Tăng trưởng GDP trên 5,5% năm 2009 khó trở thành hiện thực

Vào trung tuần tháng 5 này, Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương (CIEM) sẽ công bố Báo cáo kinh tế Việt Nam 2008.

Bản báo cáo đánh giá, nhìn nhận lại những kết quả đạt được, khó khăn thách thức của nền kinh tế trong năm qua. Phần quan trọng và được nhiều người quan tâm nhất trong báo cáo là “Dự báo tình hình kinh tế Việt Nam 2009”.

Năm 2009 là năm thứ ba đánh dấu sự hội nhập khá toàn diện của kinh tế Việt Nam với nền kinh tế thế giới và năm thứ tư triển khai thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2006-2010 với gói chính sách kích cầu 6 tỷ USD trong bối cảnh nền kinh tế nước ta còn tiếp tục bị tác động bởi cuộc khủng hoảng tài chính và suy thoái kinh tế toàn cầu.

Kinh tế Việt Nam sớm có “blue chip”

Năm 2009, kinh tế thế giới được dự báo tiếp tục đà suy giảm và tăng trưởng chậm hơn so với năm 2008 do tác động mạnh và chưa có dấu hiệu cải thiện rõ rệt của cuộc suy thoái kinh tế kinh tế toàn cầu. Sự suy giảm của kinh tế thế giới là nhân tố có thể tác động bất lợi cho nền kinh tế nước ta, một nền kinh tế vốn dĩ dựa nhiều vào đầu tư nước ngoài và xuất khẩu.

Liệu đối với Việt Nam, suy giảm kinh tế đã đến đáy chưa? “Tôi nghiêng về hướng, đây là thời điểm chúng ta có thể hi vọng đã đến đáy và đến lúc có thể đi ra, duy trì sự phát triển quý sau tốt hơn quí trước” – TS Đinh Văn Ân -Viện trưởng CIEM nói.

Cũng theo phân tích của ông Đinh Văn Ân, khủng hoảng tài chính thế giới là cuộc khủng hoảng về cơ cấu, thể chế. Các nước như Mỹ, EU, Nhật Bản, Hàn Quốc… hiện nay đang giải quyết những vấn đề trước mắt. Để giải quyết dứt điểm các vấn đề của cuộc khủng hoảng này thì các nước phải mất ít nhất 10 năm nữa. Còn đối với Việt Nam các tác động chỉ với nền kinh tế thực, sản xuất bị thu hẹp chứ không phải khủng hoảng thể chế. Việt Nam có thể là nước có “điểm xanh” sớm hơn so với các nền kinh tế khác.

“Kinh tế Việt Nam có đặc thù riêng, là nền kinh tế mới nổi, đang chuyển đổi nên nhu cầu về đầu tư, thị trường vẫn rộng mở, có những hứa hẹn phát triển. Vì là nền kinh tế chuyển đổi nên khả năng thanh toán cũng rất cao, không phải đơn thuần như các nước là chỉ như các con số công bố (chỉ cần có con số về thu nhập, tiền lương, việc làm có thể tính được). Khả năng thanh toán của thị trường bao giờ cũng cao hơn con số thống kê. Những ngày nghỉ vừa qua, người dân Việt Nam tiêu thụ nội địa vẫn duy trì ở mức cao nên có thể diễn biến tích cực hơn” – TS Đinh Văn Ân đưa ra đánh giá.

Cần điều chỉnh mức tăng trưởng kinh tế

Việc thực thi chính sách kích thích kinh tế, ở một chừng mực nhất định nào đó, sẽ gây áp lực làm tăng lạm phát. “Do vậy, mục tiêu tăng trưởng kinh tế do Quốc hội khoá XII đặt ra cho năm 2009 (6,5%) sẽ là mục tiêu khó khả thi, nếu như các tác động tiêu cực tới nền kinh tế Việt Nam trở thành hiện thực và việc thực thi chính sách kích cầu không đạt được hiệu quả mong muốn” – TS Phạm Lan Hương (Ban Nghiên cứu hội nhập kinh tế quốc tế - CIEM) khẳng định.

Làm rõ hơn phân tích này của TS Lan Hương, TS Đinh Văn Ân cho rằng: “Năm 2009 là năm quan trọng của giai đoạn 2006-2010. Trong tình hình hiện nay, nhiều nước còn đang tăng trưởng âm. Nếu đặt mục tiêu tăng trưởng quá cao thì sẽ khó trở thành hiện thực”.

Dự báo của CIEM dựa trên triển vọng kinh tế thế giới và những tác động tới nền kinh tế Việt Nam cũng như những phân tích diễn biến nội tại nền kinh tế Việt Nam trong năm 2009 có tính tới những điều chỉnh chính sách kinh tế vĩ mô phù hợp với các cam kết WTO, khu vực và song phương cũng như chính sách kinh tế vĩ mô nhằm ngăn chặn đà suy giảm tăng trưởng kinh tế và giảm bớt tốc độ tăng của lạm phát và ổn định kinh tế vĩ mô.

Theo đó, trong năm 2009 nền kinh tế Việt Nam sẽ tăng trưởng với tốc độ thấp hơn năm 2008, lạm phát cao và thâm hụt ngân sách ở mức tương đối lớn. Điều này một phần do tác động của việc thực thi gói chính sách kích cầu của Chỉnh phủ. “Một số chỉ tiêu dự báo trong đó có chỉ tiêu tốc độ tăng trưởng GDP theo kịch bản cơ bản thấp xa so với các chỉ tiêu đề ra trong kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2009. Hơn nữa, ngay cả với kịch bản lạc quan, thì nền kinh tế cũng sẽ chỉ tăng với tốc độ khoảng 5,56%, trong khi đó mức thâm hụt ngân sách lên đến 9,4% GDP. Điều này cho thấy mục tiêu tăng trưởng GDP cần được Quốc hội và Chính phủ xem xét lại một cách thận trọng để điều chỉnh khi thực thi kế hoạch  phát triển kinh tế - xã hội năm 2009 cho phù hợp với tình hình thực tế hiện nay, xét cả trong nước cũng như bối cảnh quốc tế” – bà Lan Hương nói.

“Trong 3 phương án đó (cơ bản, lạc quan, bi quan), tôi kỳ vọng vào phương án lạc quan nhất. Xét về khoa học, phương án cơ bản thường dễ xảy ra nhất trong khung từ lạc quan- bi quan. Với những gì tôi nắm bắt được, tôi thiên về phương án lạc quan. Đó là qua tình hình kinh tế 4 tháng đầu năm, các giải pháp quyết liệt của Chính phủ với 2 gói kích cầu kinh tế, những chuyển biến của các ngành, các cấp trong thực hiện Nghị quyết 30 của Chính phủ” – ông Đinh Văn Ân nói.

Các dự báo của các tổ chức quốc tế cũng cho thấy khả năng tăng trưởng của nền kinh tế của Việt Nam sẽ thấp hơn nhiều mức tăng trưởng của năm 2008. IMF (2009) và WB (2009) dự báo tăng trưởng GDP của Việt Nam năm 2009 tương ứng đạt 3,3% và 5,5% so với năm 2008. Dự báo của ADB (2009) và EIU (2009) cũng cho thấy, trong năm 2009, Việt Nam sẽ đạt mức tăng trưởng trung bình, tương ứng, là 4,5%; và 0,3%/năm.

“Như vậy, khả năng đạt mục tiêu tăng trưởng GDP trên 5,5% năm 2009 dường như khó trở thành hiện thực”- TS Đinh Văn Ân nói./.