Hỗ trợ chứ không làm thay

Nhận định về tình hình triển khai mô hình nông thôn mới cấp xã tại 11 xã điểm, Thứ trưởng Bộ NN&PTNT Hồ Xuân Hùng, thành viên Ban Chỉ đạo Chương trình xây dựng nông thôn mới cho biết: “Đây là một mô hình điểm nên phải lựa một cách làm mới, là: dân biết, dân làm và dân hưởng thụ. Theo hướng, nếu dân không làm được thì tỉnh, huyện hỗ trợ nông dân chứ không làm thay”.

>> Quá trình lồng ghép các chương trình, dự án rất khó, nhưng nhất thiết phải làm. Hiện nay, trên địa bàn nông thôn có 11 chương trình quốc gia và 11 chương trình kinh tế lớn của Chính phủ và các bộ, ngành, đòi hỏi lồng ghép là tất yếu và phải làm.

Tuy nhiên, Thứ trưởng Hồ Xuân Hùng cũng chỉ ra một vấn đề là trên thực tế, năng lực cán bộ xã còn hạn chế. Sau cuộc giao ban này, Ban Chỉ đạo chủ trương sẽ tổ chức đào tạo nhanh cho 11 xã điểm, tập huấn những nội dung gì để họ có thể vận hành được chương trình thí điểm này. Còn trên phạm vi cả nước, mới đây, Chính phủ đã thông qua chương trình đào tạo cán bộ xã cấp cơ sở rồi.

** Việc triển khai ở 11 xã điểm này phải đảm bảo tính quy hoạch, lâu dài, nhưng các địa phương làm gấp rút trong vòng hơn 2 năm như vậy liệu có xảy ra tình trạng đầu tư vào những mục tiêu không đúng hay không?

Thứ trưởng Hồ Xuân Hùng: Không thể đầu tư nhầm được, bởi toàn bộ nội dung cho chương trình này đã được thảo luận, xem xét rất kỹ từ dân đến Trung ương. Ban Chỉ đạo Trung ương còn tham gia góp ý trực tiếp vào chương trình này nên không sợ nhầm mục tiêu. Nói là vội vã nhưng thực tế không vội vã vì chúng ta đã chuẩn bị 2-3 năm rồi. Nhưng, có một điều mà người ta chưa hiểu, không phải là tất cả những tiêu chí phải làm trong 2 năm này và chương trình thí điểm kết thúc vào tháng 6/2011 không có nghĩa là xây dựng nông thôn mới ở đây kết thúc vào năm 2011 mà những cái gì có được, những cái gì ra hình hài thì nó đặt nền móng cho những năm tiếp theo. Ví dụ, xã Thanh Chăn (huyện Điện Biên, tỉnh Điện Biên) đã đặt tiếp cho giai đoạn 2011-2015, các xã khác cũng thế. Tôi nghĩ rằng, trong 11 xã này không hy vọng tất cả đều đạt 19 tiêu chí về nông thôn mới. Xã nào đạt được 6-7 tiêu chí, thậm chí có xã cam kết 7-8 tiêu chí - đó là điều đáng mừng rồi. Nhưng hình hài nông thôn mới của Việt Nam phải được khẳng định, nông dân thấy được lối ra, phúc lợi, chính sách của Đảng, Nhà nước và ngay cả những cái họ cần làm cho chính mình.

Ông Hồ Xuân Hùng, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp & Phát triển nông thôn

** Nhưng lãnh đạo một số tỉnh khó khăn lo ngại rằng, việc đổ vốn vào làm những xã điểm này sẽ khó thuyết phục những xã xung quanh đến học tập, làm theo vì phải đầu tư rất nhiều tiền và phải tốn công, tốn sức?

Thứ trưởng Hồ Xuân Hùng: Đây là một vấn đề mà lâu nay tôi thấy phương tiện thông tin đại chúng đưa không thống nhất và không đúng ý của Ban Chỉ đạo. Bây giờ, qua xét duyệt 11 đề án, có xã tổng vốn đầu tư lên tới 150 tỷ đồng, có xã 200 - 300 tỷ đồng, nhưng không phải tất cả vốn này là của Trung ương. Trong tổng vốn đầu tư mà chúng tôi khảo sát từ 11 xã điểm, khoảng 55% là vốn của 11 chương trình mục tiêu quốc gia và 13 chương trình, đề án lớn, trong đó chỉ có 16,3% cần được bổ sung. Còn lại khoảng gần 50% là vốn của doanh nghiệp, người dân bỏ ra, có cái bằng tiền, có cái bằng hiến ngày công, đất đai. Riêng khoản dân tự đầu tư sửa nhà, cải tạo vườn tạp… đã xấp xỉ 10%, nhưng chủ yếu do dân tự bỏ ra là cho chính mình.

** Lãnh đạo tỉnh Bắc Giang vừa cho biết đã huy động được 319 triệu đồng (trên tổng mức dự kiến huy động là 700 triệu đồng) - đó là điều đáng khuyến khích. Nhưng chính Thứ trưởng đã từng chủ trì một hội thảo về khoan sức dân. Vậy, có mâu thuẫn gì khi chúng ta vừa giảm thủy lợi phí và các khoản khác cho dân thì việc xây dựng nông thôn mới vô hình chung lại phải huy động sức dân?

Thứ trưởng Hồ Xuân Hùng: Hoàn toàn không mâu thuẫn gì. Cái gì huy động dân không hợp lý thì chúng ta phải bỏ, cái gì Nhà nước phải làm cho dân thì Nhà nước làm, cái gì doanh nghiệp, dân có thể làm được thì để doanh nghiệp, dân làm. Nói là huy động của dân, nhưng thực chất dân tự bỏ ra để làm cho họ như: sửa sang vườn tạp, hay họ tự sửa lấy mái nhà, làm lại công trình phụ để hợp với quy hoạch mà Ban Chỉ đạo đã phê duyệt. Tôi nghĩ, đấy còn khoan sức dân hơn cả những điều chúng ta đang nghĩ. Chỉ đóng góp một ít thôi những ngày công tham gia có tính phúc lợi, ai đó có điều kiện có thể đóng góp tiền cho những công trình ấy. Tôi nghĩ, điều này không trái với việc khoan sức dân.

Xin cảm ơn Thứ trưởng!./.