Hãy ứng xử bình thường với thị trường vàng

• Siết vàng xuất khẩu
• Vàng giảm sau thỏa thuận trần nợ tạm thời

Mới đây, Ngân hàng Nhà nước có văn bản đề xuất Bộ Tài chính xem xét mở rộng diện đánh thuế đối với vàng. Xung quanh câu chuyện xuất – nhập khẩu vàng, VOVNews có cuộc trao đổi với chuyên gia kinh tế Vũ Đình Ánh.

Có thời điểm giá vàng trong nước và thế giới chênh lệch rất nhiều (ảnh KT)

PV: Thưa ông, việc xem xét tăng thuế đối với vàng xuất khẩu có phải là giải pháp tốt nhất hiện nay?

TS Vũ Đình Ánh: Khi điều chỉnh thuế sẽ liên quan đến chuyện kẻ làm lậu sẽ cười tươi. Thuế càng cao càng kích thích người ta làm lậu.

Xuất khẩu vàng nguyên liệu thì đánh thuế 10% còn xuất khẩu vàng trang sức thì không đánh thuế. Vì thế mới có chuyện, doanh nghiệp đúc vàng thành những đồ vật như đồng tiền treo, gạt tàn thuốc lá…

Câu chuyện hiện nay của ta với vàng là gì? Nhập thì phải xin phép, xuất thì bị thuế. Doanh nghiệp sẽ lách bằng cách nhập thì xin phép còn xuất thì tính cửa nào không thuế.

PV: Vậy chúng ta cần nhìn nhận vấn đề này theo hướng nào, thưa ông?

TS Vũ Đình Ánh: Điều quan trọng nhất của thị trường vàng hiện nay là cho tự do xuất – nhập khẩu. Nếu lãi thì doanh nghiệp hưởng, thua lỗ họ chịu. Chúng ta có thể đưa vàng vào nhóm hàng hóa xuất – nhập khẩu hoặc chuyển thành dòng vốn. Như vậy, điều quan trọng nhất là cách nhìn nhận của chúng ta đối với vàng.

Nếu vàng là hàng hóa thì phải đưa vào cán cân thương mại (xếp vào nhóm kim loại, đá quí để xuất – nhập khẩu), thì vẫn chỉ là dòng tiền vào – ra. Còn nếu vàng không phải là hàng hóa, là đơn vị tiền tệ thì phải đưa vào dòng vốn vào – ra. Thực ra, tất cả các doanh nghiệp liên quan đến vàng đều hiểu rằng vàng là một loại tiền tệ, một loại vốn vì thế nên họ càng tìm cách để biến báo. Ví dụ, khi cơ quan quản lý đưa ra qui định vàng 99.9 thì đánh thuế 10% dưới mức đó thì mức thuế lại khác. Thế thì doanh nghiệp sẽ biến báo còn 9.8, thậm chí có thể làm được 6.0 để lách luật.

TS Vũ Đình Ánh (ảnh KT)

PV: Như vậy, có thể thấy cách điều hành thị trường vàng của chúng ta hiện nay đang có “vấn đề”, thưa ông?

TS Vũ Đình Ánh: Hãy nhìn nhận lại, tại sao thị trường vàng Việt Nam không biến động theo thế giới, lúc thì cao quá, lúc lại thấp hơn? Đấy là do lực ma sát giữa thị trường trong nước và thế giới do những rào cản mà mình dựng ra. Nếu tự do thì sẽ không còn câu chuyện ấy nữa.

PV: Vậy chúng ta nên theo cách nào thì có lợi hơn, thưa ông?

TS Vũ Đình Ánh: Nếu để tự do thì sẽ có lợi hơn. Chúng ta cũng cần phải xác định rõ, vàng là cái gì? Theo tôi, chúng ta nên ứng xử với vàng như là hàng hóa. Nếu là hàng hóa thì để Bộ Công thương quản, nếu là tiền tệ thì để Ngân hàng Nhà nước quản. Nói là để thị trường vàng tự do nhưng không phải là buông lỏng hoàn toàn mà phải trong những khuôn khổ nhất định như hàng rào thuế quan… Quan trọng nhất là chúng ta hãy ứng xử với thị trường vàng một cách bình thường.

Khi đã công nhận đây là một thị trường thì chúng ta phải có các biện pháp can thiệp để làm sao thị trường ấy vận động một cách minh bạch, liên thông với thế giới. Thị trường thì phải có người bán – người mua. Và nếu giá lên – xuống thì phải có người được, người mất. Đấy là chuyện bình thường. Cái gì của thị trường thì để nó vận động theo qui luật.

Việc chúng ta cần chống là hiện tượng đầu cơ trên thị trường vàng chứ đừng sinh ra quá nhiều biện pháp và cuối cùng chỉ “béo” những kẻ lách được các biện pháp ấy.

PV: Nếu tình trạng xuất khẩu vàng diễn ra mạnh có ảnh hưởng tiêu cực đến nền kinh tế, thưa ông?

TS Vũ Đình Ánh: Khi chúng ta hạn chế nhập khẩu vàng thì lấy lý do là thiếu USD, ảnh hưởng đến tỷ giá. Bây giờ có vàng mà bán ra thì tốt quá, chúng ta lại có cơ hội thu ngoại tệ về. Chỉ có điều, chúng ta là phải cân nhắc hơn thiệt một chút. Nếu giờ bán 1.600 USD/oz nhưng sau giá vàng lên 2.000 USD/oz thì sao?!

PV: Xin cảm ơn ông!