Gặt hái nhiều thành công

Việt Nam liên tục góp mặt trong những diễn đàn kinh tế quốc tế lớn, không chỉ trong vai trò cử toạ lắng nghe mà trong cả trọng trách chủ trì, điều phối. Đóng góp vào đó phải kể đến công lớn của ngành ngoại giao. Ngoại giao kinh tế tiếp tục được quán triệt và triển khai bài bản, đem lại nhiều thành công cho đất nước.

Tại Việt Nam, đến nay ngoại giao kinh tế ngày càng được quán triệt sâu sắc, triển khai bài bản và được các ngành, các cấp, các địa phương, doanh nghiệp, các cơ quan đại diện ngoại giao ủng hộ. Ngoại giao kinh tế thực sự trở thành nhu cầu khách quan đối với sự phát triển chung của thế giới, khi các quốc gia ngày càng cần hội nhập và phối hợp chính sách với nhau. Ngành Ngoại giao Việt Nam có thể tự hào vì những đóng góp thiết thực vào thành tựu chung của kinh tế đất nước.

Nổi bật trong năm 2010 - năm Việt Nam làm Chủ tịch ASEAN là số lượng dày đặc các sự kiện kinh tế đan xen các hoạt động chính trị - văn hoá. Với vai trò quan trọng của Việt Nam, các lãnh đạo ASEAN đã thông qua nhiều văn kiện chủ chốt cho việc xây dựng một cộng đồng kinh tế thịnh vượng, như Tuyên bố về Phục hồi và phát triển bền vững; Kế hoạch Tổng thể về kết nối ASEAN; Tuyên bố ASEAN về phát triển nguồn nhân lực và các kỹ năng cho phục hồi kinh tế và tăng trưởng bền vững... Nhiều hội nghị lớn như "Diễn đàn doanh nghiệp ASEAN", "Gặp gỡ doanh nghiệp ASEAN với các nước đối tác"... thành công vang dội với sự tham gia tích cực, chủ động của Việt Nam trong vai trò chủ trì, điều phối.

Đặc biệt, trong cương vị Chủ tịch ASEAN, Việt Nam đã tích cực, chủ động và hiệu quả tham gia hai Hội nghị Cấp cao G20 tại Canada và Hàn Quốc trong năm 2010. Đây là lần đầu tiên Việt Nam tham gia một diễn đàn quốc tế gồm những nền kinh tế mạnh nhất thế giới để bàn thảo các vấn đề kinh tế toàn cầu. G20 được xem như một trong những cơ chế quản trị hàng đầu thế giới nên càng thấy rõ sự có mặt của Thủ tướng Việt Nam tại Hội nghị G20 có ý nghĩa quan trọng và kịp thời như thế nào. Không chỉ đại diện cho các nước ASEAN, Việt Nam đã nói lên tiếng nói chung của các nước đang phát triển trên toàn thế giới, do đó được đánh giá cao. Những sáng kiến mà Việt Nam đưa ra trong năm 2010 có thể được triển khai trong những năm tiếp theo, giúp chúng ta tiếp tục ghi dấu ấn trong nền kinh tế khu vực và thế giới, ngay cả khi không còn giữ trọng trách Chủ tịch ASEAN.

Ngành ngoại giao nước ta tận dụng tốt cơ hội Việt Nam làm Chủ tịch ASEAN trong năm 2010 để mở ra những triển vọng hợp tác to lớn cho nhiều năm tiếp sau. Điển hình là với vai trò điều phối của Việt Nam, lần đầu tiên tại Hà Nội đã diễn ra Hội nghị Diễn đàn kinh tế Đông Á 2010, thu hút sự tham dự đông nhất từ trước đến nay của các chính khách, lãnh đạo doanh nghiệp hàng đầu, các học giả khu vực và thế giới. Thành công của nước chủ nhà Việt Nam trong việc mời lãnh đạo Nga và Mỹ lần đầu tiên tham gia Hội nghị cấp cao Đông Á cũng là một bước ngoặt về chính trị, tạo thuận lợi cho hợp tác kinh tế trong một cộng đồng rộng lớn nhất thế giới.

Ngoại giao kinh tế đi đầu trong việc cung cấp thông tin cho bạn bè quốc tế về một Việt Nam không chỉ ổn định về chính trị, mà thực sự hấp dẫn về đầu tư - thương mại - du lịch. Trong năm 2010, đã có 67 Hiệp định và thoả thuận hợp tác được ký kết giữa Việt Nam với các nước nhân các chuyến thăm của các lãnh đạo cấp cao nước ta đến các nước bạn, góp phần tạo khuôn khổ thuận lợi cho quan hệ kinh tế, thương mại song phương. Trong đó, có ba sự kiện mang tầm chiến lược.

Thứ nhất, Việt - Nga ký kết dự án “Nga xây dựng cho Việt Nam nhà máy điện hạt nhân số I”, trong dịp Tổng thống Dimitry Medvedev thăm hữu nghị chính thức Việt Nam; Việt - Nhật thỏa thuận việc “Nhật Bản xây dựng cho Việt Nam nhà máy điện hạt nhân số II”, trong dịp Thủ tướng Nao Kan thăm hữu nghị chính thức Việt Nam.

Thứ hai, các nhà tài trợ quốc tế cam kết dành cho Việt Nam trên 7,9 tỷ USD trong năm 2011 (xấp xỉ năm 2010). Thiện chí này được bà Victoria Kwakwa, Giám đốc Ngân hàng Thế giới (WB) tại Việt Nam cắt nghĩa: “Quốc tế hài lòng trước việc Việt Nam sử dụng tốt vốn ODA, Việt Nam cần được tiếp sức để phát triển, cho dù đã bước vào giai đoạn có mức thu nhập trung bình của thế giới, và cho dù các nhà tài trợ chưa hồi sức hẳn sau cơn bão tài chính”.

Thứ ba, cuộc hội thảo “Việt Nam - Châu Phi cùng hợp tác cùng phát triển bền vững” được Việt Nam khởi xướng thu hút sự có mặt hơn 50 đoàn đại biểu các nước châu Phi, các nước có dự án hợp tác với Việt Nam, nhiều tổ chức quốc tế cùng phó Tổng thư ký LHQ… góp sức nâng tầm hợp tác sâu rộng và hiệu quả cho đôi bên.

Bên cạnh đó, tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế tiếp tục đạt nhiều thành công, tạo cơ sở cho Việt Nam chuyển sang giai đoạn hội nhập quốc tế sâu rộng và toàn diện hơn.

Việt Nam đã tham gia tích cực và chủ động vào các thể chế hợp tác đa phương và hợp tác kinh tế quốc tế (WTO, APEC, ASEM, ASEAN, ACMECS, CLV...); đàm phán và ký kết thành công Hiệp định khung về Đối tác và Hợp tác toàn diện (PCA) với Liên minh châu Âu tại Hội nghị Cấp cao ASEM 8. Hiện nay, Bộ Ngoại giao Việt Nam cùng các cơ quan liên quan tích cực tham gia vào quá trình đàm phán Hiệp định Thương mại xuyên Thái Bình Dương với các nước Mỹ, Australia, Brunei, Chile, New Zealand, Peru và Singapore.

Để tiếp tục đóng góp vai trò cầu nối hữu hiệu cho sự phát triển của đất nước, năm 2011, ngoại giao kinh tế sẽ tiếp tục được Đảng và Nhà nước ta triển khai trên cả diện rộng và chiều sâu, trở thành một công cụ hiệu quả, góp phần đưa đất nước phát triển nhanh và bền vững, xác lập vị thế ở tầm cao mới cho Việt Nam trong nền kinh tế thế giới. Để làm được điều đó, rất cần sự phối hợp chặt chẽ và kịp thời hơn giữa các bộ ngành trong nước với các cơ quan đại diện ngoại giao Việt Nam ở nước ngoài; để không bỏ lỡ những cơ hội tốt phát triển nền kinh tế Việt Nam./.