Xem xét lại cách tính giá điện sau 31/3/2009

Chiều nay (27/3), Bộ Công thương họp báo về việc tính giá điện theo qui định giờ cao điểm - thấp điểm. Thứ trưởng thường trực Bùi Xuân Khu chủ trì.

Theo Cục Điều tiết điện lực (Bộ Công thương), trước năm 2007, hệ thống điện Việt Nam có tỷ trọng công suất cao nhất là thành phần ánh sáng sinh hoạt và dịch vụ nên cao điểm hệ thống rơi vào các giờ buổi tối từ 17 giờ đến 22 giờ. Tuy nhiên, do nhu cầu điện cho sản xuất trong những năm qua luôn tăng với tốc độ rất cao nên từ năm 2007, điện cho sản xuất đã chiếm tỷ lệ cao nhất (trên 50% tổng sản lượng điện), do đó giờ cao điểm hệ thống điện đã dịch chuyển một phần sang buổi sáng từ khoảng 9 giờ đến 12 giờ.

Vẫn phải sản xuất điện giá cao

Theo ông Phạm Mạnh Thắng - Cục trưởng Cục Điều tiết Điện lực (Bộ Công Thương): “Công suất hệ thống điện vào giờ cao điểm buổi sáng đã cao hơn công suất vào các giờ cao điểm buổi tối. Biểu giá điện bán lẻ cũ áp dụng cho năm 2007 và 2008 chưa quy định giá điện giờ cao điểm sáng thực chất là chưa theo kịp thay đổi của thực tế hệ thống điện và người sử dụng điện vào các giờ cao điểm sáng khi đó đã được hưởng lợi từ giá bán lẻ điện thấp hơn giá thành sản xuất kinh doanh điện của các giờ cao điểm, nói cách khác là một cách gián tiếp các doanh nghiệp đã được hưởng chính sách bao cấp của Chính phủ thông qua giá điện”.

Ông Đặng Huy Cường – Giám đốc Trung tâm điều độ điện quốc gia, cũng khẳng định: “Cao điểm sáng và tối lệch nhau như vậy ảnh hưởng rất nhiều đến chi phí sản xuất điện. Hiện nay, hệ thống điện Việt Nam có công suất giờ thấp điểm vào khoảng 7.000 MW trong khi công suất giờ cao điểm vào khoảng 11.500 MW hoặc cao hơn vào mùa hè, vào các giờ cao điểm, để đảm bảo đủ công suất, hệ thống phải huy động các nhà máy điện tua bin khí chạy dầu hoặc nhiệt điện đốt dầu có giá phát điện rất cao (có khi lên tới 2.000 – 3.000 đ/kWh). Vì vậy, giá phát điện của hệ thống điện sẽ là cao nhất vào các giờ cao điểm”.

Chi phí sản xuất 1 kWh điện của Việt Nam vẫn ở mức cao

Còn ông Đinh Quang Tri – Phó TGĐ Tập đoàn điện lực Việt Nam thì đưa ra một nghịch lý: “Vào giờ cao điểm thì thiếu điện, chạy hết tải nhưng vào các giờ thấp điểm thì hồ Hoà Bình phải xả bớt nước, rất lãng phí”.

Do đó, theo phân tích của Bộ Công thương, để thực hiện được chính sách của Chính phủ chuyển ngành điện sang hoạt động theo cơ chế thị trường, giá điện phải phản ánh đúng chi phí thực tế sản xuất kinh doanh điện, xóa bỏ bao cấp cho sản xuất thông qua giá điện. Do đó, giá điện vào các giờ cao điểm sẽ phải cao hơn giá điện giờ bình thường và giờ thấp điểm, khách hàng mua điện phải trả giá cao hơn nếu sử dụng điện vào giờ cao điểm của hệ thống điện.

Thực tế áp dụng biểu giá điện theo thời gian những năm qua cho thấy, do tác động của việc áp dụng giá điện theo giờ cao – thấp điểm, chênh lệch công suất cao – thấp điểm hệ thống điện đã giảm đáng kể từ mức 2,5 lần năm 1996 xuống còn 1,6 lần năm 2008, cho thấy đây là một biện pháp cần thiết và có hiệu quả trong việc điều hòa biểu đồ phụ tải hệ thống điện.

Với xu thế dịch chuyển thực tế biểu đồ phụ tải của hệ thống điện như trên, biểu giá điện theo thời gian năm 2009 đã có sự điều chỉnh phù hợp để khắc phục những nhược điểm của biểu giá cũ nhằm làm cho giá điện phản ánh đúng thực trạng hệ thống điện và thực hiện được chính sách giá điện của Chính phủ.

Thứ trưởng thường trực Bộ Công thương Bùi Xuân Khu cho biết: “Các nước trong khu vực đã áp dụng cách tính này. Việt Nam lần đầu tiên áp dụng cách tính này nhưng lại rơi vào lúc kinh tế đang gặp khó khăn, khủng hoảng tài chính toàn cầu thế giới… nên việc thực hiện gặp trắc trở, các địa phương, doanh nghiệp phản ứng về vấn đề này”.

“Chúng ta phải chờ xem tháng đầu tiên có hoá đơn điện thì tác động ra sao, đối tượng nào tăng bao nhiêu, sức chịu đựng của mỗi sản phẩm, doanh nghiệp như thế nào. Về lâu dài vẫn phải áp dụng giờ cao điểm buổi sáng. Nhưng trong điều kiện khó khăn hiện nay chúng ta phải xem xét một số sản phẩm mà sức chịu đựng của họ không được thì báo cáo với Thủ tướng để có sự điều chỉnh”- ông Bùi Xuân Khu nói.

“Không thể thấy sự phản ứng của các khách hàng sử dụng điện mà lại thôi thì việc tăng giá điện sẽ không thực hiện được. Áp dụng cao điểm sáng thì buộc nhà sản xuất phải tính toán. Anh phải tính toán việc vào – ra như thế nào để tiêu hao năng lượng ít nhất, khi đó khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp sẽ tốt nhất. Nếu tính toán kỹ thì tính điện theo giờ cao điểm - thấp điểm vừa ích nước vừa lợi nhà” – ông Bùi Xuân Khu nói.

Thứ trưởng Bùi Xuân Khu cũng hy vọng “phụ tải tất cả các giờ trong ngày bằng nhau thì sẽ không tính giờ cao điểm nữa. Hiện nay, ngành điện vẫn phải bù chéo, lấy cao điểm để bù cho 50 số đầu, cho các hộ nghèo”.

Hiện nay, ngành điện vẫn tiếp tục lắp đặt công tơ mới để tính điện theo giờ cao điểm, thấp điểm./.