Phân phối yếu kém - tác nhân gây tăng chỉ số giá

•  Thực hiện cuộc vận động “Người Việt ưu tiên dùng hàng Việt”
• Chất lượng và nghiên cứu kỹ thị trường sẽ quyết định thành công

Thông tin về nhiều sản phẩm sau khi các đầu mối trung gian, tới tay người tiêu dùng (NTD) cao tới cả chục lần so với giá gốc đã khiến nhiều người không khỏi giật mình. Nhiều mặt hàng bị các nhà phân phối “làm giá” khiến cả người sản xuất và NTD đều chịu thiệt.

Nhiều mặt hàng khi đến tay người tiêu dùng giá đã tăng lên nhiều lần

Theo ông Vũ Vinh Phú, Chủ tịch Hội Siêu thị Hà Nội, hệ quả trước tiên và dễ nhận thấy nhất của việc chèn ép giá này là làm cho chỉ số tiêu dùng tăng cao. Và hệ quả lâu dài hơn, nguy hiểm hơn nữa là khiến các đơn vị sản xuất không có động lực để sản xuất, tạo hàng hoá cho thị trường, từ đó càng làm cho thị trường khan hiếm hàng hoá.

“Theo Luật Cạnh tranh, cung ứng 30% trên thị trường là phải kiểm soát giá nhưng chúng ta không làm được. Chúng ta buông lỏng cả bán buôn. Quyết định 27 năm 2007 của Thủ tướng Chính phủ yêu cầu các DN sản xuất và nhập khẩu đầu nguồn những mặt hàng thiết yếu phải chịu trách nhiệm tới cùng về giá bán lẻ và chất lượng. Như vậy là phải tổ chức bán buôn và hưởng hoa hồng, nhưng hiện kiểm tra hầu hết là mua đứt bán đoạn. Lỗi là hệ thống phân phối của chúng ta bị ách tắc, thao túng và bị đầu cơ và không thực hiện quyết định của Nhà nước” - ông Phú nói.

Ông Nguyễn Tiến Nghi, Phó Chủ tịch thường trực Hiệp hội Thép Việt Nam thừa nhận, thời gian dài vừa qua các DN trong nước mải mê sản xuất mà buông lỏng hệ thống phân phối, thường là mua đứt bán đoạn. Đối với mặt hàng thép, hiện có nơi có tới 4 cấp phân phối mới tới tay NTD thì giá không thể không đội lên cao gấp nhiều lần. Thế nhưng vì nhiều lý do, ngay chính DN cũng không muốn bán trực tiếp cho NTD.

Đã có những lợi ích nhất định khiến các nhà sản xuất hiện nay không muốn bán sản xuất tới tận tay NTD. Trong khi đó, hiện còn quá ít DN và hệ thống phân phối các mặt hàng thiết yếu đủ mạnh để kiểm soát và chi phối thị trường, nhất là trong các thời điểm nhạy cảm. Và đây chính là yếu tố khiến các mạng lưới trung gian được mặc sức sinh sôi nảy nở nhiều tầng nấc, gây nhiễu loạn thị trường.

Ông Phan Thế Ruệ, Chủ tịch Hiệp hội Bán lẻ Việt Nam, cho rằng, cần có bàn tay quản lý của Nhà nước để tổ chức lại hệ thống phân phối hiện nay. Lấy ví dụ từ mặt hàng nông sản, thực phẩm, ông Ruệ phân tích: “DN trong hệ thống thu gom hàng hoá nông sản để sản xuất và xuất khẩu của nước ta quá yếu kém. Thủ tướng Chính phủ đã Quyết định 80 về liên kết giữa DN với nông dân trong thu mua nông sản hàng hoá nhưng đến nay vẫn không thực hiện. Cơ quan chức năng cũng chưa có tổng kết nào về việc thực hiện quyết định này để rút kinh nghiệm”.

Nhiều chuyên gia kinh tế khuyến nghị, phải thực hiện tốt Quyết định 27 của Thủ tướng Chính phủ về phát triển thương mại, trong đó các tổng công ty ngành hàng trọng yếu cần khẩn trương quy hoạch và lập chương trình phát triển hệ thống phân phối từ bán buôn đến bán lẻ thống nhất và thông suốt trên phạm vi cả nước. Trên cơ sở các mô hình phân phối mặt hàng thiết yếu hiệu quả, nhanh chóng nhân rộng ra các ngành hàng khác.

Chỉ khi nào có sự kiểm soát gắt gao của đơn vị chủ quản là Bộ Công thương, trực tiếp là Vụ Thị trường trong nước, sự vào cuộc của các DN, thì khi đó tình trạng thao túng giá, sốt giá ảo mới được ngăn chặn, qua đó góp phần đẩy mạnh lưu thông hàng hoá, không làm tăng chỉ số giá tiêu dùng./.