Làn sóng lạc quan về đổi mới sáng tạo đang lan tỏa trong cộng đồng DN Việt Nam
VOV.VN - Với mức 76/100 điểm trong quý I/2026, chỉ số ISI cho thấy đổi mới sáng tạo đang trở thành ưu tiên chiến lược của nhiều doanh nghiệp Việt Nam. Động lực đến từ môi trường vĩ mô thuận lợi, áp lực cạnh tranh công nghệ và hiệu ứng lan tỏa từ dòng vốn FDI vào các lĩnh vực bán dẫn, AI, năng lượng sạch.
Lạc quan lan rộng nhưng có sự phân hóa giữa các ngành
Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu chuyển dịch từ mô hình “công xưởng” sang “phòng thí nghiệm”, hôm nay 12/5, Viet Research công bố Chỉ số Niềm tin Đổi mới sáng tạo (ISI) Việt Nam quý I/2026. Với mức 76/100 điểm, chỉ số cho thấy làn sóng lạc quan về đổi mới sáng tạo đang lan tỏa mạnh mẽ trong cộng đồng doanh nghiệp dẫn dắt tại Việt Nam.
Theo khảo sát của Viet Research, chỉ số ISI quý I/2026 đạt 76 điểm, vượt xa ngưỡng 50 điểm – ranh giới phản ánh xu hướng mở rộng hay thu hẹp – và bước vào vùng được đánh giá là “lạc quan có hệ thống”.
Kết quả này xuất hiện trong bối cảnh kinh tế Việt Nam đang phục hồi rõ nét và tiệm cận giai đoạn tăng trưởng cao, với GDP duy trì trên 8%, lạm phát được kiểm soát, trong khi xuất khẩu và FDI tiếp tục là hai động lực tăng trưởng chính. Môi trường vĩ mô thuận lợi đã mở rộng dư địa cho doanh nghiệp triển khai các khoản đầu tư dài hạn, đặc biệt là đầu tư cho đổi mới sáng tạo.
Xét theo ngành, Ngân hàng - Bảo hiểm dẫn đầu với 85 điểm. Tiếp theo là nhóm Công nghệ - Viễn thông - Chuyển đổi số đạt 78 điểm. Các lĩnh vực Logistics, Bán lẻ và Chế biến - Chế tạo cùng đạt 75 điểm; Dược - Thiết bị y tế đạt 73 điểm; Thực phẩm - Đồ uống đạt 71 điểm…
Khoảng cách giữa nhóm dẫn đầu và các ngành còn lại không quá lớn, song đủ cho thấy tốc độ lan tỏa của đổi mới sáng tạo giữa các lĩnh vực vẫn chưa đồng đều.
Ba động lực thúc đẩy niềm tin đổi mới sáng tạo
Theo Viet Research, bên cạnh nền tảng kinh tế vĩ mô thuận lợi, có ba yếu tố chính thúc đẩy niềm tin đổi mới sáng tạo của doanh nghiệp Việt Nam trong đầu năm 2026.
Thứ nhất, khung chính sách đang có nhiều chuyển động tích cực, đặc biệt sau Nghị quyết 57-NQ/TW, tạo kỳ vọng về môi trường thuận lợi hơn cho hoạt động R&D, phát triển nhân lực công nghệ và thương mại hóa kết quả nghiên cứu.
Thứ hai, áp lực cạnh tranh từ làn sóng AI và chuyển đổi số buộc doanh nghiệp phải đầu tư để không bị bỏ lại phía sau, khiến đổi mới sáng tạo trở thành nhu cầu mang tính sống còn thay vì chỉ là lựa chọn.
Thứ ba, dòng vốn FDI vào các lĩnh vực bán dẫn, AI và năng lượng sạch đang tạo hiệu ứng lan tỏa tới chuỗi cung ứng nội địa, buộc doanh nghiệp Việt phải nâng chuẩn để tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị.
“Muốn tăng trưởng kinh tế, phải dựa trên KHCN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số
VOV.VN - Phải thay đổi về tư duy, nhận thức, cách tiếp cận và cách làm để khoa học công nghệ (KHCN), đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trở thành động lực tăng trưởng trong thời gian tới. Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Phạm Đức Long đã nhấn mạnh như vậy trong phiên thảo luận tại Đại hội XIV của Đảng.
Theo các chuyên gia, giá trị lớn nhất của ISI không nằm ở một thời điểm đơn lẻ mà ở khả năng hình thành chuỗi dữ liệu theo quý, qua đó hỗ trợ nhận diện sớm xu hướng tương lai.
Khi niềm tin suy giảm, các quyết định cắt giảm đầu tư, tuyển dụng hay mở rộng sản xuất thường xuất hiện trước khi các chỉ số tài chính phản ánh rõ rệt. Vì vậy, ISI có thể đóng vai trò như một hệ thống cảnh báo sớm cho cả doanh nghiệp và cơ quan hoạch định chính sách.
Trong bối cảnh doanh nghiệp Việt Nam đang bước vào giai đoạn “khát công nghệ” và chuyển đổi mạnh mẽ, ISI được đánh giá có giá trị nổi bật ở ba khía cạnh: dự báo xu hướng đầu tư đổi mới sáng tạo; định vị mức độ lạc quan theo từng ngành; đồng thời cung cấp dữ liệu thực tiễn phục vụ hoạch định chính sách vĩ mô.
Đáng chú ý, khi các doanh nghiệp thuộc Danh sách Top 10 Doanh nghiệp Đổi mới sáng tạo và kinh doanh hiệu quả năm 2026 (VIE10) thể hiện niềm tin tích cực, hiệu ứng lan tỏa có thể tác động tới toàn bộ thị trường, từ chuỗi cung ứng, thị trường vốn cho tới chiến lược thu hút nhân lực chất lượng cao.
