Khi nào lãi suất giảm?

•  6 tháng cuối năm: Giá thịt lợn sẽ hạ nhiệt?
• Siết tín dụng để tăng trưởng GDP lành mạnh
• Giảm OMO - Biện pháp hạ nhiệt lãi suất?
• Vượt qua thách thức

Lãi suất ngân hàng duy trì ở mức cao khiến các doanh nghiệp tiếp tục khó tiếp cận vốn, ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất - kinh doanh. Thị trường đang cần có sự phối hợp và thực thi các công cụ chính sách cụ thể nhằm đưa lãi suất theo hướng giảm dần. Đồng thời, phải cân đối hài hoà trong việc đưa các loại lãi suất giảm sao cho lượng tiền cung ứng ra thị trường không quá nhiều.

Phóng viên VOV phỏng vấn PGS. TS Nguyễn Thị Mùi, thành viên Hội đồng chính sách tiền tệ quốc gia, về vấn đề này.

Các doanh nghiệp thuỷ sản gặp nhiều khó khăn do ảnh hưởng của lãi suất tăng cao và thiếu nguyên liệu

Chẳng còn lý do để không hạ lãi suất

PV: Các doanh nghiệp (DN) đều phản ảnh lãi suất đang quá cao, 22 - 25%/năm. Theo bà, trong bối cảnh hiện nay, việc giảm lãi suất có thể thực hiện được hay không?

PGS. TS Nguyễn Thị Mùi: Hiện có nhiều tín hiệu giảm. Rõ rệt nhất là khi lạm phát có xu hướng giảm thì lãi suất không còn cớ gì mà không giảm. Chỉ có điều, mức độ giảm sâu được hay chưa thì còn phụ thuộc nhiều yếu tố. Nhưng khi lạm phát đã xuống tới 1,09% của tháng 6 thì rõ ràng đấy là một trong những lý do để giảm lãi suất.

Một tín hiệu nữa nhìn thấy trên thị trường liên ngân hàng (NH) là lãi suất liên NH những tuần qua luôn có xu hướng giảm xuống rất thấp, thậm chí 12 - 13%, so với lãi suất OMO trên thị trường mở.

Rõ ràng, những động thái trên sẽ tạo điều kiện để hạ lãi suất trong những tháng tới. Tuy nhiên, nếu hạ ngay xuống 14 - 15% thì còn khó khăn bởi vì nó có độ trễ chính sách và còn phụ thuộc rất lớn vào việc còn lạm phát. Mặc dù lạm phát giảm 1,09% trong tháng 6, nhưng so với cùng kỳ năm ngoái vẫn rất cao.

PV: Nhưng thưa bà, hiện tại vẫn có những NH huy động lãi suất cho vay khá cao trên 18%?

PGS. TS Nguyễn Thị Mùi: Các NH này là những NH nhỏ, hoặc những NH đang bị NHHH giám sát chặt việc giảm dư nợ tín dụng vào lĩnh vực phi sản xuất. Muốn giảm dư nợ tín dụng phi sản xuất thì không phải cứ yêu cầu là các NH có thể giảm sâu ngay được. Bởi vì có những dự án trung và dài hạn thì không dễ dàng thu hồi vốn được ngay. Nhưng buộc phải giảm vì nếu NHNN không yêu cầu dư nợ phi sản xuất giảm xuống 22% vào 30/6, và 16% vào 31/12 thì cuộc đua lãi suất chưa dừng ở đây.

Lãi suất cao, thậm chí 24 - 25%/ năm thì khu vực bất động sản, chứng khoán cũng chấp nhận được, nhưng với mức lãi suất đó thì sản xuất kinh doanh không thể chấp nhận được. Do đó, hạn chế cho vay tín dụng phi sản xuất sẽ giúp định hướng dòng vốn đi vào sản xuất, kinh doanh. Ở một chừng mực nhất định thì vừa qua đã thể hiện được điều đó. Tuy nhiên, một số NH nhỏ vẫn đang huy động với mức lãi suất cao tuỳ theo số dư tiền gửi, 18 - 19%. Con số này, đối với một số NH đã là hạ rồi. Còn những NH lớn đang từng bước kéo lãi suất huy động xuống, nó không còn ở mức quá cao như hồi tháng 5, tháng 6 vừa qua.

Không thể nới lỏng chính sách tiền tệ!

PGS. TS Nguyễn Thị Mùi: Thực ra đến giờ, cả NHNN và Chính phủ không tuyên bố là sẽ nới lỏng chính sách tiền tệ. Theo tôi, chính sách tiền tệ vẫn phải theo hướng chặt chẽ nhưng cần tính đến hiệu quả của chính sách này, và những vấn đề như NHNN đưa ra, kiên quyết tăng trưởng tín dụng 20%, rồi tín dụng phi sản xuất dưới 16%, thì điều đó cũng thể hiện chính sách tiền tệ không có gì nới lỏng.

Vấn đề đặt ra hiện nay của Việt Nam là phải kiềm chế lạm phát. Vì lạm phát cao, ảnh hưởng nhiều nhất đến hộ nông dân nghèo, và sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Qua điều hành của NHNN, chúng tôi cũng cảm nhận thấy điều này, nên trong tình hình hiện nay không thể nới lỏng chính sách tiền tệ.

PV: Liên quan đến cho vay phi tín dụng của các NH, nhiều ý kiến cho rằng, thời gian yêu cầu thực hiện quy định giảm cho vay tín dụng phi sản xuất của NHNN đối với các NH thương mại còn 22% ở thời điểm 30/6, chắc chắn có nhiều NH không thực hiện được? Nếu như vậy, dòng vốn sẽ chảy thế nào?

PGS. TS Nguyễn Thị Mùi: Thực ra nói thời hạn quá ngắn, đấy là văn bản chính thức của NHNN ban hành, còn khuyến cáo giảm cho vay vào lĩnh vực chứng khoán, bất động sản thì không phải đến tháng 3/2011 - khi kinh tế vĩ mô có những dấu hiệu bất ổn mới đưa ra, mà điều này đã được đưa ra từ năm 2010 khi mà NHNN luôn khuyến cáo NH thương mại hạn chế dư nợ vào lĩnh vực bất động sản, chứng khoán - lĩnh vực hàm chứa rất nhiều rủi ro.

NHNN yêu cầu kéo dư nợ phi sản xuất xuống 22% vào 30/6 và 16% vào 31/12/2011, một số NH đã chấp hành và đạt được. Chỉ còn 8 NH không đạt được yêu cầu này. Và các NH này, tỷ lệ cho vay tín dụng phi sản xuất không phải là cao hơn, trước đây là 50 - 60% thì nay đã xuống 30%.

Tôi cho rằng quy định này của NHNN là cứng rắn, rất cần thiết. Chính động thái này của NHNN góp phần giúp ngăn chặn cuộc đua lãi suất. Theo tôi, cần phải kiên trì áp dụng chính sách này từ nay đến cuối năm và kéo lãi suất xuống còn 16%. Hạn chế kênh đầu tư vào lĩnh vực phi sản xuất để đưa dòng vốn về nông nghiệp nông thôn, phục vụ xuất khẩu là chính xác.

PV: Trong một động thái gần dây nhất, Bộ Xây dựng kiến nghị NHNN và Chính phủ một số biện pháp nhằm “cứu” thị trường bất động sản. Theo bà, điều này có hợp lý?

PGS. TS Nguyễn Thị Mùi: Thị trường bất động sản, đặc biệt là các sàn bất động sản, thứ nhất là không minh bạch, đẩy giá, làm giá cao hơn giá trị thực, kéo dài nhiều năm nay. Có ý kiến cho rằng, giá bất động sản đã giảm 30%, nếu giảm nữa thì sẽ đổ vỡ, vì thế, cần cứu. Tôi thì không nghĩ vậy, vì tôi cho rằng, thị trường bất động sản thời gian qua có những hiện tượng gây rối loạn, bong bóng, suy cho cũng gây thiệt hại ngân sách Nhà nước. Tôi cho rằng, cần thiết phải siết chặt thị trường này, rà soát các sàn bất động sản chỉ phục vụ đầu cơ, gây bất ổn thị trường, để thị trường bất động sản về đúng giá trị thực. Đó là điều cần thiết.

Xin cảm ơn bà./.