Nỗ lực vượt qua thách thức mới

• Khai mạc trọng thể Kỳ họp thứ 9, Quốc hội khóa XII
• Nỗ lực vượt qua thách thức mới 
• Sai phạm tại Vinashin chưa đến mức phải thi hành kỷ luật

Phó Thủ tướng Thường trực Nguyễn Sinh Hùng đã nhấn mạnh điều này trong Báo cáo Bổ sung tình hình kinh tế- xã hội năm 2010 và những giải pháp chủ yếu tập trung chỉ đạo, điều hành thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế xã hội năm 2011, trong phiên khai mạc Kỳ họp thứ 9, Quốc hội khoá XII, sáng 21/3.

Năm 2010: Vượt qua nhiều chỉ tiêu

Phó Thủ tướng Nguyễn Sinh Hùng cho biết, các mục tiêu đề ra cho năm 2010 về cơ bản đã đạt được, có 16/21 chỉ tiêu đạt và vượt kế hoạch; trong đó một số chỉ tiêu đạt kết quả cao hơn so với số đã báo cáo Quốc hội.

Tốc độ tăng trưởng kinh tế (GDP) năm 2010 đạt 6,78%, cao hơn chỉ tiêu Quốc hội thông qua (6,5%). Các ngành, lĩnh vực kinh tế chủ yếu đều tăng cao hơn năm 2009. Trong nông nghiệp, mặc dù gặp nhiều khó khăn do thiên tai, lũ lụt, dịch bệnh nhưng với sự tập trung chỉ đạo của các ngành, các cấp từ Trung ương đến địa phương, sự nỗ lực cố gắng của bà con nông dân nên kinh tế nông nghiệp, nông thôn tiếp tục phát triển, an ninh lương thực được bảo đảm, xuất khẩu gạo đạt mức cao nhất từ trước đến nay (6,8 triệu tấn), cung cấp ngày càng nhiều nguyên liệu phục vụ công nghiệp chế biến, xuất khẩu.

Các cân đối lớn của nền kinh tế về cơ bản được bảo đảm. Kim ngạch xuất khẩu năm 2010 đạt 72,2 tỷ USD, tăng hơn 4 lần so với chỉ tiêu Quốc hội thông qua (trên 6%); trong đó đáng chú ý là kim ngạch xuất khẩu sản phẩm nông nghiệp vẫn giữ xu hướng tăng dần, đạt 20 tỷ USD. Nhập siêu cả năm 2010 là 12,6 tỷ USD, bằng 17,5% tổng kim ngạch xuất khẩu (thấp hơn số báo cáo Quốc hội là 19,8%).

Theo Phó Thủ tướng, kết quả này cho thấy nếu có biện pháp cụ thể, tổ chức quyết liệt để thúc đẩy phát triển công nghiệp chế biến nông sản, công nghiệp hàng tiêu dùng, công nghiệp hỗ trợ, kiểm soát chặt chẽ nhập khẩu hàng hoá chưa thật sự cần thiết thì mục tiêu kiểm soát nhập siêu năm 2011 và những năm tiếp theo có thể thực hiện được.

Tổng vốn đầu tư toàn xã hội năm 2010 đạt trên 830.000 tỷ đồng, bằng 41,9% GDP (chỉ tiêu Quốc hội thông qua là 39,5% GDP). Đầu tư tăng, nhất là đầu tư khu vực ngoài nhà nước đã góp phần quan trọng trong việc tạo việc làm và thu nhập cho người lao động. Tổng giá trị giải ngân ODA đạt 3,5 tỷ USD, tăng 44,2% so với kế hoạch; tổng giá trị vốn ODA được ký kết ước đạt 3,2 tỷ USD, thể hiện sự ủng hộ và tin tưởng của các nhà tài trợ đối với Việt Nam.

Nhờ làm tốt công tác cải cách thủ tục hành chính, năm 2010 môi trường kinh doanh ở Việt Nam được tăng trên 10 bậc, tạo điều kiện cho sản xuất kinh doanh phát triển thuận lợi hơn, số doanh nghiệp đăng ký hoạt động nhiều hơn.

Thu ngân sách nhà nước năm 2010 vượt 21,2% so với dự toán được Quốc hội thông qua; Dư nợ Chính phủ đến ngày 31/12/2010 bằng 44,1% GDP, dư nợ quốc gia bằng 42,2% GDP, được kiểm soát trong giới hạn. Tỷ lệ hộ nghèo năm 2010 giảm còn 9,45%.

Đối diện nhiều thách thức mới

Theo Phó Thủ tướng Nguyễn Sinh Hùng, môi trường kinh tế vĩ mô của chúng ta vẫn còn tiềm ẩn nhiều rủi ro: lạm phát tăng cao, chỉ số giá tiêu dùng năm 2010 tăng 11,75% so với tháng 12/2009, cao hơn chỉ tiêu Quốc hội thông qua (7%); nhập siêu còn lớn; bội chi ngân sách cao, nợ công có xu hướng tăng; mặt bằng lãi suất cao, tỷ giá chưa ổn định đã ảnh hưởng đến sản xuất kinh doanh. 

Bên cạnh đó, Cơ cấu kinh tế chuyển dịch còn chậm, chất lượng tăng trưởng còn thấp. Chất lượng giáo dục, đào tạo, trình độ nhân lực hạn chế, thiếu lực lượng lao động có trình độ tay nghề giỏi; năng suất lao động chưa cao, trình độ khoa học, công nghệ ở nhiều ngành còn lạc hậu. Tình trạng thiếu điện còn trầm trọng đã trở thành những điểm nghẽn của tăng trưởng và phát triển cả trước mắt và lâu dài.

Báo cáo cũng cho biết, ô nhiễm môi trường đang trầm trọng, nhất là tại các khu đô thị, công nghiệp, khu chế xuất, các làng nghề. Chế tài xử lý ô nhiễm môi trường còn chưa đủ mạnh và thực thi pháp luật về xử lý các hành vi gây ô nhiễm, nhất là ở một số khu vực, địa phương còn chưa nghiêm. Chương trình ứng phó với biến đổi khí hậu còn chưa được triển khai có hệ thống, đồng bộ và đang còn là thách thức lớn trong trung hạn và dài hạn ở nước ta.

Phó Thủ tướng Nguyễn Sinh Hùng cũng nhấn mạnh, tình hình trong nước và quốc tế đã xuất hiện những khó khăn, thách thức mới, tiềm ẩn nguy cơ bất ổn kinh tế vĩ mô. Kinh tế thế giới tiếp tục xu hướng phục hồi nhưng chậm lại và chưa ổn định; lạm phát tăng cao, giá lương thực, thực phẩm, dầu thô và nguyên vật liệu cơ bản tiếp tục tăng. Khủng hoảng chính trị ở Bắc Phi và Trung Đông; thiệt hại nặng nề do động đất và sóng thần ở Nhật Bản ảnh hưởng đến sự ổn định và phát triển kinh tế, chính trị, xã hội khu vực và toàn cầu.

Trong nước, chúng ta tiếp tục gặp phải những khó khăn, thách thức lớn hơn so với năm trước, nhất là lạm phát tăng cao. Tình hình trên đặt ra thách thức lớn đối với việc thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội năm 2011 và những năm tiếp theo.

Thắt chặt tiền tệ, giảm đầu tư công

Mặc dù đối diện nhiều khó khăn, song có thể thấy, nước ta có những thuận lợi cơ bản. Tăng trưởng GDP quý I/2011 ước đạt khoảng 5,5%, tiếp tục duy trì đà tăng trưởng mặc dù tốc độ giảm nhẹ so với cùng kỳ năm 2010.

Để vượt qua những khó khăn, thách thức, Báo cáo của Phó Thủ tướng cũng nêu ra 6 giải pháp chủ yếu chỉ đạo, điều hành thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế xã hội năm 2011. Trong đó, chính sách tiền tệ phải được thực hiện chặt chẽ, thận trọng. Hạn chế tăng cung tiền, kiểm soát tốc độ tăng trưởng tín dụng theo mục tiêu tốc độ tăng tín dụng năm 2011 dưới 20%, tổng phương tiện thanh toán khoảng 15 - 16%.

Bên cạnh đó là rà soát, sắp xếp lại chi thường xuyên để tiết kiệm thêm 10% chi thường xuyên của 9 tháng còn lại trong dự toán năm 2011. Rà soát, sắp xếp, cắt giảm đầu tư công, tập trung vốn cho các công trình quan trọng, cấp bách, hiệu quả. Giảm bội chi ngân sách nhà nước năm 2011 xuống dưới 5% GDP, tăng cường quản lý nợ Chính phủ, nợ quốc gia.

Một giải pháp đáng chú ý là việc điều chỉnh giá điện, xăng dầu gắn với hỗ trợ hộ nghèo. Theo Phó Thủ tướng, đợt điều chỉnh giá xăng dầu vừa qua (ngày 24/2/2011) thực hiện theo nguyên tắc Nhà nước tiếp tục không thu thuế nhập khẩu xăng dầu, doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu chưa có lãi nhưng cũng không bị lỗ./.