Ngân hàng nhỏ gặp khó với quy định tín dụng

Cuối tuần qua, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) nhấn mạnh việc hạn chế tốc độ và tỷ trọng dư nợ cho vay lĩnh vực phi sản xuất so với năm 2010 về mức tối đa là 16%. Năm 2010, tỷ trọng này là 18,7%. Nếu xét cơ cấu tín dụng của các NH thì hiện nay có 18 NH có dư nợ cho vay trong lĩnh vực phi sản xuất từ 25% trở xuống; có tới 24 NH có dư nợ từ 25% trở lên. Nhiều NH thương mại có tỉ lệ cho vay phi sản xuất cao như SEAbank (47%), SHB (41%), Phương Tây (52,2%)… Đây chủ yếu là những NH thuộc nhóm các NH có vốn pháp định nhỏ.

Nếu giảm tỉ lệ tín dụng trong lĩnh vực phi sản xuất xuống 16% sẽ rất khó khăn cho các đối tượng này. Bởi các hợp đồng cho vay phải đợi tới ngày đáo hạn mới thu hồi được vốn. Nếu thuyết phục khách hàng thanh toán trước hạn không phải là dễ dàng bởi sẽ ảnh hưởng tới kế hoạch kinh doanh của đối tượng vay, ngay cả khi tổ chức tín dụng (TCTD) sẵn sàng bồi thường do vi phạm hợp đồng.

Một cách khác có thể làm giảm tỷ trọng dư nợ trong lĩnh vực phi sản xuất là tăng tín dụng trong khối sản xuất. Nhưng nếu làm thế, TCTD lại bị ràng buộc bởi quy định về tỉ lệ an toàn cho vay so với lượng vốn huy động.

Thêm vào đó, để huy động được vốn cho vay, NH phải tạo ra sự cạnh tranh với các NH khác bằng cách tăng lãi suất để thu hút người gửi tiền. Thế nhưng, Thông tư 02/2011/TT-NHNN được ban hành cuối tuần qua, NHNN đã chính thức quy định trần lãi suất huy động VND của các TCTD là 14% (đã bao gồm cả các khoản cộng thưởng, khuyến mại…) thay vì cam kết đồng thuận qua Hiệp hội NH như trước đây.

Việc huy động vốn của các NH qua kênh vàng cũng bị cảnh báo khi NHNN hạn chế huy động và cho vay bằng vàng (nằm trong gói quản lý thị trường vàng mà Chính phủ và NHNN đang quyết tâm thực hiện). Do đó, đã có nhiều NH đang xoay sang kênh huy động vốn ngoại tệ do chưa có quy định hạn chế về lãi suất huy động ở hướng này. Một số NH nhỏ những ngày qua đã nhanh chân thông báo tăng lãi suất huy động đối với USD từ 0,4 - 0,5%/năm cho hầu hết các kỳ hạn. Một số NH hiện đã nâng mức lãi suất huy động USD lên cao nhất là 5,6%/năm nhằm bù đắp cho nguồn vốn thiếu hụt qua kênh huy động VND. 

Dù cố gắng xoay sở thì năm 2011 vẫn được cho là năm rất khó khăn với các NH có quy mô nhỏ. Một số ý kiến cho rằng, để tháo gỡ khó khăn cho các TCTD nhóm này khỏi rơi vào trình trạng căng thẳng về thanh khoản, ảnh hưởng tới an toàn hệ thống, ngoài việc tiếp tục bơm vốn qua thị trường mở theo liều lượng và đối tượng thích hợp, NHNN cũng nên có hướng dẫn cụ thể trong việc hạn chế cho vay lĩnh vực phi sản xuất.

Bởi đối với nhóm tín dụng phi sản xuất, NHNN không đưa ra một tiêu chí cụ thể cho nhóm này. Trong khi lĩnh vực phi sản xuất lại bao gồm rất nhiều nhóm ngành nghề khác nhau hỗ trợ cho lĩnh vực sản xuất như thương mại, dịch vụ… Nếu tín dụng đưa vào những lĩnh vực này bị giảm thì tốc độ luân chuyển hàng hoá trong nền kinh tế sẽ chậm lại, khâu phân phối sẽ bị ách tắc và tất yếu sẽ khiến cho giá cả của nhiều hàng hoá tăng lên./.