Việt Nam chuẩn bị các phương án cho nhà máy điện hạt nhân

•  Nâng cao trách nhiệm, trình độ chuyên môn cho các thẩm phán

Sáng 29/3, Phó Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân đã thay mặt Chính phủ báo cáo tóm tắt về tình hình thực hiện dự án điện hạt nhân Ninh Thuận và những kinh nghiệm rút ra từ sự cố nhà máy điện hạt nhân Fukushima 1 Nhật Bản và việc xử lý các sai phạm tại Tập đoàn công nghiệp tàu thủy Việt Nam.

Phó Thủ tướng cho biết, hiện nay, Chính phủ đang đàm phán với Liên bang Nga về Hiệp định tín dụng xây dựng Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1 và Trung tâm nghiên cứu kỹ thuật và công nghệ hạt nhân.

Chính phủ cũng đang chỉ đạo các bộ, ngành đàm phán với Nhật Bản về hợp tác cũng như nguồn tín dụng để xây dựng Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 2.

Về chuẩn bị đầu tư, Bộ Công Thương đã phê duyệt quy hoạch địa điểm xây dựng các nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1 và Ninh Thuận 2 làm cơ sở thực hiện công tác chuẩn bị mặt bằng và cơ sở hạ tầng liên quan, công tác lựa chọn tư vấn và lập hồ sơ phê duyệt địa điểm và phương án nghiên cứu khả thi. 

Hiện EVN đang đàm phán với các đối tác để lựa chọn tư vấn lập hồ sơ phê duyệt địa điểm và báo cáo khả thi các dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1.

Chính phủ Nhật Bản đồng ý viện trợ không hoàn lại 2 tỷ yên (tương đương 25 triệu USD), để lập hồ sơ phê duyệt địa điểm và báo cáo nghiên cứu khả thi dự án Ninh Thuận 2. EVN đang đàm phán với các đối tác Nhật Bản để lựa chọn tư vấn thực hiện.

Để ứng phó sự cố hạt nhân, Chính phủ đã giao EVN đưa yêu cầu, lập kế hoạch ứng phó sự cố và xây dựng cơ sở kỹ thuật cho việc ứng phó sự cố cấp cơ sở trong nội dung của dự án, Bộ Khoa học Công nghệ chủ trì phối hợp UBND tỉnh Ninh Thuận và cơ quan liên quan để xây dựng đề án nghiên cứu và học tập kinh nghiệm của nước ngoài và Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế để xây dựng kế hoạch ứng phó sự cố hạt nhân cấp quốc gia và cấp tỉnh.

Chính phủ chỉ đạo sơ tán công dân ra khỏi vùng nguy hiểm

Báo cáo của Phó Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân trình bày nêu rõ: Ngay sau khi nhận thông tin về sự cố điện hạt nhân tại Nhật Bản, Chính phủ đã chỉ đạo Đại sứ quán Việt Nam tại Nhật Bản phối hợp với các đơn vị liên quan của Việt Nam và Nhật Bản khẩn trương tập trung sơ tán công dân Việt Nam ra khỏi vùng bị ảnh hưởng, đặc biệt là vùng có động đất, sóng thần và vùng có điện hạt nhân gặp sự cố, tạo điều kiện thuận lợi cho công dân Việt Nam trở về nước nếu có yêu cầu.

Bộ Ngoại giao phối hợp chặt chẽ với các bộ ngành liên quan và các cơ quan đại diện Việt Nam tại Nhật Bản theo dõi chặt chẽ tình hình và quyết định xây dựng các biện pháp ứng phó cần thiết.

Bộ Thông tin và Truyền thông và Ban Tuyên giáo Trung ương quan tâm công tác tuyên truyền về động đất, sóng thần ở Nhật Bản, công tác bảo hộ công dân; giao Viện Năng lượng nguyên tử hạt nhân thuộc Bộ Khoa học Công nghệ kịp thời cung cấp thông tin chính xác, khách quan cho báo chí về tình hình sự cố và an toàn hạt nhân tại Nhật Bản.

Bộ Y tế chuẩn bị sẵn sàng để cử đội bác sĩ, y tá tham gia đoàn cứu hộ tại Nhật Bản, chuẩn bị phương án kiểm tra nguyên trạng đối với công dân Việt Nam trở về từ Nhật Bản, phối hợp với các bộ ngành liên quan để chuẩn bị đối phó.

Các Bộ Khoa học và Công nghệ, Công Thương và EVN nghiên cứu rút kinh nghiệm trong quá trình lập dự án đầu tư nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1 và 2. Bộ Công Thương trong quá trình chỉ đạo thực hiện chiến lược phát triển năng lượng quốc gia cần tính toán về mức cơ cấu hợp lý các loại nguồn điện để tránh thiếu hụt trầm trọng khi xảy ra vấn đề với một loại nguồn điện. Cho đến nay, đang chỉ đạo quan trắc chặt chẽ các số liệu phóng xạ trong không khí ở Việt Nam, tính đến 27/3 chưa có bất thường.

Bài học rút ra từ sự cố hạt nhân Fukushima, Nhật Bản

Bài học với Việt Nam đang chuẩn bị đầu tư: việc lựa chọn địa điểm và công nghệ phải kỹ càng và phải tính đến những yếu tố có thể ảnh hưởng đến an toàn nhà máy kể cả các sự cố như: sóng thần, động đất, máy bay đâm vào, và sự kết hợp của các sự cố trên, nhằm đảm bảo an toàn cao nhất cho nhà máy khi gặp sự cố. Nghị quyết của Quốc hội về đầu tư điện hạt nhân đã yêu cầu công nghệ hiện đại nhất khi lập dự án đầu tư, chú trọng ngay công tác đào tạo nguồn nhân lực điện hạt nhân để ứng phó mọi tình huống, xây dựng các mô hình ứng phó khẩn cấp khi có sự cố đồng thời tổ chức diễn tập thường xuyên trong công chúng và các cấp, các ngành nhằm xây dựng khả năng ứng phó nhanh và hiệu quả nhất khi có sự cố.

Thay mặt Đoàn chủ toạ, Phó Chủ tịch Quốc hội Uông Chu Lưu cho ý kiến: trong Nghị quyết của Quốc hội về đầu tư dự án điện hạt nhân Ninh Thuận, Quốc hội đã xác định phải chọn công nghệ hiện đại nhất, đã được kiểm chứng bảo đảm tuyệt đối an toàn. Yêu cầu Chính phủ phải tính toán thiết kế chương trình theo tiêu chuẩn cấp đặc biệt, nghiên cứu đánh giá đầy đủ về tác động của các đứt gãy, kiến tạo địa chất, các hiện tượng biến đổi khí hậu, nước biển dâng ở khu vực triển khai dự án... Quốc hội đã yêu cầu trước khi xây dựng tổ máy đầu tiên Chính phủ phải báo cáo Quốc hội kết quả chuẩn bị. Như vậy, căn cứ vào tình hình thực tiễn chuẩn bị triển khai dự án, trên cơ sở đề nghị của Chính phủ và tình hình thực tế, Quốc hội sẽ xem xét và có quyết định phù hợp.

Liên quan đến vấn đề Vinashin, một số đại biểu Quốc hội quan tâm đề nghị thành lập Ủy ban lâm thời để điều tra. Chiều 28/3, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã họp, thảo luận và cân nhắc kỹ nhiều mặt và thấy rằng vấn đề này đã và đang được các cơ quan có trách nhiệm của Đảng và nhà nước xem xét xử lý giải quyết theo thẩm quyền. Vì vậy, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị Quốc hội không lập Ủy ban lâm thời để điều tra./.