Lãi suất đã qua vùng đỉnh?
Mức tăng CPI trong tháng 6 thấp nhất kể từ đầu năm cộng với lãi suất trúng thầu trái phiếu Chính phủ giảm mạnh là cơ sở cho thấy có thể giảm mặt bằng lãi suất trên thị trường
Lãi suất trái phiếu Chính phủ giảm mạnh
Cuối tháng 6, các phiên đấu thầu trái phiếu Chính phủ (TPCP) tiếp nối thành công ở hai khía cạnh là khối lượng và lãi suất. Hầu hết khối lượng gọi thầu đưa ra trong những phiên gần đây đều được bán hết. Lãi suất đăng ký và lãi suất trúng thầu cũng giảm khá mạnh so với trước đó. Trong phiên mới nhất, TPCP do Kho bạc Nhà nước phát hành với khối lượng gọi thầu gần 5.000 tỷ đồng đã được bán hết. Lãi suất trúng thầu ở hầu hết các kỳ hạn 2 năm, 3 năm và 5 năm đều giảm mạnh 0,4% xuống mức 12,3%.
Với lãi suất TPCP đang được chấp thuận ở mức 12,3% - 12,42% được coi là tín hiệu đi đầu để tạo cơ sở kéo mặt bằng lãi suất xuống. Bởi hiện nay, lãi suất tái chiết khấu được Ngân hàng Nhà nước áp dụng vẫn đang là 13%, lãi suất trên thị trường mở vẫn đang ở mức 15%. Nếu nhìn vào các mức lãi suất trên, câu hỏi đặt ra là nếu tham gia mua trái phiếu để kinh doanh trên thị trường tiền tệ, các thành viên trên thị trường sẽ không có lợi.
Nhưng nếu có cái nhìn dài hơi hơn, nhiều tổ chức đầu tư đồng quan điểm khi cho rằng, thời gian tới giá TPCP sẽ tăng lên do thanh khoản của các ngân hàng dồi dào (một lượng lớn TPCP đáo hạn trong năm nay đang tạo ra trạng thái thanh khoản tốt cho một số ngân hàng, điều này cũng sẽ thúc đẩy các ngân hàng cơ cấu dòng tiền vào các đợt phát hành TPCP mới) cùng với kỳ vọng lãi suất sẽ giảm. Đây cũng chính là nguyên nhân khiến ngân hàng đẩy mạnh mua vào TP và khối lượng TPCP gọi thầu luôn được bán hết những phiên gần đây. Số lượng các đơn vị tham gia rất lớn vào các đợt gọi thầu cuối tuần trước, có phiên lên tới 15 đơn vị và tỷ lệ đấu thầu/chào thầu đối với kỳ hạn 2 năm, 3 năm và 5 năm lần lượt là 160%, 304% và 495%.
Thêm nhiều tín hiệu tích cực
Báo cáo 6 tháng đầu năm của Ngân hàng Nhà nước cũng cho thấy lãi suất đang có xu hướng giảm. Tính đến cuối tháng 5, lãi suất cho vay VND của nhóm các ngân hàng thương mại cổ phần phổ biến ở mức 19,7%/năm. Nay, lãi suất cho vay VND bình quân thực tế chỉ còn khoảng 18,74%/năm. Nếu so với thời điểm cuối năm 2010, lãi suất cho vay vẫn cao hơn 3,4%/năm nhưng so với mặt bằng lãi suất của tháng trước lãi suất đã giảm hơn 1%. Đây thực sự là một tín hiệu tốt cho thị trường. Trong khi đó, lãi suất cho vay bình quân bằng USD ở mức 6,4%/năm, tương đương với mức lãi suất cuối năm 2010. Lãi suất huy động của các tổ chức tín dụng, theo một số phản ánh, đã giảm từ 0,5 - 1%/năm so với cuối tháng 5. Đây cũng là mức giảm đáng kể để tạo cơ sở kéo mặt bằng lãi suất hạ nhiệt.
Một tín hiệu tích cực nữa là lãi suất cho vay trên thị trường liên ngân hàng từ giữa tháng 5 đến nay có xu hướng giảm. Theo số liệu chính thức từ Ngân hàng Nhà nước, lãi suất cho vay qua đêm hiện chỉ ở mức 13%/năm; lãi suất cho vay 1 tuần ở mức 15%/năm, từ 2 tuần đến 1 tháng ở mức 18%/năm.
Thêm vào đó, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Nguyễn Văn Giàu hồi trung tuần tháng 6 cũng đã có thông báo tiếp tục yêu cầu các tổ chức tín dụng phải thực hiện đúng quy định về mức lãi suất huy động tối đa bằng VND được ban hành tháng 3/2011, là 14%/năm. Đồng thời, các tổ chức tín dụng phải tiết kiệm chi phí để giảm mặt bằng lãi suất, áp dụng lãi suất cho vay ở mức hợp lý, nhất là đối với khu vực nông nghiệp, nông thôn, xuất khẩu, doanh nghiệp vừa và nhỏ, và công nghiệp phụ trợ./.