Khi nào giảm giá xăng dầu?
Có một thực tế hiện vẫn đang tồn tại là câu chuyện không minh bạch và khó kiểm soát chi phí thực của doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu
Giá dầu thô liên tục giảm kể từ đầu tháng 8 tới nay, có lúc chỉ còn khoảng gần 76 USD/thùng giao tháng 9 ở thị trường News York. Dù lúc tăng, lúc giảm nhưng giá dầu đang xoay quanh mức 81- 83 USD/thùng. Giá dầu thế giới giảm, đang đặt ra một câu hỏi, khi nào giá xăng dầu trong nước giảm. Đây cũng là mong muốn và là câu hỏi bức xúc của người dân.
Trao đổi với phóng viên VOV sáng 11/8, Phó Tổng giám đốc Tổng công ty xăng dầu Việt Nam (Petrolimex) Vương Thái Dũng thừa nhận, đúng là giá dầu thô thế giới giảm mạnh, giá dầu thành phẩm cũng có giảm nhưng chưa đủ mức để có thể giảm giá xăng dầu: “Giá dầu sản phẩm ở thị trường Singapore đúng là có giảm, nhưng trung bình của 30 ngày qua là 123 USD/thùng, còn giá dầu thô giảm mạnh xuống 90 USD/thùng. Chúng ta nhập khẩu dầu thành phẩm chứ không phải dầu thô. Với mức giá đó, giá xăng dầu cơ sở vẫn cao hơn giá bán hiện hành 600 đồng/lít, doanh nghiệp cũng muốn giảm nhưng chưa giảm được. Cơ quan quản lý đang điều hành giảm giá chứ không phải doanh nghiệp. Điều kiện giảm duy nhất là giá dầu thành phẩm giảm mới giảm được”, ông Dũng cho biết.
Không đồng tình với cách lập luận này, chuyên gia thị trường giá cả, nguyên Phó Viện trưởng Viện nghiên cứu Khoa học thị trường giá cả (Bộ Tài chính), PGS.TS Ngô Trí Long cho rằng, giá dầu thành phẩm giảm mới chỉ là một điều kiện để giảm giá xăng dầu, còn nhiều yếu tố khác có thể tính đến chuyện giảm giá xăng dầu. Mấu chốt vấn đề nằm ở chỗ cần làm rõ tính minh mạch về chi phí và giá thành. Sự thiếu tường minh của cơ cấu giá xăng dầu hiện nay chính là “cái cớ” để các doanh nghiệp “neo” giá bán ở mức cao.
“Để xác định giá doanh nghiệp đúng hay không cần phải có cơ quan kiểm tra chính xác cơ chế chi phí của xăng dầu. Điều kiện giảm giá xăng dầu là giá thành phẩm, là thuế nhập khẩu, tỷ giá, chi phí giá thành trong một thời gian dài ổn định, thuế nhập khẩu ổn định, bối cảnh không thay đổi, xu thế giá dầu hạ mà doanh nghiệp không giảm là bất hợp lý, cần kiểm tra xem xét chính xác” PGS.TS Ngô Trí Long cho biết.
PGS Ngô Trí Long cũng nhấn mạnh, hiện nay có một bất cập là chúng ta chưa có cơ chế giám sát và chế tài, buộc doanh nghiệp hạ giá khi giá thế giới giảm nhanh và sâu. Dù Petrolimex gần đây đã đưa cách tính giá xăng dầu lên trang thông tin điện tử của mình nhưng theo các chuyên gia đây là mức giá cơ sở được tính trên quy định của Nghị định 84 và các yếu tố đầu vào đều do các cơ quan Nhà nước ban hành chứ không phải giá vốn của doanh nghiệp.
Giá vốn có thể cao hơn hoặc thấp hơn xoay quanh giá cơ sở đó, phụ thuộc vào việc ký kết thỏa thuận với nhà cung cấp và thời điểm giao hàng. Chính sự thiếu minh bạch cơ cấu giá xăng dầu này là nguyên nhân giải thích cho câu chuyện dù giá lên hay xuống thì doanh nghiệp đầu mối nhập xăng dầu luôn kêu lỗ, còn cơ quan chức năng đôi khi lúng túng.
Thừa nhận thực tế của câu chuyện không minh bạch và khó kiểm soát chi phí thực của doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu, Cục trưởng Cục quản lý giá, Bộ Tài chính ông Nguyễn Tiến Thỏa cho rằng: “Trong bối cảnh đó, các doanh nghiệp trong nước cạnh tranh tăng chiết khấu cho các đại lý. Nhà nước đã có biện pháp hạn chế vào tăng thuế đầu vào 5% nhằm hạn chế việc các doanh nghiệp xăng dầu chi chiết khấu cho nhau đến hơn 1.000 đồng/lít. khiến cho không có điều kiện giảm giá. Câu hỏi khi nào có thể giảm giá? Tôi cho rằng, chúng ta đang nhập khẩu xăng dầu là chủ yếu, nên giá phụ thuộc vào thế giới. Chúng ta đang áp dụng biện pháp thuế đối với xăng dầu, sắp tới nếu giá xăng dầu cao, thì nhà nước xử lý thuế, sử dụng Quỹ bình ổn để can thiệp, nếu giá thế giới giảmthì có điều kiện giảm giá”.
Đặt câu hỏi khi nào giá xăng dầu giảm, và tại sao hồi tháng 6 chúng ta có cơ hội giảm giá xăng dầu cho người dân nhưng không thực hiện được, Phó Vụ trưởng Vụ Thị trường trong nước, Bộ Công Thương Nguyễn Lộc An cho biết: “Tháng 5 – 6 vừa qua, giá xăng thành phẩm có giảm, nhưng giảm không đáng kể. Trong đợt vừa rồi có chiều hướng giảm được, để tăng thu cho bình ổn, Liên Bộ Công thương, Tài chính đưa ra quyết sách trình Chính phủ là tạm thời giảm đưa vào quĩ bình ổn và tăng thuế nhập khẩu lên, thu lại ngân sách, phòng trường hợp giá tăng”.
Liên Bộ Công thương và Tài chính vẫn đang tiếp tục chờ đợi những tín hiệu mới về thị trường và tiếp tục xem xét các yếu tố khác để quyết định về việc có giảm giá xăng dầu hay không trong những ngày tới. Điều này cần phải phải thực hiện nghiêm túc để tránh thiết thòi cho người tiêu dùng và tránh tâm lý người dân hiểu rằng, đối với xăng dầu cơ quan quản lý điều hành theo kiểu “tăng nhanh, giảm chậm”.
Ngoài ra thông tin cho hay, Tân Bộ trưởng Bộ Tài chính Vương Đình Huệ ngày 11/8 sẽ có cuộc làm việc với Cục Quản lý giá, trọng tâm của cuộc làm việc này là công tác quản lý giá các mặt hàng thiết yếu trong đó có xăng dầu được dư luận đặc biệt chú ý.
Thêm nữa, kể từ ngày 22/7 đến hết cuối tháng 8/2011, Kiển toán Nhà nước chính thức tiến hành kiểm toán việc sử dụng và trích Quỹ bình ổn giá xăng dầu tại các 9 doanh nghiệp nhập khẩu xăng dầu. Dư luận kỳ vọng qua kiểm toán Quỹ bình ổn giá xăng dầu, giá xăng dầu sẽ minh bạch hơn./.