Tăng sự hiện diện của hàng Việt tại Trung Quốc
Vấn đề nổi cộm trong quan hệ thương mại hai nước là việc mất cân bằng cán cân thương mại. Trung Quốc là thị trường mà Việt Nam nhập siêu lớn nhất.
Buôn bán với Trung Quốc chiếm khoảng 14,07% tổng kim ngạch ngoại thương của Việt Nam, trong khi đó Việt Nam chỉ chiếm khoảng 0,78% tổng kim ngạch ngoại thương của Trung Quốc. Điều này cho thấy dung lượng thị trường nhập khẩu Trung Quốc còn rất lớn và đây là cơ hội cho hàng xuất khẩu của Việt Nam.
Thực tế nhìn vào cơ cấu mặt hàng xuất khẩu Việt Nam sang Trung Quốc trong giai đoạn 2006-2010 chưa có sự chuyển dịch tích cực. Nhóm hàng nguyên nhiên liệu vẫn chiếm tỷ trọng cao, trung bình khoảng 55% trong tổng kim ngạch xuất khẩu. Tiếp theo là nhóm hàng nông, lâm thủy sản, chiếm 15% và nhóm hàng công nghiệp là 10%.
Theo Cục Xúc tiến thương mại - Bộ Công Thương Việt Nam, dự báo xuất khẩu của Việt Nam sang Trung Quốc năm 2011 sẽ đạt 9,3 tỷ USD. Các sản phẩm xuất khẩu chủ yếu sang Trung Quốc sẽ có mức tăng trung bình trong khoảng từ 35-45%/năm. Trong đó, nhóm rau củ quả, thủy sản và khoáng sản sẽ tăng chậm, còn nhóm hàng công nghiệp sẽ tăng trưởng mạnh mẽ hơn.
Về quan hệ biên mậu, thương mại biên giới Việt Nam - Trung Quốc chiếm khoảng từ 25-35% tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của hai nước, đóng góp tích cực cho sự phát triển kinh tế khu vực biên giới phía Bắc nước ta. Năm 2010, thương mại biên mậu hai nước đạt gần 9,5 tỷ USD, chiếm 32% trong tổng kim ngạch hai nước.
Hiện nay, vấn đề nổi cộm trong quan hệ thương mại hai nước là việc mất cân bằng cán cân thương mại. Trung Quốc là thị trường mà Việt Nam nhập siêu lớn nhất.
Nguyên nhân của tình trạng trên chủ yếu do cơ cấu hai nền kinh tế tương tự nhau, nhưng Trung Quốc đã tiến xa hơn trong quá trình công nghiệp hóa và năng lực cạnh tranh của Trung Quốc cũng cao hơn Việt Nam. Bên cạnh đó, nhu cầu và những nét tương đồng về tiêu dùng, văn hóa cũng dẫn đến việc nhập khẩu của Việt Nam từ Trung Quốc tăng mạnh.
Theo Cục Xúc tiến thương mại, một trong những biện pháp quan trọng để giảm bớt tình trạng nhập siêu của Việt Nam là đẩy mạnh xuất khẩu sang Trung Quốc.
Cụ thể là khuyến khích và hỗ trợ các DN sản xuất và kinh doanh hàng xuất khẩu đưa nhiều loại mặt hàng với số lượng lớn sang Trung Quốc. Tăng cường công tác thông tin cho các DN, hướng dẫn DN buôn bán với các công ty có thực lực của Trung Quốc, xây dựng mạng lưới thương nhân, tiêu thụ hàng xuất khẩu ổn định, lâu dài.
Ngoài ra, triển khai tích cực các hoạt động có quy mô lớn để quảng bá hình ảnh quốc gia, quảng bá thương hiệu những mặt hàng ưu thế của Việt Nam (nông sản, sản phẩm công nghiệp) trên thị trường Trung Quốc.
Đồng thời thành lập các trung tâm thương mại Việt Nam để trưng bày, giới thiệu các sản phẩm ưu thế của Việt Nam và thiết lập hệ thống các công ty chuyên giới thiệu và bán hàng Việt Nam tại các tỉnh, thành phố của Trung Quốc…
Đáng lưu ý, khi Việt Nam tham gia vào WTO là chấp nhận cạnh tranh bình đẳng với hàng loạt sản phẩm có lợi thế của Trung Quốc như dệt may, da giày, hàng điện tử dân dụng,… Vì vậy, các DN Việt Nam cần biết chấp nhận cạnh tranh, cần học tập các DN Trung Quốc, hợp tác với họ trên từng công đoạn, từng khâu chế tác, từng phân khúc thị trường để từ đó có thể khai phá hiệu quả thị trường Trung Quốc và cả thị trường ở nước thứ 3.
Với những hoạt động thiết thực trên, tin rằng cán cân thương mại giữa Việt Nam và Trung Quốc sẽ có những chuyển biến tích cực trong thời gian tới, từ đó thúc đẩy mạnh mẽ hơn quan hệ thương mại song phương./.