Gói 29.000 tỷ đồng là “thang thuốc bổ”?

• “Mổ xẻ” gói hỗ trợ từ nhiều phía
• 29.000 tỷ và trách nhiệm của ngân hàng
• Gói giải pháp 29.000 tỷ đồng sẽ được Quốc hội xem xét 

Nền kinh tế đang “mắc bệnh”

Sau khi gói giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp về chính sách thuế trị giá 29.000 tỉ đồng được Chính phủ công bố, ngay lập tức thu hút sự quan tâm của dư luận. Trong đó có nhiều băn khoăn, thậm chí có những phản ứng trái chiều về cơ sở khoa học, về mức độ giải cứu nền kinh tế của nó.

Thống đốc Nguyễn Văn Bình giải thích: Nền kinh tế vĩ mô của Việt Nam đã “mắc bệnh khá nặng”, vì thế cần phải uống thuốc điều trị. Việc uống thuốc có tác dụng phụ là điều có thể lường trước. “Chúng ta đã nhìn thấy tác dụng phụ của thuốc. Đó là tăng trưởng GDP chậm lại, chỉ 4%, sản xuất đình đốn… ”- Thống đốc Bình khẳng định.

Nền kinh tế "mắc bệnh", hàng loạt doanh nghiệp điêu đứng

Về nguyên nhân của “tác dụng phụ” này, Thống đốc lý giải do tăng trưởng và lạm phát là 2 vấn đề mâu thuẫn với nhau, được mặt này thì mất mặt kia.

Ngay cả chuyện doanh nghiệp khó khăn như hiện nay, Thống đốc cũng khẳng định rằng, cũng được lường đón trước, bởi vì doanh nghiệp Việt Nam sử dụng hình thức vốn vay ngân hàng rất lớn.

Giải thích một cách rất hình ảnh về “căn bệnh” của nền kinh tế vĩ mô, Thống đốc cho rằng, căn bệnh này ví như ở cơ thể con người chúng ta, về cơ bản nó đã chữa được căn bệnh đó, nhưng người bệnh đang rất yếu. Vì vậy, theo Thống đốc, “cần được kê thuốc bổ để cơ thể nhanh chóng bình phục”.

Tuy nhiên, theo Thống đốc NHNN, “chúng ta không thể cho cơ thể ăn uống như cũ, vì căn bệnh cũng xuất phát từ việc… ăn uống không điều độ”.

Trước thể trạng yếu của cơ thể kinh tế vĩ mô này, Thống đốc đưa ra giải pháp rằng, “người bệnh” vẫn tiếp tục phải “kiêng khem” cùng với việc sử dụng các biện pháp hỗ trợ “điều trị”.

Liên quan đến những băn khoăn quanh gói giải pháp 29.000 tỷ đồng, Thống đốc Nguyễn Văn Bình cho biết, “những gói giải pháp về chính sách tiền tệ, chính sách tài khóa hiện nay của Chính phủ là những thang thuốc bổ như thế, chứ không phải là Chính phủ thay đổi toàn bộ các chính sách điều hành”.

Vì vậy, Thống đốc tái khẳng định: “mục tiêu kiềm chế lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô là liều thuốc căn cơ, lâu dài không phải chỉ trong năm nay mà cho suốt 5 năm tới”.

Tuy nhiên, phát biểu trên báo giới, chuyên gia kinh tế Nguyễn Trần Bạt cho biết: Nếu coi gói 29.000 tỷ đồng này như một cứu cánh là sai. Nó không có cơ sở khoa học về mặt định lượng. 1% không cứu được bất kỳ cái gì. Nó là tiền cafe, tiền trà nước của một nền kinh tế, nó không phải là cứu cánh của một nền kinh tế...

Bởi vì, theo phân tích của ông Bạt, có 29.000 tỷ đồng, tức là có khoảng 1,4 tỷ USD cho một nền kinh tế vào khoảng 130 tỷ USD. Như vậy, nó chỉ có 1% thôi. Chúng ta đừng đặt quá nhiều kỳ vọng và đấy”.

Hơn nữa, theo ông Bạt, tất cả các gói cứu trợ trong một chừng mực nào đó đều có ích cả. Nhưng đó là về lý thuyết, còn trên thực tế nó phải đi qua một khâu rất quan trọng, đó là phân phối sự cứu trợ này. Ở Việt Nam có nhiều gói cứu trợ, từ cứu trợ tai họa thiên nhiên, có tính chất xã hội, có tính chất từ thiện cho đến những gói cứu trợ kích cầu....

Tuy nhiên, ông Bạt đặc biệt nhấn mạnh rằng: "Phải bàn xem gói cứu trợ này nhắm đến đối tượng nào. "Nếu như dành cho các đại công ty thì nó như voi nuốt thuốc gió thôi". Bởi vì, nguyên số nợ của một tập đoàn đã lên tới 15 - 17.000 tỷ thì 29.000 tỷ không thấm tháp gì đối với hàng trăm ngàn doanh nghiệp. Vấn đề là phải có những phân tích, phân loại và đưa ra thiết kế quy trình phân phối sự cứu trợ này cho hợp lý.

Doanh nghiệp yếu kém, phải đào thải…

Mặc dù NHNN đã cho hạ trần lãi suất, các ngân hàng đã có những gói lãi suất ưu đãi đối với doanh nghiệp, nhưng “thượng đế” của họ vẫn kêu khó tiếp cận nguồn vốn với lãi suất được cho là rẻ và ưu đãi. Về thắc mắc này, Thống đốc Nguyễn Văn Bình khẳng định để tiếp cận với mức lãi suất 15% và thấp hơn, cần phải đáp ứng những yêu cầu của các tổ chức tín dụng. Do vậy, khi doanh nghiệp đáp ứng những yêu cầu của ngân hàng thì được vay. NHNN chỉ có thể là trọng tài khi doanh nghiệp đã đáp ứng yêu cầu của ngân hàng mà “không được vay”.

Và, Thống đốc còn cho biết, áp trần lãi suất cho vay chỉ là một trong tổng thể những biện pháp khác “sẽ dần dần được công bố”. Và NHNN cũng đã “gợi ý” các tổ chức tín dụng có thể tái cơ cấu các khoản nợ phù hợp với tình hình doanh nghiệp, để giúp doanh nghiệp vượt khó khăn hiện nay.

Đồng thời, để tiếp cận với những gói sản phẩm với lãi suất thấp của các ngân hàng thương mại, theo Thống đốc, điều quan trọng nhất vẫn là năng lực tài chính của doanh nghiệp. Khi tình hình tài chính không lành mạnh thì rất khó tiếp xúc.

Thống đốc Nguyễn Văn Bình, khẳng định: Các giải pháp đưa ra đều hướng tới mục tiêu giảm thiểu đến mức thấp nhất khó khăn của doanh nghiệp. Nhưng, ông cũng nhấn mạnh: mục tiêu này cũng “không bao giờ xa lệch khỏi mục tiêu kiềm chế lạm phát và ổn định kinh tế vĩ mô”.

Do đó, giai đoạn này là giai đoạn “thử thách”, “thanh lọc” doanh nghiệp. Với những doanh nghiệp lành mạnh, có đủ sức sống vươn lên, sẽ được ngân hàng hỗ trợ. Tuy nhiên, với các doanh nghiệp yếu kém, thì phải “chấp nhận đào thải” để phù hợp với mục tiêu tái cơ cấu nền kinh tế./.