Mỹ có thể áp thuế chống bán phá giá 130% đối với Cá tra

Đây cũng là thời điểm Mỹ có quyết định chính thức về việc nâng mức thuế chống bán phá giá đối với cá tra VN lên 130%.

Từ tháng 9/2010, Bộ Thương mại Mỹ (DOC) đã công bố kết quả hành chính sơ bộ đợt xem xét thuế chống bán phá giá cá tra lần thứ sáu (POR6), giai đoạn từ ngày 1/8/2008 đến 31/7/2009. Theo đó, bắt đầu từ tháng 3/2011, cá tra xuất khẩu của một số doanh nghiệp bị đơn xem xét xuất khẩu sang Mỹ phải chịu mức thuế 130%. Các doanh nghiệp không tham gia xem xét phải chịu mức thuế chung là 63%. Mức thuế này được coi là cao hơn nhiều so với các đợt POR trước đó.

Ông Trương Đình Hòe, Tổng Thư ký VASEP, cho hay về mặt nguyên tắc, thuế chống bán phá giá do nhà nhập khẩu chịu. Ví dụ, doanh nghiệp thủy sản Việt Nam xuất khẩu 100 triệu USD, nếu theo mức thuế mới là 130% được áp dụng từ tháng 3-2011, doanh nghiệp nhập khẩu Mỹ sẽ phải đóng mức ký quỹ trước cho hải quan 130 triệu USD, cho đến đợt xem xét tiếp theo mới quyết định có hoàn trả lại hay không. Từ đây, giá cá tra xuất sang Mỹ sẽ nhảy vọt lên so với trước và tất nhiên nhà nhập khẩu, người tiêu dùng sẽ tìm một loại thực phẩm khác để thay thế.

Đó là chưa kể mức thuế mới tại Mỹ còn ảnh hưởng đến thị trường xuất khẩu khác. “Thị trường thế giới giống như một bình liên thông. Doanh nghiệp nếu không bán hàng được ở thị trường này sẽ tìm bán tại một nơi khác. Khi mà tập trung quá đông ở một thị trường thì tất yếu giá sẽ giảm, thậm chí còn bị đối tác nhập khẩu ép giá. Chưa kể lúc đó nguy cơ các nước tiếp tục đưa ra mức thuế chống bán phá giá với con cá tra theo kiểu phản ứng dây chuyền là điều có thể xảy ra”

Do được coi là nước phi thị trường nên trong quá trình điều tra chống bán phá giá của cá tra Việt Nam, Mỹ thường chọn nước thứ ba thay thế để làm cơ sở so sánh yếu tố chi phí đầu vào. Những lần xem xét trước, Bangladesh (một quốc gia có nền kinh tế tương đương Việt Nam) được chọn là nước thứ ba thay thế nhưng trong lần này Mỹ lại chọn Philippines.

Việc sử dụng số liệu từ Philippines để áp thuế cho Việt Nam là không hợp lý do: Giá thức ăn cho cá tra Việt Nam là 0,5 USD/kg còn tại Philippines xấp xỉ những 2 USD/kg. Thêm vào đó, mức chi phí nguyên liệu của Philippines cao hơn Bangladesh 2,5 lần, chi phí nhân công cao gấp đôi và chi phí quản lý cao hơn đến 40%. Thực tế, Philippines chỉ sản xuất được 12 tấn cá trên 36 ao, thấp hơn 10 lần so với Bangladesh và nước này chưa bao giờ xuất khẩu cá tra. Đây cũng chính là lý do để DOC đưa ra mức thuế cao trong lần POR6.

Ông Hòe cho biết VASEP vẫn làm hết khả năng có thể theo đúng lịch trình của đợt xem xét trước khi phía Mỹ đưa ra kết luận cuối cùng vào tháng 3-2011. Hiện những thông tin, tư liệu cần thiết cho quá trình xem xét này đã được VASEP cung cấp cho phía DOC, đồng thời thuyết phục DOC lấy Bangladesh làm quốc gia thay thế trong việc tính giá thành sản phẩm cá tra chứ không phải là Philippines như trong kết luận sơ bộ. “Tuy nhiên, dù bất luận kết quả thế nào chăng nữa, các nhà chế biến xuất khẩu cá tra Việt Nam cũng không thể chấp nhận mức thuế áp đặt một cách vô lý như vậy được…”./.