Ngành lúa gạo trước áp lực chi phí: Đẩy mạnh chuyển dịch sang chất lượng cao
VOV.VN - Trước áp lực chi phí đầu vào gia tăng và giá lúa nhiều biến động, ngành lúa gạo đang đẩy mạnh chuyển dịch sang sản xuất chất lượng cao, giảm phát thải. Các giải pháp đồng bộ về khoa học công nghệ, liên kết sản xuất và điều hành thị trường được triển khai nhằm ổn định đầu ra, nâng cao giá trị và sức cạnh tranh.
Tại Họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 3, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Phùng Đức Tiến cho biết, Bộ đã phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành, địa phương triển khai nhiều giải pháp theo chỉ đạo của Chính phủ nhằm bảo đảm sản xuất, tiêu thụ và xuất khẩu lúa gạo phù hợp diễn biến thị trường, đồng thời hỗ trợ nông dân và doanh nghiệp thu mua.
Thứ trưởng Phùng Đức Tiến thông tin, diện tích đất lúa của cả nước đã giảm từ 3,85 triệu ha trong nhiệm kỳ Quốc hội khóa XIII xuống còn khoảng 3,1 triệu ha hiện nay, song sản lượng vẫn đạt cao. Năm 2025, sản lượng thóc đạt 43,5 triệu tấn; riêng 3 tháng đầu năm 2026 đạt 3,64 triệu tấn, dù giảm 5,5% so với cùng kỳ.
Theo Thứ trưởng, với sản lượng 43,5 triệu tấn, nhu cầu tiêu thụ trong nước chiếm khoảng 14 triệu tấn; chế biến từ 7 - 9 triệu tấn; dự trữ khoảng 3 triệu tấn; chăn nuôi khoảng 3,4 triệu tấn; giống khoảng 1 triệu tấn. Xuất khẩu năm 2025 đạt 7,9 triệu tấn, thu về hơn 4,7 tỷ USD.
Trong bối cảnh chịu tác động từ tình hình quốc tế, giá xăng dầu, phân bón và thuốc bảo vệ thực vật tăng, giá lúa hiện thấp hơn so với năm 2023. Ngày 11/3, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Công điện, đồng thời Bộ cũng tham mưu Chỉ thị số 21/CT-TTg để điều hành sản xuất và tiêu thụ lúa gạo trong tình hình mới.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang tập trung vào nhiều nhóm giải pháp trọng tâm như: tiếp tục đẩy mạnh chương trình khoa học công nghệ, nâng cao chất lượng giống lúa theo hướng ngắn ngày, chất lượng cao; thúc đẩy chuyển đổi số và xây dựng cơ sở dữ liệu ngành; triển khai đề án phát triển 1 triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp, hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050.
Bên cạnh đó, Bộ khuyến khích áp dụng quy trình canh tác “3 giảm 3 tăng” nhằm giảm chi phí, tăng hiệu quả sản xuất; ưu tiên sử dụng phân hữu cơ, giảm phân vô cơ. Giải pháp giãn vụ cũng được chú trọng để hạn chế tình trạng cung – cầu mất cân đối theo mùa vụ, tránh tình trạng “được mùa, rớt giá”.
Cùng với đó, việc dự trữ giống và vật tư nông nghiệp tiếp tục được triển khai nhằm điều tiết thị trường. Trong năm 2024, đã có 3 đợt xuất dự trữ giống lúa với tổng giá trị khoảng 110 tỷ đồng, góp phần hỗ trợ sản xuất.
Ở góc độ giải pháp dài hạn, Bộ nhấn mạnh việc nâng cao hiệu quả phòng chống dịch bệnh, hoàn thiện hệ thống thủy lợi và ứng dụng kỹ thuật canh tác tiên tiến, qua đó hạ giá thành sản xuất, nâng cao sức cạnh tranh của gạo Việt Nam trên thị trường quốc tế.
Đặc biệt, các địa phương đã chủ động liên kết với doanh nghiệp để thu mua, dự trữ, chế biến sâu và đưa sản phẩm ra thị trường, hình thành hệ sinh thái tiêu thụ lúa gạo bền vững.
Dù còn nhiều khó khăn từ biến động kinh tế toàn cầu, ngành nông nghiệp vẫn duy trì tăng trưởng tích cực trong 3 tháng đầu năm 2026, đạt 3,58%. Kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản đạt 16,69 tỷ USD, tăng 5,9%, với thặng dư thương mại đạt 4,78 tỷ USD, tăng 12%.
Thị trường lúa gạo chưa khởi sắc, nông dân và doanh nghiệp Đồng Tháp gặp khó khăn
VOV.VN - Do tác động của nhiều yếu tố nên giá lúa gạo vụ đông xuân ở tỉnh Đồng Tháp hiện nay chưa khởi sắc đã ảnh hưởng đến thu nhập của người nông dân và cả doanh nghiệp, sản xuất kinh doanh mặt hàng nông sản này. Vấn đề vay vốn ưu đãi và nguồn cung xăng dầu ổn định rất cần thiết cho ngành hàng lúa gạo.
