Năm 2011, tín dụng được kiềm chế ở mức thấp nhất

Nhìn lại năm 2011, Thống đốc NHNN Nguyễn Văn Bình nhận xét, hệ thống ngân hàng đã phải "thắt lưng buộc bụng", kiềm chế tăng trưởng tín dụng ở mức thấp chưa từng có trong lịch sử phát triển ngành ngân hàng, dự kiến kết thúc năm 2011, chỉ từ 12 - 13% so với trung bình của 5 năm gần đây là 33% và 10 năm là 29,4%.

Điều này không hoàn toàn là xấu. Hệ số ICOR (số đồng vốn bỏ ra để có một đồng tăng trưởng) của toàn nền kinh tế năm nay sẽ hạ khá nhiều so với những năm trước, cho thấy đóng góp từ hiệu quả chất lượng tín dụng ngân hàng.

Năm 2011 được xem là một năm có nhiều biến động với hầu hết kênh đầu tư trong nước, từ vàng, đô la Mỹ đến chứng khoán và tiền gửi ngân hàng. Dự báo tăng trưởng nền kinh tế của nước ta trong năm 2011 đạt khoảng 6%, lạm phát được kiềm chế ở mức 18%. Kết quả này dù không bằng các năm trước, song khá khả quan, cho thấy nỗ lực điều hành của Chính phủ và các bộ, ngành, trong đó có đóng góp quan trọng của ngành tài chính ngân hàng.

Trong năm 2011 nhờ áp dụng các biện pháp mạnh tay, kiên quyết và linh hoạt của cơ quan điều hành, thị trường tiền tệ đã tương đối ổn định. Tín dụng được kiểm soát chặt chẽ, tăng ở mức thấp, cơ cấu tín dụng chuyển theo hướng tích cực, tập trung vốn cho lĩnh vực sản xuất, nông nghiệp, nông thôn và xuất khẩu, giảm cho vay đối với lĩnh vực phi sản xuất. Đến cuối năm nay, tốc độ tăng trưởng tín dụng toàn hệ thống tăng 12%, trong đó tín dụng Việt Nam đồng tăng 10,2%, tín dụng ngoại tệ tăng 18,7%. Các biện pháp bình ổn thị trường ngoại hối đã góp phần cải thiện thanh khoản ngoại tệ, tái lập thế cân bằng trên thị trường ngoại hối cũng như thúc đẩy xuất khẩu. Thêm vào đó, các mức lãi suất trên thị trường tiền tệ đã hợp lý hơn, phù hợp với diễn biến kinh tế vĩ mô và chỉ đạo của Chính phủ. Những nỗ lực chung của cả hệ thống ngân hàng đã góp phần làm giảm lạm phát trong cả năm 2011.

Ông Nguyễn Hòa Bình, Chủ tịch Hội đồng quản trị Ngân hàng Thương mại cổ phần Ngoại thương nói: “Tôi cho rằng điểm nhấn quan trọng của ngành ngân hàng trong năm 2011 là ở thời điểm tháng 9 lãi suất 14% không khác gì nhiều so với trước đó thì vấn đề đặt ra tại sao sau đó chúng ta cương quyết làm thì chúng ta giữ ổn định được tình hình lãi suất trên thị trường trả lại tên cho các ngân hàng. Tôi nghĩ rằng trong một chính sách vấn đề kỷ cương kỷ luật thị trường là rất quan trọng.”

Cũng trong năm 2011, công tác thanh tra, giám sát về lãi suất và hoạt động huy động, cho vay của các Tổ chức tín dụng được thực hiện quyết liệt, lập lại kỷ cương thị trường. Góp phần cho các Tổ chức tín dụng chú trọng quản trị rủi ro trong hoạt động, khuyến khích các ngân hàng tự nguyện liên kết, hợp nhất, sáp nhập để tăng cường sức cạnh tranh, qua đó từng bước lành mạnh hóa hệ thống ngân hàng và tiến tới cơ cấu lại hệ thống ngân hàng trong tương lai.

Ông Hàn Ngọc Vũ – Chủ tịch Hội đồng quản trị Ngân hàng Thương mại cổ phần Quốc tế nhận định: “Xu hướng của tất cả các định chế tài chính trên thế giới cũng như của người hoạch định chính sách của các Ngân hàng Trung ương trên thế giới là đều muốn các định chế tài chính có cơ sở vốn cao hơn có hệ số an toàn vốn cao hơn, việc đó không thể khả thi đối với tất cả các ngân hàng tính đến yếu tố khả năng vốn của các cổ đông. Khi mà không đủ cơ số vốn để đáp ứng cho việc xây dựng cơ sở hạ tầng cũng như bộ máy quản trị sẽ có những tác nhân ảnh hưởng không tốt thị trường tài chính nói chung thì tôi nghĩ với góc độ như thế Ngân hàng Nhà nước đã rất phù hợp khi đưa ra định hướng tái cấu trúc hệ thống ngân hàng của mình.”

Mặc dù đạt được nhiều kết quả đáng khích lệ, song năm 2011 hoạt động của ngành Ngân hàng vẫn còn nhiều hạn chế: một số Ngân hàng thương mại cổ phần vẫn gặp khó khăn tạm thời về thanh khoản, ảnh hưởng tới hoạt động của các Tổ chức tín dụng khác, gây xáo trộn trên thị trường liên ngân hàng.

Để khắc phục những hạn chế và thực hiện có hiệu quả các mục tiêu do Quốc hội, và Chính phủ đề ra, Ngân hàng Nhà nước đã xác định định hướng, mục tiêu và các giải pháp lớn về điều hành chính sách tiền tệ năm 2012 là tiếp tục điều hành chính sách tiền tệ chặt chẽ và linh hoạt để thị trường tiền tệ, ngoại hối ổn định phù hợp với diễn biến kinh tế vĩ mô. Cùng với đó, Ngân hàng Nhà nước cũng sẽ tăng cường chỉ đạo đảm bảo kiểm soát lượng tiền cung ứng, tiếp tục chuyển đổi cơ cấu tín dụng theo hướng tập trung vốn phục vụ lĩnh vực sản xuất và các dự án, phương án có hiệu quả. Điều hành tỷ giá và thị trường ngoại hối linh hoạt theo tín hiệu thị trường, phù hợp với diễn biến cán cân thanh toán quốc tế và các cân đối vĩ mô.

Đặc biệt Ngân hàng Nhà nước sẽ triển khai đồng bộ các giải pháp cơ cấu lại hoạt động ngân hàng theo Đề án được Chính phủ phê duyệt với nguyên tắc không để xảy ra đổ vỡ ngoài tầm kiểm soát, từng bước nâng cao tính an toàn, lành mạnh và hiệu quả của hệ thống ngân hàng, đảm bảo quyền lợi người gửi tiền.

Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Nguyễn Văn Bình cho biết: “Mục tiêu tới của Ngân hàng Nhà nước sẽ tiếp tục tập trung vốn cho lĩnh vực nông nghiệp nông thôn, nhằm khôi phục lại sản xuất ở những vùng vừa bị lũ lụt thiên tai trong thời gian vừa qua. Ngoài việc đáp ứng vốn cho việc sản xuất kinh doanh bình thường thì Ngân hàng Nhà nước cùng với các Tổ chức tín dụng sẽ hướng nguồn vốn vào việc đưa công nghệ vào việc hoạt động sản xuất nông nghiệp và nông thôn đặc biệt là trong những khâu kho bãi để bảo tồn các sản phẩm nông nghiệp đảm bảo cho giá trị gia tăng của hoạt động sản xuất nông nghiệp được ngày một cao hơn góp phần cải thời đời sống bà con ở nông thôn”.

Năm 2012 là năm rất quan trọng, mang tính đột phá để thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế xã hội 5 năm 2011-2015 trong bối cảnh kinh tế trong nước và thế giới vẫn còn nhiều khó khăn, thách thức. Chính vì vậy, Ngân hàng Nhà nước xác định rõ mục tiêu hoạt động của ngành là cải cách quyết liệt, toàn diện, sâu sắc và kiên quyết xử lý dứt điểm những ngân hàng yếu kém, tạo điều kiện thuận lợi cho các Tổ chức tín dụng hoạt động an toàn, hiệu quả. Đồng thời tiếp tục thực hiện chủ trương tái cơ cấu toàn diện hệ thống ngân hàng. Đây sẽ là cơ sở để thị trường tài chính ngân hàng lành mạnh, hoạt động hiệu quả trong năm 2012, góp phần cùng cả nước thực hiện thành công thắng lợi các mục tiêu phát triển kinh tế xã hội đã đề ra./.