Mừng nhưng chưa hết lo
Có mặt hàng giá bán “đạt đỉnh” cao mới, tăng gần gấp đôi so với cùng kỳ năm trước. Nhưng vẫn còn đó không ít nỗi lo bên cạnh niềm vui được giá
Giá nhiều loại nông sản tăng liên tục, trái với dự đoán trước đó của giới chuyên môn và chuyên gia đầu ngành, trong đó giá điều thô tăng cao nhất trong lịch sử, rồi đến giá cà phê, cao su…
Giá bán liên tục tăng cao
Giá cà phê trong nước từ 27/2-3/3/2011 tăng bất thường, đạt tới đỉnh cao mới, vượt qua kỷ lục năm 1994. Tại tỉnh Đắk Lắk, giá thu mua là 46.200 đồng/kg, tại Lâm Đồng, Gia Lai là 46.000đồng/kg, Đắk Nông là 46.500đồng/kg. Trong tuần, giá cà phê thu mua dao động quanh mức 45.000 đồng/kg. Như vậy, giá cà phê đã tăng gần gấp đôi so với cách đây một năm (cuối tháng 2/2010, giá cà phê nhân xô trong nước ở mức 23.100 đồng/kg), khiến nông dân trồng cà phê ở Tây Nguyên rất vui.
 |
|
Giá cà phê trong nước vừa đạt tới đỉnh cao mới |
Ông Diệp Kỉnh Tần, Thứ trưởng Bộ NN&PTNT cho rằng, niên vụ 2010-2011, cà phê có thể giảm 15% diện tích do thời tiết không thuận lợi (riêng Đắk Lắk có 170.000 ha cà phê cho thu hoạch), song giá cà phê đang ở mức cao, lại được Nhà nước hỗ trợ mua tạm trữ 300.000 tấn từ đầu năm, nên chắc chắn thời gian tới cà phê sẽ tiếp tục tăng giá.
Trong 2 tháng đầu năm, dù lượng cao su xuất khẩu chỉ tăng 38,2% (đạt 106.000 tấn), nhưng giá trị lại tăng “đột biến” ở mức 240% so với cùng kỳ năm trước (đạt 467 triệu USD). Bà Trần Thị Thúy Hoa, Tổng thư ký Hiệp hội cao su Việt Nam lý giải: “Giá cao su tăng mạnh là do kinh tế thế giới phục hồi trong lúc nguồn cung cao su lại bị thu hẹp do thời tiết, đồng thời giá dầu mỏ tăng cũng tác động đến giá cao su”. Đáng lưu ý, chỉ trong vòng hơn 1 tháng, Hiệp hội Lương thực Việt Nam đã 4 lần tăng giá gạo xuất khẩu. Nhu cầu nhập khẩu gạo của nhiều nước trong năm nay là rất lớn, do ảnh hưởng của hạn hán, mưa bão…
Còn nhiều rào cản
Giá tăng kéo theo kim ngạch xuất khẩu tăng, nhưng các chuyên gia cho rằng, hiệu quả xuất khẩu chưa thật sự tăng tương xứng. Nguyên nhân chủ yếu do các chi phí sản xuất của hầu hết các ngành hàng đều tăng theo đà tăng giá chung, giá nguyên liệu tăng nên giá thành sản xuất cũng tăng.
Sự phục hồi của nền kinh tế thế giới đã tạo thuận lợi về thị trường, nhất là các thị trường truyền thống của chúng ta. Tuy nhiên, xuất khẩu nông sản năm 2011 có duy trì được lợi thế về giá như 2 tháng đầu năm nay hay không, cần có đánh giá thận trọng.
Theo lộ trình “mở cửa”, những biện pháp bảo hộ phi thuế dành cho nông nghiệp gần như bãi bỏ, hầu hết hàng hóa đều được quản lý theo các tiêu chuẩn kỹ thuật và không hạn chế định lượng. Bên cạnh đó, do hạn chế về tài chính, nên các doanh nghiệp và hộ nông dân không đủ khả năng dự trữ các mặt hàng để chờ tăng giá, ảnh hưởng đến giá nông sản xuất khẩu.
Ông Đoàn Đình Thiêm, Chủ tịch Hội đồng thành viên Tổng công ty Cà phê Việt Nam (Vinacafe) nêu rõ, để ngành cà phê lớn mạnh thì cần có chính sách ưu đãi về nguồn vốn cho các công ty, nhất là được vay vốn đúng vụ, đúng thời điểm, cũng như mua tạm trữ.
Một vấn đề khác cần lưu ý là, vừa qua, chúng ta đã có nhiều biện pháp giúp các doanh nghiệp mua hàng với giá có lời, nhưng chưa có biện pháp nào giúp nông dân bán hàng với giá có lời. Đâu rồi 4 “hóa” có từ những năm 80 thế kỷ trước: sinh học hóa, hóa học hóa, thủy lợi hóa, cơ giới hóa? Những cái căn bản cho sản xuất nông nghiệp, ngư nghiệp đó ngày nay gần như khoán trắng cho nhà nông, hiếm hoi một vài nơi được ngân hàng hỗ trợ tín dụng làm mùa, mua máy móc.
Ngoài ra, vai trò của các hiệp hội ngành nghề trong sản xuất, kinh doanh nông nghiệp rất yếu kém. Thực tế, doanh nghiệp tham gia xuất khẩu hàng nông sản hiện nay không nhất thiết phải là hội viên ngành đó, cho nên tình trạng doanh nghiệp làm ăn gian dối, làm mất uy tín cộng đồng doanh nghiệp vẫn là chuyện "cơm bữa"./.
Box: Theo Bộ NN&PTNT, kim ngạch xuất khẩu nông, lâm và thủy sản hai tháng đầu năm 2011 đạt xấp xỉ 3,6 tỉ USD, tăng 50,7% so với cùng kỳ 2010. Trong đó, kim ngạch xuất khẩu các mặt hàng nông sản chính (gạo, cao su, cà phê...) đạt 2 tỉ USD, tăng 57,5% so với cùng kỳ năm ngoái./.