ luật chơi”

Tiến sĩ Nguyễn Ngọc Tuấn - Chủ tịch Hội đồng Thẩm định giá Việt Nam thông tin: chúng ta đã tham gia “sân chơi chung” - các tổ chức thẩm định giá quốc tế như Uỷ ban chuẩn mực thẩm định giá quốc tế (IVSC), Hiệp hội thẩm định giá ASEAN (AVA), Hiệp hội thẩm định giá Thế giới (WAVO). Theo đó, các quy định của Luật giá phải minh bạch, phù hợp với kinh tế thị trường, với thông lệ quốc tế, chống lại những quy định mang tính chất xin cho “vừa đá bóng, vừa thổi còi”. Nhà nước cần tạo điều kiện và chuyển giao dần những công việc mang tính nghiệp vụ cho các tổ chức xã hội nghề nghiệp.

Theo ông Tuấn cần làm rõ khái niệm về định giá và thẩm định giá. Ý kiến đóng góp cho Dự thảo được đánh giá cao, đó là Điều 36, theo ông Tuấn, đề nghị Dự thảo ghi rõ “Kết quả thẩm định giá chỉ là cơ sở tư vấn tham khảo. Người có quyền sở hữu tài sản (chủ sở hữu tài sản) mới là người có toàn quyền quyết định khối tài sản đó”. Và đề nghị cán bộ công chức, viên chức nhà nước muốn được cấp thẻ thẩm định viên về giá thì phải tham gia kỳ thi sát hạch như thẩm định viên độc lập, chứ không nên ưu tiên.

Đồng tình với ý kiến trên, Luật gia Vũ Xuân Tiền đặc biệt lưu tâm tới Điều 9- nghĩa vụ trong lĩnh vực giá của tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh, đề nghị làm rõ trong những trường hợp nào phải kê khai giá bán, giá mua. Hay Điều 26, đề nghị quy định cụ thể cơ quan Nhà nước có thẩm quyền kiểm soát giá độc quyền trong Luật tránh tình trạng “vừa đá bóng, vừa thổi còi” như giao cho Bộ Chủ quản kiểm soát giá độc quyền của doanh nghiệp do Bộ quản lý.

Về công khai thông tin về giá tại Điều 31, ông Tiền đề xuất, nên bổ sung thêm, nên công khai về giá thành toàn bộ thực tế hợp lý của hàng hoá, dịch vụ do Nhà nước quy định giá; mức hoặc tỷ suất lợi nhuận, giá thành của hàng hoá dịch vụ do Nhà nước quy định.

Cắt “Bước tụt lùi”?

Về tổ chức Thẩm định giá Nhà nước tại Điều 38 và Điều 45, các chuyên gia cho rằng, Điều 14 Pháp lệnh giá và Điều 25 Nghị định số 01/2005 ngày 3/8/2005 của Chính phủ về thẩm định giá đã quy định việc thành lập doanh nghiệp thẩm định giá để thẩm định giá các loại tài sản của Nhà nước phải thẩm định giá và tài sản khác theo yêu cầu của cơ quan nhà nước, tổ chức, cá nhân có nhu cầu. Tức là, các tổ chức sự nghiệp về giá đã được thành lập trước đây như các Trung tâm thẩm định giá của Bộ Tài chính, Sở tài chính đã được chuyển đổi sang mô hình luật doanh nghiệp. Vậy mà Điều 38, và Điều 45 dự thảo luật lại đề cập thành lập Tổ chức thẩm định giá nhà nước.

Tán thành ý kiến trên, ông Tuấn bày tỏ, “Nhà nước không nên thành lập lại tổ chức Nhà nước về thẩm định giá vì như vậy với sự phát triển của kinh tế thị trường việc định giá trực tiếp của Nhà nước ngày càng bị thu hẹp nay lại tái lập thẩm định giá Nhà nước dễ trở thành một hình thức biến tướng của định giá, chẳng khác nào bước thụt lùi”.

Hoặc như điều 47, với đội ngũ thẩm định viên về giá hiện rất mỏng, nhưng chúng ta quy định “Phải có bằng tốt nghiệp đại học trở lên thuộc chuyên ngành thẩm định giá, kinh tế và các chuyên ngành khác liên quan đến thẩm định giá”. Ông Tiền đặt vấn đề có nhất thiết phải có bằng đại học không, nếu người có trình độ trung cấp, cao đẳng nhưng có thời gian công tác đúng chuyên ngành trên 3 năm có được dự thi hay không? “Các chuyên ngành khác liên quan đến thẩm định giá” là những ngành cụ thể nào”… ông Tiền đề nghị làm rõ.

Chưa hết, những rối rắm xung quanh về thẩm quyền quyết định giá do Tiến sĩ Vũ Đình Ánh- chuyên gia kinh tế chỉ ra cũng hút người nghe, hiện nay thẩm quyền quyết định giá có tới 4 cấp hành chính gồm Chính phủ, Thủ tướng, Bộ trưởng và UBND tỉnh, chưa có “đầu mối” quyết định. Thêm nữa, Điều 55 Dự thảo này, Bộ Tài chính quản lý giá còn Bộ Công thương quản lý thị trường và cạnh tranh chống độc quyền là chưa hợp lý, nên đề nghị thống nhất một đầu mối và luật hoá cơ quan quản lý nhà nước về giá trong dự thảo Luật này. Nên điều chỉnh nhất quán về thẩm quyền của Bộ Tài chính, Sở Tài chính trong việc bình ổn giá, hiệp thương giá, kiểm soát giá, kiểm soát giá độc quyền, thanh tra giá …

Đại diện Ban soạn thảo phát biểu, mọi ý kiến đóng góp được ghi nhận với tham vọng khi Luật ra đời sẽ đi vào cuộc sống./.