Thị trường vàng: Những khoảnh khắc “té nước theo mưa”

• Giá vàng xuống 46,7 triệu đồng/lượng

Giá vàng trong nước đang lên xuống theo hình răng cưa. Tuy nhiên, mỗi lần giá vàng trong nước cao hơn giá vàng thế giới 2 - 3 triệu đồng/lượng, nhiều người vẫn đổ xô tới các cửa hàng, chen chúc, chờ đợi để mua được vàng. Họ không biết rằng, mức chênh lệch đến vô lý giữa giá vàng trong nước và giá vàng thế giới cho thấy, thị trường vàng trong nước có thời điểm bị đầu cơ, trục lợi mà chính họ là nạn nhân.

Việc giá vàng trong nước có thời điểm cao hơn giá vàng thế giới tới 2 - 3 triệu đồng/lượng đang được nhiều người đặt câu hỏi về vấn đề minh bạch giá vàng ở Việt Nam. Doanh nghiệp kinh doanh thì cho rằng do có độ trễ giữa giá vàng trong nước và thế giới; sự khan hiếm hàng trong bối cảnh nhu cầu cao ở những thời điểm nhất định… Những lập luận này không mới, doanh nghiệp vẫn nhắc đi nhắc lại trong vài năm qua với mục đích lấp liếm để trục lợi, “té nước theo mưa” trong cơn điên loạn của giá vàng thế giới.

Ngày 26/8, khi giá vàng thế giới ở mức 1.786,5 - 1787,5USD/ounce, giá vàng trong nước được các doanh nghiệp niêm yết ở mức 46,80 - 46,95 triệu đồng/lượng mua vào và 47,20 - 47,35 triệu đồng/lượng bán ra. Tính theo công thức quy đổi giá vàng quốc tế ra giá vàng Việt Nam và tỷ giá ở mức 20.834 đồng/USD, giá vàng trong nước sẽ vào khoảng 44,86 triệu đồng/lượng (chưa tính thuế, chi phí khác). Như vậy, giá vàng trong nước đã cao hơn giá vàng thế giới 2,48 triệu đồng/lượng.

Dư luận cũng đang đặt dấu hỏi về việc găm, giữ vàng của doanh nghiệp. Còn nhớ, trước thời điểm ngày 20/8, khi giá vàng liên tục tăng cao thì doanh nghiệp lại kêu vàng đang khan hiếm. Thế nhưng, trước lời kêu gọi của NHNN, hàng nghìn lượng vàng đã được các doanh nghiệp tung ra bán trên thị trường. Điều đó cho thấy, vấn đề không phải ở chỗ doanh nghiệp đang thiếu vàng mà là doanh nghiệp đang găm giữ vàng, nghe ngóng giá vàng thế giới, diễn biến tâm lý nhà đầu tư trên thị trường… để đưa ra mức chốt lời mà thôi. Và dĩ nhiên, người chịu thiệt thòi vẫn là người dân tham gia kinh doanh vàng.

Một chiêu thức kinh doanh nữa mà doanh nghiệp kinh doanh vàng áp dụng để chèn ép người mua, đó là viết giấy hẹn "xí phần" được mua vàng. Câu chuyện của chị Bích Liên, nhà ở Đội Cấn, Ba Đình, Hà Nội phải nhận “quả đắng” khi được hưởng "xí phần" quyền mua vàng là một ví dụ. Ngày 22/8, khi giá vàng trong nước “lừng lững” vượt 48,5 triệu đồng/lượng, chị Liên đã tới tiệm vàng Phú Quý trên phố Trần Nhân Tông (Hà Nội) và được xác nhận quyền mua vàng. Thật không ngờ, đến ngày hôm sau giá vàng đã vọt lên mức 49 triệu đồng/lượng và chị Liên phải chấp nhận mua mức giá này. Những ngày sau đó, chị Liên như ngồi trên đống lửa khi giá vàng liên tục giảm.

Ông Nguyễn Văn Bình, Thống đốc NHNN cho rằng, nếu giá vàng trong nước cao hơn giá thế giới trên 400.000 đồng/lượng là không ổn, bắt đầu có hiện tượng đầu cơ, làm giá. Dưới mức này thì chấp nhận được.

Lý giải câu chuyện giá vàng trong nước cao hơn giá vàng thế giới, TS. Nguyễn Đại Lai, Phó vụ trưởng Vụ Chiến lược phát triển ngân hàng (NHNN) cho hay, chính sách hạn ngạch nhập khẩu vàng của Ngân hàng Nhà nước đã tạo ra những độ trễ nhất định khiến sự liên thông giữa giá vàng trong nước và thế giới không được thường xuyên. Mỗi khi giá vàng trong nước nổi sóng theo giá vàng thế giới, nhu cầu trong nước tăng lên đột biến trong khi nguồn cung không theo kịp do sự chậm chạp của chính sách hạn ngạch. Chính điều này khiến cung cầu trên thị trường vàng mất cân bằng, giá vàng trong nước tăng cao hơn giá vàng thế giới.

Theo TS. Nguyễn Đại Lai, trong cách điều hành, quản lý để giá vàng Việt Nam tiến sát giá vàng thế giới và không có mức chênh lệch quá lớn, chúng ta cần tháo dỡ tất cả các can thiệp về hành chính, hạn ngạch XNK. Điều đó sẽ giúp thị trường vàng trong nước và thế giới liên thông với nhau nhanh hơn. Vàng XNK cần phải được coi như một loại hàng hóa, đánh thuế theo một tỷ lệ nhất định.  Bên cạnh đó, cần phải có sự thành lập sàn vàng, đảm bảo việc quản lý dễ dàng hơn./.