Nhập siêu sẽ không còn “nóng”?

Xuất khẩu “đứng”, nhập khẩu tăng

Hai tháng đầu năm, nhập siêu ước xấp xỉ 1,75 tỷ USD, tương ứng 19,6% tổng kim ngạch xuất khẩu. Xuất khẩu đang có bước lùi khi số liệu từ Tổng cục Thống kê cho thấy, kim ngạch xuất khẩu hàng hóa tháng 2 ước đạt 3,9 tỷ USD, giảm 22,2% so với tháng trước và giảm 23,2% so cùng kỳ năm 2009. Tính chung 2 tháng đầu năm, kim ngạch xuất khẩu hàng hóa ước tính đạt 8,9 tỷ USD, chỉ tăng 0,1% cùng kỳ 2009.

Xuất khẩu có một vài điểm sáng nhờ sự gia tăng của những mặt hàng chủ lực. Trong đó, dệt may đạt 1,5 tỷ USD, tăng 16,8%, giày dép đạt 682 triệu USD, tăng 4%, thủy sản đạt 543 triệu USD, tăng 19,2%... Nhưng cũng có một số mặt hàng xuất khẩu chủ yếu giảm cả lượng và kim ngạch, như dầu thô chỉ đạt 793 triệu USD, giảm 15,4% (lượng giảm 51,3%), gạo đạt 437 triệu USD, giảm 6,8% (lượng giảm 24,9%), cà phê đạt 343 triệu USD, giảm 26,8% (lượng giảm 21,1%). Sự sụt giảm này đã tác động không nhỏ khiến kim ngạch xuất khẩu 2 tháng đầu năm không tăng.

Trong khi đó, tính chung 2 tháng đầu năm, kim ngạch nhập khẩu hàng hóa vẫn tăng 39,6% so với cùng kỳ năm ngoái, ước đạt 10,7 tỷ USD. Các mặt hàng phục vụ sản xuất đều tăng mạnh, như máy móc, thiết bị, dụng cụ, phụ tùng đạt 1,9 tỷ USD, tăng 14,5% so cùng kỳ; xăng dầu tăng 20,1% (đạt 939 triệu USD), sắt thép tăng 34,6% (đạt 616 triệu USD)…

Đặc biệt, kim ngạch nhập khẩu ô tô 2 tháng đầu năm ước đạt 377 triệu USD, tăng 115,3% so cùng kỳ năm 2009. Trong đó ô tô nguyên chiếc là 102 triệu USD, tăng 52,3% (lượng tăng 80,5%) dù đã giảm nhiều sau khi tăng mạnh trong tháng 12/2009.

Theo Bộ Kế hoạch và Đầu tư, đóng góp lớn trong việc nhập khẩu tăng là giá các mặt hàng nhập khẩu tăng khá mạnh. Ước tính, yếu tố tăng giá đã khiến nhập khẩu tăng hơn 600 triệu USD.

Chung tay hạn chế nhập siêu

Theo Thứ trưởng Bộ Công thương Nguyễn Thành Biên, cùng với đà hồi phục nhanh của sản xuất, kim ngạch xuất nhập khẩu sẽ có đà tăng trong các tháng tới. Theo dự báo, kim ngạch xuất khẩu tháng 3 có thể đạt khoảng 5,5 tỷ USD, tăng 48,6% so với tháng 2, nhập khẩu đạt khoảng 6,4 tỷ USD, tăng 45,5% và nhập siêu sẽ duy trì khoảng 900 triệu USD. Như vậy, trong quý I, kim ngạch xuất khẩu dự kiến sẽ đạt 14,2 tỷ USD, kim ngạch nhập khẩu tăng khoảng 16,8%, tương ứng với nhập siêu khoảng 2,6 tỷ USD, chiếm 18,3% tổng kim ngạch xuất khẩu.

Trong cuộc gặp báo chí mới đây, Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Văn Hiếu cho hay, Bộ này sẽ tiến hành rà soát, cơ cấu lại danh mục các mặt hàng xa xỉ như ô tô, xe máy, mỹ phẩm để kiềm chế nhập siêu trong thời gian tới. “Việc kiểm soát những mặt hàng chưa thiết yếu và xa xỉ này là cần thiết và quan trọng nhằm cân đối lại cán cân thương mại”- ông Hiếu khẳng định.

Trước đó, Tổng cục Hải quan đã ban hành danh mục sửa đổi bổ sung giá một số mặt hàng nằm trong diện “quản lý rủi ro” về giá, đưa điện thoại di động vào nhóm hàng này bên cạnh rượu ngoại, mỹ phẩm, ô tô, xe máy, kính xây dựng và vải.

Bên cạnh đó, việc dựng lên các hàng rào thuế quan, hàng rào kỹ thuật nhằm hạn chế nhập khẩu các mặt hàng kém chất lượng đang được tiến hành. Tuy nhiên, áp dụng biện pháp kỹ thuật trong bối cảnh công nghệ chưa thể đáp ứng đầy đủ đòi hỏi phải cân nhắc rất kỹ từng biện pháp, tránh tác động đến sản xuất trong nước.

Còn theo Thứ trưởng Nguyễn Thành Biên, Bộ Công thương đã kiến nghị một số chính sách phát triển xuất khẩu và Chính phủ đã áp dụng như điều chỉnh tỷ giá USD, hay các biện pháp tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp như can thiệp không để giá một số mặt hàng nông sản xuống đến mức gây thiệt hại cho người nông dân và doanh nghiệp.

Cụ thể, vừa qua Bộ Công thương và Hiệp hội Lương thực Việt Nam đã thống nhất thu mua tạm trữ 1 triệu tấn lúa cho bà con đồng bằng sông Cửu Long, nhằm giúp giá lúa không bị xuống thấp hơn. Bộ cũng đã bàn với Bộ Nông nghiệp&Phát triển nông thôn mua tạm trữ cà phê giúp giá mặt hàng này không bị giảm như năm 2009; Đồng thời đẩy mạnh xúc tiến thương mại, đàm phán với các đối tác đã ký hợp đồng để đẩy nhanh tiến độ giao hàng cũng như tăng khối lượng xuất khẩu./.