Khám phá biển ở Bảo tàng Hải dương học

•  Nuôi nhốt sinh sản cá mập thành công

Bảo tàng Hải dương học Việt Nam (thường gọi là Bảo tàng Hải dương học Nha Trang, do nằm ở thành phố Nha Trang - tỉnh Khánh Hòa) là một phần quan trọng của Viện Hải dương học Nha Trang, một cơ sở nghiên cứu biển hàng đầu của Việt Nam và khu vực Đông Nam Á. Nơi đây hiện đang lưu trữ và bảo quản hàng chục nghìn mẫu vật của hàng nghìn loài sinh vật biển. Có thể ví khi tham quan Bảo tàng Hải dương học Nha Trang, bạn đang có một cuộc hành trình khám phá đại dương.

Bảo tàng Hải dương học Nha Trang được Toàn quyền Đông Dương thành lập năm 1923, cùng với Viện Hải Dương học Nha Trang - tiền thân là Sở nghề cá Đông Dương, là một trong những cơ sở nghiên cứu khoa học đầu tiên ở Việt Nam. Ban đầu, Bảo tàng có tên là Hồ cá Hải học viện Nha Trang, với mục đích là một dạng bảo tàng - thư viện hỗ trợ nghiên cứu như các trung tâm nghiên cứu khoa học trên thế giới. Trong quá trình hình thành và phát triển, cùng với Viện Hải dương học, Bảo tàng Hải dương học đã trở thành một bảo tàng độc lập, có quy mô lớn và có giá trị với hơn 20.000 mẫu vật của hơn 4.000 loài sinh vật biển và hàng trăm loài hiện đang được nuôi trong môi trường nhân tạo

Bộ mẫu sinh vật biển của Bảo tàng gồm những loài hiện hữu ở biển Đông và các vùng biển lân cận ở Thái Bình Dương. Tất cả được lưu giữ, bảo quản và trưng bày với nhiều hình thức đa dạng: hình ảnh, tiêu bản và vật sống; trong đó có nhiều mẫu vật đặc biệt của những loài cực kỳ quý hiếm. Bảo tàng cũng trưng bày và giới thiệu các đặc điểm tự nhiên, hệ sinh thái của biển Đông và các vùng biển đảo Việt Nam, cùng với việc giới thiệu lịch sử ngành hải dương học, lịch sử nghiên cứu của Viện Hải dương học.

Bảo tàng Hải dương học hiện đang được đầu tư nâng cấp để trở thành một trung tâm di sản - văn hóa biển; cũng là cơ sở giáo dục khoa học, giáo dục ý thức cộng đồng bảo vệ môi trường biển và sinh vật biển; khơi dậy lòng tự hào về truyền thống chinh phục, khai thác và bảo vệ Biển Đông của người Việt Nam; góp phần khẳng định chủ quyền của Việt Nam với các vùng biển đảo giàu tài nguyên./.

Mô hình người nhái với trang phục lặn nghiên cứu biển, cùng bình điều hòa áp suất

Bể nuôi rùa biển và đồi mồi

Cá mao tiên, một loài cá rất đẹp được mệnh danh là “công chúa biển”

Cá nóc - một loài cá có thể làm thực phẩm, nhưng một số loài cá nóc lại có chứa độc tố cực mạnh, có thể gây chết người

Cá mú, loài cá có giá trị kinh tế rất cao

Cá mặt quỷ, còn gọi là cá đá vì có hình thức ngụy trang rất đặc biệt, giống như đá. Gai trên lưng cá mặt quỷ cũng chứa độc tố mạnh, nhưng thịt cá lại không chưa độc tố và là một loại đặc sản

Hải quỳ ống, hay còn được gọi là “cây dừa biển”. Hải quỳ bắt mồi bằng những chiếc tua râu vươn ra ngoài

Động vật da gai là ngành động vật không xương sống và chỉ có ở biển. Động vật da gai gồm các loài: Sao biển, đuôi rắn, huệ biển, cầu gai và hải sâm.

Nhà trưng bày mẫu lớn ấn tượng với bộ xương cá voi khổng lồ. Bộ xương này được khai quật tại xã Hải Cường, huyện Hải Hậu, tỉnh Nam Hà năm 1994 trong khi đào mương thủy lợi. Bộ xương dài 18m và có trọng lượng gần 10 tấn

Bộ xương bò biển Dugong. Con bò biển này chết ngày 22/1/1997 tại bãi Lò Vôi, Côn Đảo. Vườn Quốc gia Côn Đảo đã chôn cất và sau đó tặng bộ xương cho Viện Hải dương học Nha Trang tháng 11/1997. Bò biển có chiều dài toàn thân là 2,73m, nặng 300kg.

Tiêu bản một con bò biển Dugong trưng bày ở Khu giới thiệu đa dạng sinh học biển. Con bò biển này mắc lưới ngư dân tại huyện Phú Quốc, tỉnh Kiên Giang năm 2003, sau được Chi cục Bảo vệ nguồn lợi thủy sản Kiên Giang chuyển giao cho Viện Hải dương học để bảo quản và nghiên cứu.

Cá nhám voi – là loài cá lớn nhất trong các loài cá sống ở biển. Con cá nhám voi này bắt được ở vùng biển Phú Quý, tỉnh Kiên Giang, có chiều dài hơn 5m, nặng 1 tấn.

Hệ thống thư viện tiêu bản nghiên cứu được phân theo các nhóm loài sinh vật biển.

Mô hình tàu “De Lanessan”. Tàu “De Lanessan” là tàu hơi nước 450 mã lực, tải trọng 750 tấn; được đóng theo kế hoạch của Toàn quyền Đông Dương và Giám đốc Viện Hải dương học Đông Dương, với mục đích nghiên cứu hải dương học và đánh bắt xa bờ phục vụ nghiên cứu. Tàu cập cảng Hải Phòng năm 1924, từ năm 1925 - 1929 tàu đã thực hiện 50 chuyến khảo sát tại 572 trạm ở các vùng biển Bắc - Trung - Nam Việt Nam, tại quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa, vịnh Thái Lan, sông Mekong…

San hô cứng dạng phiến phủ

San hô gai.

Cá bướm (cá nàng đào), một loại cá đẹp, lạ và màu sắc đa dạng. Trong số 116 loài trên thế giới thì ở Trường Sa có tới 43 loài.

Một loại tôm cư trú nhiều trong các rạn san hô ở Trường Sa.

Những rạn san hô đẹp lung linh dưới “đáy biển” Trường Sa.

Tấm bản đồ do những nhà hàng hải Hà Lan vẽ năm 1754, đã ghi nhận quần đảo Hoàng Sa (Paracel) là của Việt Nam.