Gỡ “điểm nghẽn” để hàng Việt tiếp tục chinh phục thị trường Ấn Độ
VOV.VN - Thương mại Việt Nam - Ấn Độ còn nhiều dư địa tăng trưởng khi nhiều nhóm hàng Việt Nam có lợi thế cạnh tranh nhưng chưa khai thác tương xứng tại thị trường hơn 1,46 tỷ dân. Việc tháo gỡ các rào cản về tiêu chuẩn kỹ thuật, thủ tục, phân phối được xem là yếu tố quan trọng để mở rộng thị phần hàng Việt tại Ấn Độ.
Tại hội thảo, nghiên cứu “Quan hệ thương mại Ấn Độ - Việt Nam: Tiềm năng xuất khẩu và các cơ hội chiến lược” của ông Bùi Trung Thướng, Tham tán Thương mại, Đại sứ quán Việt Nam tại Ấn Độ, sử dụng phương pháp định lượng với hai chỉ số Lợi thế so sánh hiện hữu (RCA) và Chuyên môn hóa xuất khẩu (ES) để phân tích 97 nhóm hàng trong giai đoạn 2016-2024.
Đây là giai đoạn có ý nghĩa đặc biệt khi Việt Nam và Ấn Độ nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược Toàn diện vào năm 2016. Nghiên cứu nhằm xác định những lĩnh vực Việt Nam còn nhiều cơ hội mở rộng thị phần tại Ấn Độ trong thời gian tới.
Cụ thể, năm 2024, Việt Nam có lợi thế cạnh tranh ở 52 trong số 97 nhóm hàng được phân loại ở cấp độ 2 số theo Hệ thống hài hòa (HS) của Trung tâm Thương mại Quốc tế, nhưng chỉ 35 nhóm hàng đạt mức chuyên môn hóa xuất khẩu cao tại thị trường Ấn Độ. Điều này cho thấy nhiều sản phẩm của Việt Nam có sức cạnh tranh tốt trên thị trường quốc tế nhưng chưa chuyển hóa thành thị phần tương xứng tại Ấn Độ.
Theo ông Bùi Trung Thướng, những ngành hàng đã khẳng định được vị thế tại Ấn Độ gồm giày dép, dệt may, thủy sản, cà phê, gỗ, cao su, thảm và một số sản phẩm điện - điện tử. Đây là nhóm hàng cần tiếp tục được hỗ trợ xây dựng thương hiệu, mở rộng hệ thống phân phối và nâng cao năng lực logistics để gia tăng xuất khẩu.
Tuy nhiên, nhiều nhóm hàng có lợi thế cạnh tranh cao nhưng xuất khẩu sang Ấn Độ vẫn còn hạn chế, như thực phẩm chế biến, ngũ cốc, thịt và phụ phẩm thịt, đồ chơi và sản phẩm da. Nguyên nhân chủ yếu được cho là các rào cản phi thuế quan, gồm yêu cầu về kiểm dịch động thực vật, tiêu chuẩn kỹ thuật, cấp phép nhập khẩu và các quy định về chứng nhận sản phẩm.
Một trong những vấn đề được các doanh nghiệp Việt Nam đặc biệt quan tâm là hệ thống chứng nhận của Cục Tiêu chuẩn Ấn Độ (BIS). Dù được áp dụng nhằm bảo đảm chất lượng và an toàn sản phẩm, các thủ tục thử nghiệm, đánh giá sự phù hợp và chứng nhận bắt buộc có thể làm tăng đáng kể chi phí gia nhập thị trường, nhất là đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ.
Từ kết quả nghiên cứu, các chuyên gia đề xuất Việt Nam và Ấn Độ tăng cường đối thoại về tiêu chuẩn; nghiên cứu cơ chế công nhận lẫn nhau đối với kết quả kiểm nghiệm, đồng thời thiết lập hệ thống cảnh báo sớm về các quy định mới để giúp doanh nghiệp chủ động thích ứng.
Bên cạnh đó, hoạt động xúc tiến thương mại cần chuyển từ việc tìm kiếm đối tác mua hàng sang kết nối sâu hơn với các tập đoàn sản xuất, nhà phân phối và chuỗi bán lẻ của Ấn Độ, qua đó đưa hàng hóa Việt Nam tham gia bền vững vào chuỗi cung ứng của một trong những nền kinh tế lớn hàng đầu thế giới.
Tại hội thảo, các học giả, nhà nghiên cứu cũng đồng tình rằng nếu những điểm nghẽn về tiêu chuẩn kỹ thuật, thủ tục và phân phối được tháo gỡ, mục tiêu nâng kim ngạch thương mại Việt Nam - Ấn Độ lên 25 tỷ USD vào năm 2030 sẽ sớm được hiện thực hóa.